Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2009
Οικολογική φοροδιαφυγή
Ξέρουμε ότι ο υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Αλογοσκούφης έχει πολύ χιούμορ, γι΄ αυτό μόνο ως εξαιρετικά επιτυχημένο ανέκδοτο είδαμε τη διαφήμιση του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών που δημοσιεύτηκε σε κάποιες εφημερίδες στις αρχές αυτής της εβδομάδας. Αξίζει τον κόπο να δούμε ολόκληρη αυτή τη διαφήμιση γιατί είναι εξαιρετικά αποκαλυπτική για την άγνοια της διοίκησης αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο η διοίκηση λαμβάνει μέτρα- κυριολεκτικά μέτρα «εν κενώ αέρος» (όπως τα σαλάμια). Διαβάζοντας αυτή τη διαφήμιση καταλαβαίνουμε αμέσως γιατί ο «πρώτος αληθινός προϋπολογισμός», όπως είχε διαφημιστεί από την κυβέρνηση ότι θα ήταν ο εφετινός, στην ουσία είναι πλασματικός και ανεφάρμοστος. Διαβάζοντας αυτή τη διαφήμιση καταλαβαίνουμε επίσης πόσο αιθεροβάμονες είναι αυτοί που μας διοικούν. Και επειδή το «αιθεροβάμονες» παραπέμπει σε ρομαντισμό- και δεν νομίζω ότι υπάρχουν ρομαντικοί στην κυβέρνηση-, διαβάζοντας τη διαφήμιση καταλαβαίνουμε με πόση προχειρότητα μας διοικούν, πόσο «στο πόδι». Τι λέει η διαφήμιση; «Οι Ελληνες αποκτήσαμε οικολογική συνείδηση επειδή είδαμε το θέμα με άλλη ματιά, επειδή το πιστέψαμε. Μήπως ήρθε η ώρα να δούμε και τη φοροδιαφυγή με άλλη ματιά;». Τριπλό το φάουλ. Πρώτο φάουλ, έτσι όπως είναι συνταγμένο το μήνυμα οδηγεί στο λογικό συμπέρασμα να δούμε τη φοροδιαφυγή με άλλη ματιά και να την πιστέψουμε. Δεύτερο φάουλ, έτσι όπως είναι συνταγμένο το μήνυμα δείχνει ότι η οικολογική συνείδηση έχει εμπεδωθεί. Γεγονός που διαψεύδεται από την πραγματικότητα. Από μια απλή εμπειρική παρατήρηση, από ένα κοίταγμα γύρω μας, διαπιστώνουμε ότι όχι μόνο οικολογική συνείδηση δεν υπάρχει αλλά αντίθετα μας αρέσει να είμαστε βουτηγμένοι στο σκουπίδι. Ο σεβασμός του δημόσιου χώρου δεν ανήκει στην κουλτούρα μας, πολύ περισσότερο στη συνείδησή μας. Τρίτο φάουλ, η οικολογική συνείδηση προϋποθέτει την οικολογική συνείδηση της διοίκησης. Η αδιαφάνεια ως προς τη διαχείριση των ανακυκλώσιμων, τα πρόστιμα που επιβάλλονται στη χώρα για παράνομες χωματερές - ας μείνουμε μόνο σε αυτά- δείχνουν ότι η διοίκηση έχει τόση σχέση με την οικολογία όσο σχέση έχει η Εξεταστική Επιτροπή για το Βατοπαίδι με τη βαθύτερη επιθυμία της να μην αποκαλυφθεί η ουσία του σκανδάλου. Από τη στιγμή λοιπόν που το πρώτο σκέλος του συλλογισμού (η οικολογική συνείδηση) είναι στον αέρα, πώς μπορεί να τεκμηριωθεί το δεύτερο σκέλος (η φοροδιαφυγή); Μiracolo. Ας δούμε όμως και τις άλλες λεπτομέρειες του μηνύματος: «Κάποτε πηγαίναμε στην παραλία και την αφήναμε αγνώριστη. Τώρα αυτές οι εικόνες έχουν περιοριστεί και μια τέτοια συμπεριφορά θεωρείται αντικοινωνική. Το ίδιο έγινε και με τον εθελοντισμό. Για πολλά θέματα τα τελευταία χρόνια αλλάξαμε στάση και γίναμε κοινωνικά πιο υπεύθυνοι. Με τη φοροδιαφυγή όμως; Κοιτάξαμε ποτέ τη φορολογική μας συμπεριφορά με άλλη ματιά; Οχι μόνο ως υποχρέωση απέναντι στο κράτος αλλά ως υποχρέωση του ενός προς τον άλλον, όλων προς όλους. Μήπως ήρθε η ώρα να αποκτήσουμε φορολογική συνείδηση; Γιατί τελικά η φορολογική συνείδηση είναι κοινωνική συνείδηση». Κυριολεκτικά σε άλλον κόσμο.
Ο ρόλος της διπλωματίας στον 21ο αιώνα
Μέσα σε έναν διεθνή χώρο, όπου σημειώνονται τόσο πολλές μετατοπίσεις δυνάμεων και μάλιστα με επιταχυνόμενους ρυθμούς, είναι δικαιολογημένο να διερωτηθούμε ποια είναι η αποστολή, ποιο το έργο της διπλωματίας σε αυτή την εποχή που ζούμε, στις αρχές του 21ου αι. Και φυσικά δεν εννοώ μόνο το έργο της επαγγελματικής διπλωματίας που αφορά τα μόνιμα στελέχη της όποιας διπλωματικής υπηρεσίας, αλλά και τις πολιτικές ηγεσίες που πρέπει να διαμορφώσουν την εξωτερική τους πολιτική ανάλογα με τα νέα διεθνή δεδομένα. Είναι φανερό ότι η μετατόπιση των δυνάμεων προς τον τομέα της ιδιωτικής οικονομίας πρέπει να συνυπολογίζεται από ηγεσίες και διπλωμάτες. Οπως επίσης και η μετατόπιση του βάρους προς τα ποικι λόμορφα νέα διασυνοριακά προβλήματα του κλίματος, των υδάτινων πόρων κτλ. Αλλά και η μετατόπιση προς τις απρόσωπες δυνάμεις της τρομοκρατίας αφενός, της πληροφορικής δολιοφθοράς αφετέρου. Απαιτήσεις νέες όλες αυτές που θέτουν υπό σκληρή δοκιμασία όσους χειρίζονται υπεύθυνα τα διεθνή πράγματα. Αυτή η πραγματικότητα δικαιολογεί και τον τίτλο του κειμένου μας που αναφέρεται στις αρχές του 21ου αι., υποδηλώνοντας έτσι τις μεταβολές που επιβάλλουν οι εξελίξεις. Αλλά ας μη σπεύδουμε να πιστέψουμε ότι με τη διαπίστωση των εξελίξεων αυτών αποκτούμε την πλήρη εικόνα της διπλωματίας και των διεθνών σχέσεων στα χρόνια μας. Μέσα στην αέναη αλλαγή που επιβάλλει στα ανθρώπινα πράγματα η ροή του χρόνου υπάρχουν και εκείνα τα στοιχεία που παραμένουν αναλλοίωτα και δίνουν έναν χαρακτήρα μονιμότητας. Στοιχεία που είναι διαχρονικές αλήθειες ή μάλλον αποτελούν τη δεοντολογία του διπλωμάτη ανεξάρτητα από τις αλλαγές των εποχών. Θα έλεγα μεταξύ άλλων την ικανότητα να βλέπει τις λεπτές αποχρώσεις στο χρώμα και τις αδιόρατες στους πολλούς διακυμάνσεις στη θερμοκρασία των διεθνών σχέσεων. Να έχει ψύχραιμη υπομονή στον χειρισμό των υποθέσεων πάντα με αντικειμενικότητα, μακριά από εμπάθεια. Να δείχνει επιδεξιότητα στη διαπραγμάτευση των θεμάτων. Και κυρίως να έχει την επίγνωση ότι, αν ο δίαυλος της διπλωματίας δεν λειτουργήσει σωστά, η εναλλακτική λύση είναι η σύγκρουση. Στις αρχές του 15ου αι. ένας γάλλος διπλωμάτης, πρέσβης στην Αυλή της Καστίλλης, έγραφε λόγια που και σήμερα ισχύουν. Συμβούλευε τον διπλωμάτη να ακούει προσεκτικά την άλλη πλευρά και να αναζητεί πάντα σημεία μιας δυνατής συμφωνίας. Να μη λησμονεί ότι ο χρόνος είναι πάντα ένα στοιχείο στην πολιτική και η υπερβολική καθυστέρηση μιας συμφωνίας είναι καθαυτή είδος αποτυχίας. Και πάνω απ΄ όλα να μη λησμονεί πως το έργο του διπλωμάτη πρέπει να τείνει πάντα προς το καλό, ποτέ προς τη σύγκρουση και τη διχόνοια. Και καταλήγει: «Εργο του διπλωμάτη είναι η ειρήνη». Μπορεί πράγματι πολλά, πάρα πολλά να έχουν αλλάξει και να εξακολουθούν να αλλάζουν συνεχώς στον ρόλο του διπλωμάτη και στο ίδιο το περιεχόμενο και το αντικείμενο το οποίο υπηρετεί, τις διεθνείς σχέσεις. Αλλά τα λόγια αυτά που έρχονται από τα βάθη των αιώνων εξακολουθούν να θυμίζουν και σήμερα στους υπεύθυνους χειριστές των διεθνών σχέσεων πως μέσα στην αέναη ροή των πραγμάτων δεν πρέπει να λησμονούν τις βασικές αυτές αξίες.
