Aναλυση: Η πρώτη νομοθετική νίκη του νέου προέδρου των ΗΠΑ

Πρόκειται για μία γρήγορη, γλυκιά επιτυχία του νέου προέδρου των ΗΠΑ, εν δυνάμει και για μία επιτυχία με την οποία θα γράψει ιστορία. Το ερώτημα τώρα είναι εάν το αξίας 789 δισ. δολαρίων πρόγραμμα για την τόνωση της αμερικανικής οικονομίας, στο οποίο συναίνεσαν τα στελέχη του Κογκρέσου, αποτελεί το πρώτο βήμα προς την υιοθέτηση ενός πιο φιλόδοξου κυβερνητικού προγράμματος ή μιας περιορισμένης προσπάθειας εν μέσω μειωμένων προσδοκιών.
Τόσο το περιεχόμενο της πρώτης νομοθετικής πράξης της κυβέρνησης Ομπάμα όσο και ο τρόπος που την προώθησε είναι ενδεικτικά του μεγέθους των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα και του πόσο διαφορετικό είναι το πολιτικό κλίμα συγκριτικά με τα αρχικά στάδια άσκησης της εξουσίας από τις αμέσως προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις.
Το πρόγραμμα του Λευκού Οίκου για την οικονομία διαφέρει επίσης από άλλες, ανάλογες, ιστορικές προσπάθειες, όπως τα κοινωνικά προγράμματα του Λίντον Τζόνσον και τις φοροαπαλλαγές του Ρόναλντ Ρέιγκαν, στα οποία οι προηγούμενοι αυτοί πρόεδροι των ΗΠΑ κατέληξαν έχοντας δώσει πρώτα ιδεολογική μάχη. Το πρόγραμμα Ομπάμα καταρτίστηκε βιαστικά και ήταν περισσότερο μία απάντηση ανάγκης σε ένα άμεσο και πιεστικό πρόβλημα. Δεδομένου λοιπόν ότι προεκλογικώς ο πρόεδρος Ομπάμα υποσχόταν μεταρρυθμίσεις για τους τομείς της υγείας, της παιδείας, της αντιμετώπισης των κλιματικών αλλαγών και της αναδιανομής του πλούτου, η πρώτη νομοθετική νίκη του μάλλον προοιωνίζεται και την κατάθεση άλλων νομοσχεδίων στο Κογκρέσο.
Σε ό,τι αφορά στο πρόγραμμα στήριξης της οικονομίας, ο Λευκός Οίκος το κατήρτισε με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίσει στο μέγιστο δυνατό βαθμό την άμεση υιοθέτησή του τόσο από τη Γερουσία όσο και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ήτοι και από τα δύο σώματα του Κογκρέσου. Η αδυναμία όμως της κυβέρνησης των Δημοκρατικών να κερδίσουν και τις ψήφους ικανού αριθμού Ρεπουμπλικανών αποτελεί υπενθύμιση ότι η διάσταση των ιδεολογικών απόψεων ανάμεσα στην αμερικανική «δεξιά» και την «αριστερά» συνεχίζει να αποτελεί πραγματικότητα. Εν τέλει, τα μέλη του Κογκρέσου δεν συνέτρεξαν ομαδικά για να υποστηρίξουν την προσπάθεια αντιμετώπισης μιας κρίσης, για την οποία ο πρόεδρος Ομπάμα έχει πει ότι θα μπορούσε να συγκριθεί με τη μεγάλη ύφεση. Η συνοχή των πολιτικών δυνάμεων της χώρας αναμένεται να δοκιμασθεί τους επόμενους μήνες όταν η κυβέρνηση Ομπάμα θα αρχίσει να ελέγχεται από το Κογκρέσο αναφορικά με την επιτυχία της εκτέλεσης του εν λόγω προγράμματος, ενώ ο Λευκός Οίκος αναμένεται να χρειασθεί να ζητήσει από τους νομοθέτες να εγκρίνουν τη διάθεση και άλλων, μεγάλων ποσών, για τη στήριξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ που παρουσιάζει σοβαρές ρωγμές.
Αν και λειτουργεί υπό το βάρος σοβαρότατων προβλημάτων και αν και μετά την εκλογική νίκη του ο πρόεδρος Ομπάμα έκανε συχνά λόγο για την ανάγκη υιοθέτησης «ενός νέου πνεύματος αυτοθυσίας», προσφάτως εμφανίζεται επίσης να επιδιώκει να μειώσει τις προσδοκίες του κόσμου από την κυβέρνησή του και μαζί να προσπαθεί να μειώσει τις πιθανότητες να απογοητεύσει τους ψηφοφόρους τόσο ο ίδιος όσο και το κόμμα του. Μόλις προ ημερών, ο κ. Ομπάμα αποκάλυψε τους φόβους του δημοσίως, όταν ανέφερε σε ομιλία του στη Φλόριδα ότι η πολιτική του οντότητα μπορεί να υποβαθμισθεί εάν οι ψηφοφόροι δεν δουν αποτελέσματα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Παρατηρητές αναφέρουν ότι πρόκειται για σημαντική στροφή συγκριτικά με την πεποίθηση και την αισιοδοξία που εξέφραζε προεκλογικώς. Οπως αναφέρει το πρώην στέλεχος του Λευκού Οίκου -επί κυβερνήσεων Κλίντον- και νυν ερευνητής του διάσημου ινστιτούτου Brookings στην Ουάσιγκτον, «ο πρόεδρος Ομπάμα δεν έχει κάνει τόσο καλή δουλειά ως προς την προετοιμασία του κόσμου για να γίνει αντιληπτό τι θα πρέπει να δώσει για να πάρει, να πάρει σημαντικά πράγματα ασφαλώς, όπως θα ήταν για παράδειγμα η ολοκληρωτική μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας».
Στα εμπόδια που θα πρέπει να υπερπηδήσει ο κ. Ομπάμα συγκαταλέγονται το ραγδαία αυξανόμενο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ, η λαϊκή οργή για την οικονομική κατάσταση, μια μικρότερη αλλά πιο ηχηρή μειοψηφία Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο αλλά και η διάσταση απόψεων ανάμεσα σε Δημοκρατικούς νομοθέτες σχετικώς με τις προτεραιότητες που πρέπει να υιοθετήσει ο Λευκός Οίκος.