Ο θείος απ΄ το Σικάγο
Το να εκλέγεται για πρώτη φορά μαύρος ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, και ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό σε πραγματικό και συμβολικό επίπεδο. Το να έχει ξαναγεννηθεί η πολιτική ζωή στις Ηνωμένες Πολιτείες με τη συμμετοχή εκατομμυρίων ψηφοφόρων, και κυρίως νέων, που ψήφιζαν για πρώτη φορά, έχοντας πειστεί από την πρόταση Ομπάμα. Τo να επιβεβαιώνεται το αμερικανικό όνειρο. («Δεν θα λησμονήσω ποτέ ότι η ιστορία μου δεν θα μπορούσε να υπάρξει σε καμία άλλη χώρα του κόσμου» είχε πει ο Μπαράκ Ομπάμα σε λόγο του στη Φιλαδέλφεια στις 18 Μαρτίου 2008.) Το να δημιουργούνται προϋποθέσεις για ένα νέο new deal. Το να έχει ξαναγεννηθεί η ελπίδα όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά σε όλον τον κόσμο. Το να σηματοδοτείται μια καινούργια αρχή σε ένα κράτος που είτε το θέλουμε είτε όχι είναι υπερδύναμη. Το να κλείνει ένας κύκλος φανατισμού, εθνικισμού, θρησκοληψίας και αλαζονείας. Το να ανοίγουν καινούργιες σοβαρές προοπτικές για καλύτερες σχέσεις ΗΠΑ- Ευρώπης. Το να ανοίγουν σοβαρές προοπτικές για αλλαγή του τοπίου στη Μέση Ανατολή. Τo να παρουσιάζεται το παράδειγμα ότι ακόμη και σε κοινωνίες που έχουν πιάσει πάτο υπάρχουν οι αθέατες δεξαμενές απ΄ όπου ξεπηδούν δυνάμεις ανανέωσης. Και άλλα και άλλα πολλά, που έδειξε το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών της 4ης Νοεμβρίου. Τίποτε όμως απ΄ όλα αυτά για μεγάλο μέρος των ελληνικών ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης. Οι εκπρόσωποί τους απέδειξαν ακόμη μία φορά πόσο ομφαλοσκοπούν, πόσο δεν μπορούν να δουν πέρα από τη σκιά τους, Παρακολουθώντας μερικούς από τους εκπροσώπους των Μέσων- όσο άντεχες και όσο ανεχόταν, στην περίπτωσή μας, η επαγγελματική μας διαστροφή- είχες την εντύπωση ότι από στιγμή σε στιγμή, στο Γκραντ Παρκ του Σικάγου (το Σικάγο, του Σικάγου και όχι το Σικάγο, του Σικάγο, όπως ακούγαμε από μερικούς) ο Μπαράκ Ομπάμα κάτι θα έλεγε για τα Σκόπια, που θα μας έκανε να αναθαρρήσουμε ως δημοκρατικούς Ελληνες, κάτι θα έλεγε για την Κύπρο, κάποια τρυφερή πρόταση θα διατύπωνε για το δύσμοιρο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως είχες την εντύπωση ότι από κάπου θα πεταχτεί στην εξέδρα ο «φιλέλλην» αντιπρόεδρος Μπάιντεν δίνοντας έναν φάκελο στον Μπαράκ με τις ελληνικές υποθέσεις. Τι αφέλεια, τι κουτοπονηριά! Φαντάζομαι ότι μόνο σε ορισμένες περιθωριακές χώρες του πλανήτη τα Μέσα θα είχαν μια ανάλογη συμπεριφορά. Ας δικαιολογήσουμε, παρ΄ όλα αυτά, μόνο την Κένυα, πατρίδα του πατέρα του νέου αμερικανού προέδρου, μολονότι τα ελληνικά ηλεκτρονικά Μέσα είδαν τον Μπαράκ περίπου σαν τον... θείο από το Σικάγο. Τα ηλεκτρονικά Μέσα μοιάζουν να ακολουθούν εκείνο το... λενινιστικό ένα βήμα μπρος, δύο βήματα πίσω. Είναι κρίμα, γιατί η δημοσιογραφική κουλτούρα των εφημερίδων είναι εντελώς διαφορετική.
Δημοσιογραφική διγλωσσία
Ακούμε και διαβάζουμε δύο γλώσσες αυτές τις ημέρες στα Μαζικά Μέσα Ενημέρωσης. Η μία γλώσσα, που κυριαρχεί στα ηλεκτρονικά μέσα και ιδιαίτερα στην ιδιωτική τηλεόραση, είναι η γλώσσα του σχολίου, του argument. Η άλλη, που κυριαρχεί στα έντυπα μέσα, είναι η γλώσσα που υποδύεται ότι μεταδίδει ειδήσεις, ιδιαίτερα από αυτά που συμβαίνουν στη Νέα Δημοκρατία, αλλά είναι και πάλι σχόλιο, υψηλής σοβαροφάνειας και με την επικάλυψη ρεπορτάζ. Η πρώτη γλώσσα είναι επικίνδυνη, γιατί δημιουργεί ατμόσφαιρα, κλίμα και συμβάλλει στη φαντασμαγορία της παθητικότητας, που στο βάθος της έχει τη λαγνεία του φόβου και τη λατρεία της βίας. Αλλά και η δεύτερη γλώσσα είναι επικίνδυνη, γιατί δημιουργεί την εντύπωση ότι όλα βαίνουν καλώς, όλα είναι υπό έλεγχο και ότι ο Πρωθυπουργός αναλαμβάνει πρωτοβουλίες. Η πρώτη γλώσσα είναι επικίνδυνη γιατί, όπως είδαμε σε όλες τις «ζωντανές» μεταδόσεις από το βράδυ της 6ης Δεκεμβρίου και μετά, υιοθετεί τους τρόπους αλλά και τη συναισθηματική στάση αυτών των οποίων τη δράση υποτίθεται ότι καλύπτει. Έτσι έχουμε ρεπόρτερ-κουκουλοφόρους, ρεπόρτερ-μαθητές, ρεπόρτερ-αστυνομικούς, ρεπόρτερ-αντιεξουσιαστές, τα πάντα. Εκτός από ρεπόρτερ με τελεία και παύλα. Το ίδιο συμβαίνει και με τους σχολιαστές των παραθύρων. Ο καθένας στον ρόλο του, εκεί που ετάχθη, για τη διεύρυνση του ακροατηρίου της πολυσυλλεκτικής ενημέρωσης. Αλλά και η άλλη γλώσσα είναι επικίνδυνη. Ιδιαίτερα όταν υποτίθεται ότι εισχωρεί στο παρασκήνιο για να μεταδώσει πληροφορίες που αφορούν σχεδιασμούς κομμάτων, αρχηγών κ.λπ. Είναι μια γλώσσα που αυτοπροδίδεται, γιατί φυσικά κανείς δεν πρόκειται να πιστέψει, για παράδειγμα, τον «άνεμο αλλαγής» που υποτίθεται ότι φυσάει στη Νέα Δημοκρατία εν όψει ανασχηματισμού. Είναι τόσο φανερό ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός, ώστε η γλώσσα αυτή όχι μόνο είναι επικίνδυνη, όχι μόνο αυτοπροδίδεται, αλλά και αυτογελοιοποιείται. Και οι δύο γλώσσες μοιάζουν με τo standing ovation των μελών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας για τον αρχηγό τους. Αλήθεια, τι αποθέωναν; Μήπως την ευήθεια; Μήπως τη βραδυφλεγή αναγνώριση από τον Πρωθυπουργό της υπόθεσης του Βατοπαιδίου ως σκανδάλου; Μήπως την ανάληψη της νεφελώδους πολιτικής ευθύνης από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό; Ή μήπως τη διαπίστωση ότι ο λαός είναι πληγωμένος, σαν μια απατημένη ερωμένη, ενώ στην πραγματικότητα είναι εξοργισμένος και αγανακτισμένος; Και με τι γλώσσα περιγράφηκε όλο αυτό το επεισόδιο; Μια γλώσσα χειρουργική, που είχε ως στόχο της να κρύψει την πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που μας λέει ότι σε ένα κράτος του οποίου ο πρωθυπουργός αντιλαμβάνεται με καθυστέρηση τεσσάρων μηνών κάτι που από την πρώτη στιγμή έχει αντιληφθεί ο πιο καθημερινός πολίτης, που μας λέει ότι σε ένα κράτος του οποίου ο πρωθυπουργός ομολογεί ότι παρακολουθεί πολύ τηλεόραση για να πληροφορείται, τότε πρέπει να ανησυχούμε βαθύτατα. Τι αποθεώνουν λοιπόν αυτές οι δύο δημοσιογραφικές γλώσσες, όψεις του ίδιου νομίσματος; Μάλλον τον ιδιότυπο αυτισμό τους. Πέρα φυσικά από το ότι επιβεβαιώνουν ότι η δημοσιογραφική γλώσσα και επομένως η δημοσιογραφική λειτουργία βρίσκονται σε κρίση.
Η αριστοκρατία του πολιτισμού
«Οι αρχαιολόγοι είναι η πραγματική αριστοκρατία της Ελλάδας» είχε πει κάποτε η Μελίνα Μερκούρη. Δεν ξέρω αν ήταν μια παραδοξολογία, αν και η Μελίνα δεν ήταν γνωστή σαν παραδοξολόγος. Αλλά ακόμη και να ήταν, η ρήση της έχει την αξία της. Σε μια κοινωνία με αβαθείς θεσμούς και βραχεία μνήμη, οι αρχαιολόγοι είναι από τα παλαιότερα οργανωμένα σώματα «ελίτ» της χώρας. Από αυτή την άποψη είναι μια αριστοκρατία, από τις λίγες που υπάρχουν και αντέχουν, σε ένα κράτος-«σκούπα», όπου όλα σαρώνονται για να δώσουν στη συνέχεια τη θέση τους συνήθως στο χειρότερο. Τα γράφω αυτά γιατί έγκυρος ωτακουστής, θαμών εστιατορίου, (κρυφ)άκουσε διατελέσαντα υπουργό Πολιτισμού να λέει στην παρέα του με πόσο κόπο ήταν αναγκασμένος να κατεβαίνει στην οδό Μπουμπουλίνας, όπου το κεντρικό κτίριο του υπουργείου Πολιτισμού, και ιδιαίτερα πόσο οδυνηρό ήταν γι΄ αυτόν να συναντά τους «αμόρφωτους» αρχαιολόγους. Εδώ λοιπόν κολλάει η ρήση της Μελίνας για την αριστοκρατία. Τους αρχαιολόγους μπορείς να τους προσάψεις οτιδήποτε θέλεις, να τους πεις στριμμένους, απότομους κτλ., όχι όμως αμόρφωτους. Στους αρχαιολόγους και στην αριστοκρατική επιμονή τους σε αυτό που ονομάζουμε κληρονομημένη παράδοση και κληρονομημένο περιβάλλον μπορούμε να πούμε ότι οφείλουμε αποκλειστικά τη διάσωση σημαντικών θυλάκων πολιτισμού. Μόνο οι αρχαιολόγοι είναι αυτοί που αντιστέκονται στη λεγόμενη «αξιοποίηση», μία ευφημιστική λέξη που κρύβει συνήθως καταστροφή, ιδιαίτερα καταστροφή του περιβάλλοντος. Φανταστείτε, για παράδειγμα, την Υδρα με ένα μεγάλο ξενοδοχείο του Μπράνσον. Δεν ξέρουμε τι θα ήταν, σίγουρα όμως δεν θα ήταν η Υδρα. Το νησί σώθηκε χάρη στους αρχαιολόγους αλλά- στη συγκεκριμένη περίπτωση- και χάρη στη σθεναρή αντίδραση συλλόγου πολιτών. Κάθε κυβέρνηση- και η τελευταία- αποθεώνει την παιδεία και τον πολιτισμό, αλλά μιζάρει πάντα (ναι, μη σας παραξενεύει, αυτή είναι η σωστή λέξη) αλλού. Η παιδεία και ο πολιτισμός είναι στάχτη στα μάτια- και δεν νομίζω ότι υπάρχει μεγαλύτερο πυροτέχνημα από την ολιγόμηνη ανάληψη του υπουργείου Πολιτισμού από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, τους πρώτους μήνες της πρώτης νέας διακυβέρνησης. Ο πολιτισμός δεν εγγράφεται σε κανένα πεδίο της πολιτικής. Κοντολογίς δεν υπάρχει πολιτική πολιτισμού. Και αυτό δεν είναι μόνο παράδοξο. Είναι και σχιζοφρενικό αν σκεφθεί κανείς ότι ο πολιτισμός είναι ένα κομμάτι της μεγαλύτερης βιομηχανίας της χώρας, δηλαδή του τουρισμού. Μας φέρνει λεφτά και οι πολιτικοί τον έχουν... γραμμένο. Δεν έχουμε χρεία άλλων αποδείξεων παρά από ένα απλό, απλούστατο γεγονός. Χρόνια και χρόνια, κόμματα και κόμματα, υπουργοί και υπουργοί δεν έχουν κατορθώσει να λύσουν το πρόβλημα της λειτουργίας των αρχαιολογικών χώρων και των μουσείων. Να μένουν ανοικτά όλη την ημέρα, Κυριακές και εορτές, όπως σε όλον τον κόσμο. Με συμβασιούχους και εποχικούς, δηλαδή μέσα από μία αφόρητη πελατειακή κατάσταση που διανθίζεται με εκβιασμούς και αλληλοεκβιασμούς, οι πολιτικοί κάνουν στο μείζον αυτό θέμα ημί-στραβα μάτια. Αν υπάρχει ο πολιτισμός μας, αυτό δεν οφείλεται στους πολιτικούς ούτε στους υπουργούς Πολιτισμού. Οφείλεται στις αριστοκρατίες του. Στις ειλικρινείς αριστοκρατίες του πολιτισμού.
Ποιος Μανώλης;
H πολιτική σε τίτλους παραπέμπει σε νούμερα επιθεώρησης. Δεν θα μας πείραζε, αν αυτή η επιθεώρηση παρέμενε στα όρια του... Ακροπόλ. Μας πειράζει όμως γιατί η επιθεώρηση είναι τελικά ιλαροτραγωδία, αφού από τις αποφάσεις των πολιτικών αυτής της πολιτικής επηρεάζεται η ζωή μας. «Ο βουλευτής Μανώλης καθορίζει τις εξελίξεις». Ίσως γι΄ αυτό «ξεσηκώνονται γιατροί, νοσηλευτές και...προμηθευτές». «Λαϊκοί κατά Νεοφιλελεύθερων στη Νέα Δημοκρατία». Δεν μπορούμε να πιστέψουμε ότι υπάρχουν τόσο λεπτεπίλεπτες οριοθετήσεις στο κυβερνών κόμμα. Εκτός αν μετεγγραφή σ΄ αυτό ο νέος υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, ο βαρόνος τσου Γκούτενμπεργκ (Καρλ- Τέοντορ Μαρία Νικολάους Γιόχαν Γιάκομπ Φίλιπ Βίλχελμ Φραντς Γιόζεφ Συλβέστερ στο πλήρες βαπτιστικό του). Ο κ. Αβραμόπουλος είναι απλώς Δημήτρης στο βαπτιστικό του, αλλά «ετοιμάζει πάγωμα του πολυδιευθυντικού συστήματος». Οι «βατοπαιδινοί υπουργοί» είναι νέος όρος της εγχώριας πολιτικής, με οικονομικοθεολογικό υπόβαθρο. Οπωσδήποτε η νομιμοποίησή τους στηρίζεται στην παράδοση, σ΄ εκείνον τον περίφημο παππουλάκο, έναν αγύρτη, έναν απατεώνα με ράσο. Όλη η Ελλάδα παραμένει ξάγρυπνη αυτό τον καιρό και αναρωτιέται: Θα συμπεριληφθούν οι «βατοπαιδινοί» στα ψηφοδέλτια; «Έντονος καβγάς του Θόδωρου Πάγκαλου με τον Θόδωρο Ρουσόπουλο». Μήλον της Έριδος των δύο Θόδωρων κάτι... «τσιράκια», εννοιολογικά (conceptual) εννοείται. Έτσι όπως τα καταλαβαίνουν στο Υπόλοιπο Αττικής. Έντονος και ο καβγάς Νικήτα Κακλαμάνη και Αλ. Τσίπρα. Δεν θα μας πείραζε, αν θύμα δεν ήταν η ίδια η Αθήνα. Πάντως, ο κ. Κακλαμάνης εξήγγειλε διαδικασίες «διαρκούς κοινωνικής νομιμοποίησης». Κοντολογίς, συνεχή δημοψηφίσματα, αλλά μετά το κόψιμο των δένδρων. «Έπρεπε να κοπεί το πεύκο ή όχι». Υπέρ του πεύκου τόσοι, κατά του πεύκου άλλοι τόσοι. Το συγκρατήσαμε ήδη ως το μεγάλο ανέκδοτο της εβδομάδας, που θα ήταν το καλύτερο αν δεν υπήρχε ο κ. Μανώλης. (Αλήθεια, πού ανήκει ο κ. Μανώλης, στους Λαϊκούς ή στους Νεοφιλελεύθερους;) «Η κυβέρνηση αλληλοσπαράσσεται και η χώρα μένει χωρίς πυξίδα» είπε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, μιλώντας σε σύσκεψη για εξωτερικά θέματα. Είναι προφανές ότι πρέπει να καλέσουμε επειγόντως τους προσκόπους. Εκπαιδεύονται εξ απαλών ονύχων στην πυξίδα και στα παιχνίδια προσανατολισμού. «Αναζητούν κι άλλους μνηστήρες για την ΟΑ». Μάλιστα θεωρείται τόσο πολύφερνη η εθνική μας αεροεταιρεία που ο υπουργός Μεταφορών κ. Ευριπίδης Στυλιανίδης έτριξε τα δόντια του. Είπε ότι «δεν θα περιμένει επ΄ άπειρον» τους μνηστήρες που σπρώχνονται στις πόρτες της Ολυμπιακής. Μνημειώδης η φράση του υπουργού σε ρόλο μέντιουμ-κυρία Λίτσα: «Πιστεύω ότι τις επόμενες ημέρες θα μπορέσουμε να δούμε πλήρως ποιοι συμμετέχουν στο τοπίο». Πέρα από την ποιότητα της διαίσθησης, είναι εξαιρετικά και τα ελληνικά. Συμμετέχω στο τοπίο (ως δένδρο, ως ποτάμι, ως λιμνοθάλασσα κτλ.). Τέλος, ετοιμάζεται, γράφουν, «η μετακαραμανλική εποχή». Εννοείται ότι ετοιμάζεται ως replay. Γιατί την πρώτη μετακαραμανλική τη ζήσαμε ως καραμανλική, βεβαίως. Ίσως ζήσουμε και την πρώτη παπανδρεϊκή, φυσικά ως μεταπαπανδρεϊκή.
Τι δεν είπαν στη Βουλή
Μετά τη χθεσινή συζήτηση στη Βουλή για την οικονομία, έμεινα με μια απορία. Τι ακριβώς συμβαίνει;Δεν έχουν πάρει χαμπάρι οι πολιτικοί αρχηγοί τι τρέχει ή μήπως έχουν πάρει χαμπάρι και απλώς κοροϊδεύουν τον κόσμο; Διότι από αυτά που εγώ χθες άκουσα στη Βουλή ένα μόνο μπορώ να συμπεράνω. Οτι κανείς δεν δείχνει να έχει αντιληφθεί τι συμβαίνει και, ακόμη χειρότερα, τι πρέπει να γίνει. Οτι κανείς δεν διαθέτει όχι σχέδιο, αλλά ούτε καν μια ισχυρή αντίληψη για τα πράγματα. Και ότι κανείς δεν έχει τη διάθεση ή την ικανότητα να μπει στην ουσία των πραγμάτων. Γ ια άλλη μια φορά η συζήτηση εκτροχιάστηκε στο «όχι εσείς, όχι εμείς» που συνήθως αποτελεί το λάιτ μοτίβ των πολιτικών αντιπαραθέσεων στη χώρα. Ακούσαμε, δηλαδή, γιατί πρέπει να εμπιστευθούμε τη ΝΔ, γιατί πρέπει να κυβερνήσει το ΠαΣοΚ, γιατί πρέπει ή δεν πρέπει να γίνουν εκλογές, για αγρότες, γιατρούς και καθαρίστριες... Συνοπτικά, όμως, δεν ακούσαμε τα σοβαρότερα: - Δεν ακούσαμε μια πραγματική ανταλλαγή απόψεων για το μέγεθος, τις διαστάσεις και το περιεχόμενο της κρίσης. Δεν ακούσαμε σοβαρές εκτιμήσεις για τη διάρκειά της. Αν δεν συμφωνήσουμε σε αυτά, τότε πολύ δύσκολα θα προσδιοριστούν οι επιπτώσεις της, άρα και οι μέθοδοι αντιμετώπισής τους. - Δεν ακούσαμε καμία πραγματική αποτύπωση των δυνατοτήτων και των αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας. Ή μάλλον, ακούσαμε μια κλωτσοπατινάδα του τύπου «ποιος φταίει,πότε και γιατί». Αλλά αν δεν διατυπωθεί μια σαφής και συγκροτημένη εκτίμηση για την οικονομία, πώς είναι δυνατόν να προετοιμαστεί επαρκώς για να αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη κρίση της εποχής μας; - Δεν ακούσαμε την αλήθεια για το κόστος της κρίσης, το οποίο θα είναι (ακόμη και με τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις) τεράστιο. Κυρίως δεν ακούσαμε την ωμή αλήθεια ότι όλοι θα πληρώσουμε την κρίση. Δεν υπάρχει κάποιος που θα βγει στεγνός από τη θύελλα. Και όσοι διατείνονται ότι αρκούν για να μας προστατεύσουν καλύτερα από άλλους είναι απλώς μεγαλύτεροι ψεύτες από άλλους. Μ ε άλλα λόγια, κανένας πολιτικός αρχηγός δεν βγήκε χθες να ανακοινώσει ότι «το πάρτι τελείωσε» . Και ότι, αν ο τόπος αυτός δεν θέλει να γυρίσει μερικές δεκαετίες πίσω, δεν χρειάζεται απλώς εκλογές ή συναίνεση, κόντρες ή συνεννόηση, χρειάζεται και δουλειά και προσπάθεια και σοβαρότητα και μεθοδικότητα και επιμονή- χρειάζεται, δηλαδή, όλα αυτά τα οποία παντελώς απουσίαζαν από τη χθεσινή συζήτηση...
Υπερόπτης και αμετανόητος
Oυδείς πια αμφιβάλλει για την ένταση, το βάθος και τη διάρκεια της πολύπλευρης οικονομικής κρίσης. Μας πήρε κάμποσο χρόνο, αλλά ακόμη και οι δύσπιστοι, εκείνοι που ήθελαν να βάλουν τον δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων, έχουν πλέον αποδεχθεί το φαινόμενο και πεισθεί για την κρισιμότητα των περιστάσεων και τη σοβαρότητα των συνθηκών. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, εξάλλου, παραδέχθηκε χθες στη Βουλή ότι η κρίση θα είναι μεγάλη, πρωτοφανής και θα πλήξει σημαντικά την Ελλάδα. Ως εδώ καλά. Οι διαπιστώσεις είναι κοινές, δεν διαφέρουν πια. Στη βάση αυτής της κοινής πλέον αντίληψης ο Πρωθυπουργός ζήτησε τη συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων για την αντιμετώπιση των συνεπειών της μεγάλης κρίσης. Από το σημείο αυτό όμως αρχίζουν τα προβλήματα. Και τούτο γιατί δεν υπάρχει κοινός τόπος, συναντίληψη, έστω σύγκλιση για τις γενεσιουργές αιτίες της κρίσης, ούτε βεβαίως για τις πολιτικές αντιμετώπισής της. O κ. Καραμανλής παρουσίασε την κρίση ως εισαγόμενη, ως κάτι το εξωτικό και μακρινό, ως άλλο τέρας της Αποκαλύψεως, που αγνοούσαμε και δεν μπορούσαμε να προσεγγίσουμε, ούτε να προβλέψουμε. Απέφυγε έτσι οποιαδήποτε αναφορά στο μοντέλο που σβήνει, δεν είχε να πει κακό λόγο για το σύστημα που καταρρέει και αποδοκιμάζεται διεθνώς. Ο ίδιος επίσης δεν ένιωσε την ανάγκη, αν όχι να απολογηθεί στους πολίτες, τουλάχιστον να επικρίνει τις ακραίες εκδοχές του φιλελεύθερου μοντέλου που επί μία δεκαετία υπεράσπιζε και προπαγάνδιζε στην ελληνική κοινωνία. Χωρίς λοιπόν έστω υποτυπώδη αυτοκριτική, χωρίς διάθεση αλλαγής, απαίτησε τη συναίνεση των πάντων, τοποθετώντας αυθαιρέτως εαυτόν στην οδό της υπευθυνότητας και τους άλλους σε εκείνη της ανευθυνότητας. Με άλλα λόγια παραμένει ακόμη και τώρα, ως διαχειριστής της επερχόμενης εθνικής καταστροφής, υπερόπτης και αμετανόητος. Δεν αναγνωρίζει τις ευθύνες του, δεν αποδέχεται τα λάθη της παράταξής του, δεν αντιλαμβάνεται την κατάρρευση της πολιτικής και ιδεολογικής ηγεμονίας της, ούτε αισθάνεται τις αγωνίες και την οργή της κοινωνίας. Πολιτεύεται ωσάν να μην έχει αλλάξει τίποτε στον κόσμο και κυβερνά ωσάν να μην μεσολάβησαν πέντε χρόνια άγονης διακυβέρνησης. Ετσι όμως δεν χτίζονται συναινέσεις, ούτε εξασφαλίζονται κοινωνικές συμμαχίες, που είναι απαραίτητες σε τέτοιες περιόδους μεγάλης αβεβαιότητας και πρωτοφανούς κρίσης. Δυστυχώς ο Πρωθυπουργός λαθεύει ακόμη μια φορά. Με τη διαφορά ότι τώρα διακυβεύονται πολλά. Και τα λάθη καθίστανται ασυγχώρητα.
Η κ. Κούνεβα και η δημοκρατία
Η ποιότητα και η σοβαρότητα μιας δημοκρατικής πολιτείας κρίνεται από το πώς προστατεύει τον ανώνυμο και τον αδύναμο. Στην περίπτωση της Κωνσταντίνας Κούνεβα η πολιτεία δεν έχει δυστυχώς κάνει το καθήκον της. Εχει περάσει πάνω από ένας μήνας από τη δολοφονική επίθεση εναντίον της και ακόμη δεν έχουμε απαντήσεις για το ποιος ευθύνεται γι’ αυτήν. Η ηγεσία του υπουργείου Δημοσίας Τάξεως και της ΕΛ.ΑΣ. προφανώς δεν αντελήφθη τον περασμένο Δεκέμβριο την τεράστια ηθική, κοινωνική και πολιτική διάσταση του θέματος. Αφησε λοιπόν το τμήμα ασφαλείας του τοπικού Αστυνομικού Τμήματος να διεκπεραιώσει την υπόθεση με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος για τις έρευνες.
Και στη συνέχεια όμως οι έρευνες ήταν τυπικές και δεν προχώρησαν ποτέ σε βάθος. Βρέθηκε μάλιστα η καταπληκτική δικαιολογία πως οι ουσιαστικές έρευνες δεν μπορούν να αρχίσουν παρά μόνον όταν μπορέσει να καταθέσει η κ. Κούνεβα, η οποία έχει χάσει τη φωνή της από την επίθεση με το βιτριόλι και αντιμετωπίζει σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα. Πρόκειται για μεθόδευση ανθρώπων που προφανώς δεν θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους και ψάχνουν να βρουν δικαιολογίες γιατί μάρτυρες και στοιχεία υπάρχουν!
Ακόμη πιο απίστευτη ήταν όμως η προσπάθεια ορισμένων αξιωματούχων να διοχετεύσουν στη δημοσιογραφική «πιάτσα» υπονοούμενα για την περίπτωση η κ. Κούνεβα να «πλήρωσε» κάποια σχέση της με άνθρωπο που ανήκε στη βουλγαρική μαφία. Αποτελεί δυστυχώς προσφιλή μέθοδο μιας συγκεκριμένης κατηγορίας αστυνομικών να κατασκευάζουν τέτοιου τύπου θεωρίες συνωμοσίας όταν αδυνατούν να εξιχνιάσουν μια υπόθεση ή, ακόμη χειρότερα, όταν πέφτουν πάνω σε σκληρά και επικίνδυνα συμφέροντα.
Ο,τι και να συνέβη εκείνο το βράδυ στα Πετράλωνα, η ΕΛ.ΑΣ. πρέπει επιτέλους να κάνει τη δουλειά της και να σώσει την τιμή της. Αυτό θα συμβεί μόνο όταν θα συλλάβει τους εκτελεστές, αλλά και τον εγκέφαλο πίσω από την επίθεση.
Η υπόθεση Κούνεβα δεν ανήκει αποκλειστικά ούτε στους υποκριτές - συνδικαλιστές ούτε στους επαγγελματίες «μπαχαλάκηδες» που θέλουν να την καπηλευθούν. Μια δημοκρατία που σέβεται τον εαυτό της πρέπει πρώτα απ’ όλα να πιέσει αφόρητα για τη σύλληψη των δραστών, δεύτερον να φροντίσει την κ. Κούνεβα ακόμα και όταν τα ΜΜΕ θα την έχουν ξεχάσει και τρίτον να υπερασπισθεί όσους καθαρίζουν τις ώρες που εμείς κοιμόμαστε και βλέπουν να τους κλέβουν ένσημα, δώρα κ.λπ. Είπαμε η ποιότητα της δημοκρατίας μας κρίνεται από το πώς προστατεύει τον αδύναμο και ανώνυμο
Και στη συνέχεια όμως οι έρευνες ήταν τυπικές και δεν προχώρησαν ποτέ σε βάθος. Βρέθηκε μάλιστα η καταπληκτική δικαιολογία πως οι ουσιαστικές έρευνες δεν μπορούν να αρχίσουν παρά μόνον όταν μπορέσει να καταθέσει η κ. Κούνεβα, η οποία έχει χάσει τη φωνή της από την επίθεση με το βιτριόλι και αντιμετωπίζει σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα. Πρόκειται για μεθόδευση ανθρώπων που προφανώς δεν θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους και ψάχνουν να βρουν δικαιολογίες γιατί μάρτυρες και στοιχεία υπάρχουν!
Ακόμη πιο απίστευτη ήταν όμως η προσπάθεια ορισμένων αξιωματούχων να διοχετεύσουν στη δημοσιογραφική «πιάτσα» υπονοούμενα για την περίπτωση η κ. Κούνεβα να «πλήρωσε» κάποια σχέση της με άνθρωπο που ανήκε στη βουλγαρική μαφία. Αποτελεί δυστυχώς προσφιλή μέθοδο μιας συγκεκριμένης κατηγορίας αστυνομικών να κατασκευάζουν τέτοιου τύπου θεωρίες συνωμοσίας όταν αδυνατούν να εξιχνιάσουν μια υπόθεση ή, ακόμη χειρότερα, όταν πέφτουν πάνω σε σκληρά και επικίνδυνα συμφέροντα.
Ο,τι και να συνέβη εκείνο το βράδυ στα Πετράλωνα, η ΕΛ.ΑΣ. πρέπει επιτέλους να κάνει τη δουλειά της και να σώσει την τιμή της. Αυτό θα συμβεί μόνο όταν θα συλλάβει τους εκτελεστές, αλλά και τον εγκέφαλο πίσω από την επίθεση.
Η υπόθεση Κούνεβα δεν ανήκει αποκλειστικά ούτε στους υποκριτές - συνδικαλιστές ούτε στους επαγγελματίες «μπαχαλάκηδες» που θέλουν να την καπηλευθούν. Μια δημοκρατία που σέβεται τον εαυτό της πρέπει πρώτα απ’ όλα να πιέσει αφόρητα για τη σύλληψη των δραστών, δεύτερον να φροντίσει την κ. Κούνεβα ακόμα και όταν τα ΜΜΕ θα την έχουν ξεχάσει και τρίτον να υπερασπισθεί όσους καθαρίζουν τις ώρες που εμείς κοιμόμαστε και βλέπουν να τους κλέβουν ένσημα, δώρα κ.λπ. Είπαμε η ποιότητα της δημοκρατίας μας κρίνεται από το πώς προστατεύει τον αδύναμο και ανώνυμο
Παιδότοποι ή «καπνότοποι»;
M' έφερε ο δρόμος τις προάλλες σ’ έναν παιδότοπο. Απ’ αυτούς που αναγκάζονται τα «φυλακισμένα» παιδιά των πόλεών μας να καταφεύγουν για να παίξουν, αφού οι αλάνες δεν υπάρχουν και οι παιδικές χαρές σπανίζουν.
Παιδότοπος τρόπος του λέγειν, γιατί στην πραγματικότητα επρόκειτο περί τεκέ. Μαμάδες και μπαμπάδες δολοφονούσαν τα παιδιά τους. Εκείνοι κάπνιζαν αρειμανίως και στην ίδια αίθουσα τα βλαστάρια τους ανέπνεαν τον θάνατο. Μία από αυτές κρατούσε στο ένα της χέρι το μωρό και στο άλλο το τσιγάρο. Το μεγαλύτερο παιδί της, θα ’ταν εφτά - οχτώ χρόνων, χοροπηδούσε καταϊδρωμένο στο τραμπολίνο και ρουφούσε τον καπνό που φυσούσε η μάνα. Το ίδιο και το μωρό! Φούμαραν όλοι και όλες ωσάν να μη συνέβαινε τίποτα. Και τα πνευμονάκια των παιδιών τους, με ανοιχτές τις κυψελίδες από το τρέξιμο γέμιζαν νικοτίνη και άλλες επιβλαβείς ουσίες. Δεν άντεχαν ούτε για λίγες ώρες χωρίς τσιγάρο ούτε έβγαιναν από την αίθουσα για να ικανοποιήσουν το αρρωστημένο τους πάθος. Ρώτησα τον ιδιοκτήτη του παιδότοπου γιατί τους επιτρέπει να καπνίζουν σ’ έναν κλειστό χώρο όπου παίζουν και αναπνέουν παιδάκια. Η απάντηση ήταν αφοπλιστική. «Αν τους το απαγορεύσω δεν πρόκειται να πατήσει καμία απ’ όλες αυτές εδώ και πρέπει να κλείσω το μαγαζί. Τον Ιούνιο, όμως, απ’ όσο ξέρω θα απαγορευτεί το τσιγάρο», μου είπε. Μέχρι τότε ο καλός επιχειρηματίας θα προσφέρει στους ασυνείδητους γονείς τον «θάλαμο αερίων» και ίσως να συνεχίσει, αφού αλλιώς θα χάσει την πελατεία του.
Πώς δίνονται αλήθεια οι άδειες λειτουργίας για τέτοιους χώρους και ποιος ελέγχει αν τηρούν τις προδιαγραφές; Υπάρχει κι ένα άλλο ερώτημα, πιο σοβαρό: με τόσες καμπάνιες για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος, τις καθημερινές προειδοποιήσεις επ’ αυτού, από τα ΜΜΕ, των επιστημόνων, που στο άκουσμά τους και μόνον προκαλούν ανατριχίλα, πώς μπορεί να υπάρχουν γονείς οι οποίοι δεν αντιλαμβάνονται το μέγεθος του κακού που κάνουν στα παιδιά τους;
Τηλεφώνησα σ’ έναν γνωστό μου που ζει στη Σουηδία και του ανέφερα το γεγονός. Δήλωσε σοκαρισμένος. «Αν γινόταν αυτό εδώ, πρώτον οι αρχές θα έκλειναν την ίδια στιγμή τον παιδότοπο. Θα αφαιρούσαν αμέσως και για ένα μεγάλο διάστημα την επιμέλεια του παιδιού από τη μητέρα και θα την εξέταζε ψυχολόγος. Μετά δύο - τρία χρόνια θα επανεξεταζόταν από τους γιατρούς και αν κρινόταν ικανή να προστατεύσει το παιδί της, τότε θα της ανέθεταν και πάλι την επιμέλεια. Δεν αστειεύονται εδώ με τέτοια πράγματα. Αυτά, δυστυχώς, γίνονται στην Eλλαδίτσα μας».
Παιδότοποι καπνιστήρια, λοιπόν. Αν δεν είναι όλοι, είναι οι περισσότεροι, αφού έτσι το επιθυμούν οι πελάτες, οι γονείς δηλαδή! Αυτή είναι η «Ελλαδίτσα μας», πράγματι. Αν θέλει κάποιος Eυρωπαίος να την παρουσιάσει απαξιωτικά, δεν έχει παρά να επισκεφθεί έναν παιδότοπο. Γιατί γι’ αυτούς πολιτισμός δεν είναι μόνο οι Tέχνες και τα Γράμματα, είναι πρωτίστως η ποιότητα ζωής των πολιτών μιας κοινωνίας και πρώτα απ’ όλα των παιδιών.
Παιδότοπος τρόπος του λέγειν, γιατί στην πραγματικότητα επρόκειτο περί τεκέ. Μαμάδες και μπαμπάδες δολοφονούσαν τα παιδιά τους. Εκείνοι κάπνιζαν αρειμανίως και στην ίδια αίθουσα τα βλαστάρια τους ανέπνεαν τον θάνατο. Μία από αυτές κρατούσε στο ένα της χέρι το μωρό και στο άλλο το τσιγάρο. Το μεγαλύτερο παιδί της, θα ’ταν εφτά - οχτώ χρόνων, χοροπηδούσε καταϊδρωμένο στο τραμπολίνο και ρουφούσε τον καπνό που φυσούσε η μάνα. Το ίδιο και το μωρό! Φούμαραν όλοι και όλες ωσάν να μη συνέβαινε τίποτα. Και τα πνευμονάκια των παιδιών τους, με ανοιχτές τις κυψελίδες από το τρέξιμο γέμιζαν νικοτίνη και άλλες επιβλαβείς ουσίες. Δεν άντεχαν ούτε για λίγες ώρες χωρίς τσιγάρο ούτε έβγαιναν από την αίθουσα για να ικανοποιήσουν το αρρωστημένο τους πάθος. Ρώτησα τον ιδιοκτήτη του παιδότοπου γιατί τους επιτρέπει να καπνίζουν σ’ έναν κλειστό χώρο όπου παίζουν και αναπνέουν παιδάκια. Η απάντηση ήταν αφοπλιστική. «Αν τους το απαγορεύσω δεν πρόκειται να πατήσει καμία απ’ όλες αυτές εδώ και πρέπει να κλείσω το μαγαζί. Τον Ιούνιο, όμως, απ’ όσο ξέρω θα απαγορευτεί το τσιγάρο», μου είπε. Μέχρι τότε ο καλός επιχειρηματίας θα προσφέρει στους ασυνείδητους γονείς τον «θάλαμο αερίων» και ίσως να συνεχίσει, αφού αλλιώς θα χάσει την πελατεία του.
Πώς δίνονται αλήθεια οι άδειες λειτουργίας για τέτοιους χώρους και ποιος ελέγχει αν τηρούν τις προδιαγραφές; Υπάρχει κι ένα άλλο ερώτημα, πιο σοβαρό: με τόσες καμπάνιες για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος, τις καθημερινές προειδοποιήσεις επ’ αυτού, από τα ΜΜΕ, των επιστημόνων, που στο άκουσμά τους και μόνον προκαλούν ανατριχίλα, πώς μπορεί να υπάρχουν γονείς οι οποίοι δεν αντιλαμβάνονται το μέγεθος του κακού που κάνουν στα παιδιά τους;
Τηλεφώνησα σ’ έναν γνωστό μου που ζει στη Σουηδία και του ανέφερα το γεγονός. Δήλωσε σοκαρισμένος. «Αν γινόταν αυτό εδώ, πρώτον οι αρχές θα έκλειναν την ίδια στιγμή τον παιδότοπο. Θα αφαιρούσαν αμέσως και για ένα μεγάλο διάστημα την επιμέλεια του παιδιού από τη μητέρα και θα την εξέταζε ψυχολόγος. Μετά δύο - τρία χρόνια θα επανεξεταζόταν από τους γιατρούς και αν κρινόταν ικανή να προστατεύσει το παιδί της, τότε θα της ανέθεταν και πάλι την επιμέλεια. Δεν αστειεύονται εδώ με τέτοια πράγματα. Αυτά, δυστυχώς, γίνονται στην Eλλαδίτσα μας».
Παιδότοποι καπνιστήρια, λοιπόν. Αν δεν είναι όλοι, είναι οι περισσότεροι, αφού έτσι το επιθυμούν οι πελάτες, οι γονείς δηλαδή! Αυτή είναι η «Ελλαδίτσα μας», πράγματι. Αν θέλει κάποιος Eυρωπαίος να την παρουσιάσει απαξιωτικά, δεν έχει παρά να επισκεφθεί έναν παιδότοπο. Γιατί γι’ αυτούς πολιτισμός δεν είναι μόνο οι Tέχνες και τα Γράμματα, είναι πρωτίστως η ποιότητα ζωής των πολιτών μιας κοινωνίας και πρώτα απ’ όλα των παιδιών.
Και... η «ταμπακέρα»;
Tα σχόλια και οι αναλύσεις στα δημοσιογραφικά γραφεία αφορούσαν το εάν και κατά πόσο ο Κώστας Καραμανλής, με τη χθεσινή ομιλία του στη Βουλή, «έκλεισε» ή «άφησε μισάνοιχτο» το παράθυρο για πρόωρες εκλογές, τις οποίες ζήτησε πιεστικά για άλλη μια φορά, από το ίδιο βήμα, ο Γιώργος Παπανδρέου, πιάνοντας το νήμα από τις... φημολογίες και τις ακριτομυθίες που κυκλοφορούν, καιρό τώρα, με πρωτοβουλία στελεχών, αλλά ακόμη και υπουργών της κυβέρνησης. Αλλά και στους κυβερνητικούς διαδρόμους, διχασμένες οι απόψεις ως προς το εάν ο Καραμανλής ήθελε (πρώτον...) να αποκλείσει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών (ενδεχομένως για να διατηρήσει το δικαίωμα του «αιφνιδιασμού» ως προς την επιλογή του πιο κατάλληλου για το κόμμα του χρόνου...) αλλά και εάν (δεύτερον...) με την τοποθέτησή του απέκλεισε κατηγορηματικά την προσφυγή στις κάλπες σύντομα ή αντίθετα άφησε το ενδεχόμενο να αιωρείται.
Πάντως κατά... τα άλλα, η χθεσινή προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών, αφορούσε την «κατάσταση της οικονομίας» και τις προοπτικές ανάκαμψης και αντιμετώπισης της πρωτοφανούς παγκόσμιας κρίσης! Για την οποία από τον μεν υπεύθυνο πρωθυπουργό έγινε μια σε γενικές γραμμές σωστή περιγραφή της κρίσης και των εγχώριων ειδικών οικονομικών αδυναμιών (μόνο που από τον υπεύθυνο ηγέτη δεν περιμένεις... περιγραφή του προβλήματος, αλλά συγκεκριμένες υλοποιήσιμες προτάσεις για την αντιμετώπισή του...) τις οποίες απέδωσε... στο κυβερνητικό (προ 5ετίας!) ΠΑΣΟΚ, με κάποιες γενικόλογες «στοχεύσεις» λύσεων, και από τον υπεύθυνο αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης συγκεκριμένες κατηγορίες εναντίον της κυβέρνησης για την συνολική οικονομική πολιτική της – ως εάν τα συγκεκριμένα δομικά και διαρθρωτικά προβλήματα της εθνικής μας οικονομίας γεννήθηκαν... ξαφνικά στο διάστημα της τελευταίας 5ετίας!
Για τη γραμματέα του ΚΚΕ «βεβαίως και όλα τα κόμματα πρέπει να έχουν πρόταση εξόδου από την κρίση στην οικονομία!» και η πρόταση του δικού της είναι από τη μια η διαπίστωση πως πρόκειται για «βαθιά κρίση του καπιταλιστικού συστήματος, και από την άλλη, την πιο «συγκεκριμένη» ότι «πρέπει να ανακάμψει το εργατικό κίνημα και... να καταδικασθούν τα δύο κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα» – και από κοντά και ο ΣΥΡΙΖΑ που τα... «αβαντάρει», μαζί με εισηγήσεις για γενναίες αυξήσεις στις αποδοχές, μείωση της φορολογίας, αύξηση του αφορολογήτου, κατάργηση του ΦΠΑ... Οσο για το «ζουμί» της όλης συζήτησης, το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, η κ. Παπαρήγα απλώς υπογράμμισε πως το κόμμα της δεν το ενδιαφέρουν οι εκλογές, όποτε και αν γίνουν...
Ο κ. Αλαβάνος περιέγραψε και αυτός σωστά, σε γενικές γραμμές, την παγκόσμια και την εγχώρια οικονομική κρίση, επανέλαβε τη γνωστή κριτική του εναντίον τόσο της Ν.Δ. όσο και του ΠΑΣΟΚ μαζί με τις προτάσεις (προθέσεων, ως επί το πλείστον...) του κόμματός του για την αντιμετώπισή της και αφιερώνοντας επίσης ένα σημαντικό τμήμα της (για την κατάσταση της οικονομίας υπενθυμίζουμε...) ομιλίας του στην εκλογολογία και το πολιτικό παρασκήνιο της εποχής, εξήγησε ότι υπάρχει πεδίο συνεργασιών, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρόκειται σε καμιά περίπτωση να γίνει ναυαγοσώστης κανενός... (Τώρα, τι σόι «πεδίο συνεργασιών» υπάρχει όταν πριν από λίγα μόλις 24ωρα με επίσημες θέσεις της κομματικής ηγεσίας «ξεκαθαριζόταν» πως σε καμιά περίπτωση «δεν υπάρχει θέμα μετεκλογικής συνεργασίας ή στήριξης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ...», ως «απάντηση» στην τοποθέτηση του ανανεωτικού κ. Κουβέλη ότι «αν δεν υπάρξει μετά τις εκλογές αυτοδυναμία, θα κινηθούμε με υπευθυνότητα και σε συνάρτηση με τα δεδομένα θα εξετάσουμε και ψήφο ανοχής ίσως και ψήφο εμπιστοσύνης...» είναι άλλης... ιατρικής ειδικότητος αρμοδιότητα να αποσαφηνίσει!)
Καθείς αντιλαμβάνεται πως η εκλογολογία και τα «αντριλίκια» του τύπου «αν τολμάτε κάντε εκλογές» ή «προσέξτε τι ζητάτε!» από τη μια και την άλλη πλευρά όχι μόνο δεν συνιστά... λύση σε ένα τόσο μεγάλο και πολυεπίπεδο πρόβλημα όπως είναι η (χρόνια...) εθνική οικονομική μας ανημπόρια, μέσα στη δίνη μιας πρωτοφανούς παγκόσμιας κρίσης, αλλά αποτελεί και επιβαρυντικό παράγοντα σε κάθε απόπειρα έστω προσέγγισης του προβλήματος και συστηματικής δουλειάς για την αντιμετώπισή του. Οι θεωρητικές προσκλήσεις για «συναίνεση» (επί ποίου συγκεκριμένου σχεδίου;) από τη μια και οι ανέξοδες απορρίψεις τους (χωρίς να προβάλλεται ταυτόχρονα κάποιο, όποιο εναλλακτικό σχέδιο λύσης...) από την άλλη.
Σε άλλες χώρες που επίσης μαστίζονται από την κρίση, επιχειρείται τουλάχιστον μια διακομματική προσέγγιση του προβλήματος και των πιθανών λύσεών του. Μπορεί να μη συμπίπτουν οι απόψεις, αλλά δεν καταγράφεται και «κάθετη» σύγκρουση επί μικροπολιτικού επιπέδου. Επιστρατεύονται ειδικοί και φωτισμένα μυαλά, αδιάφορο από ποιον ιδεολογικό χώρο προέρχονται, γίνονται παραγωγικές ζυμώσεις και εποικοδομητικές αντιπαραθέσεις, αλλά... επί του συγκεκριμένου πρακτέου όχι εστιασμένες στο πότε συμφέρει ή δεν συμφέρει ποιον να στηθούν πρόωρες κάλπες...
Πάντως κατά... τα άλλα, η χθεσινή προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών, αφορούσε την «κατάσταση της οικονομίας» και τις προοπτικές ανάκαμψης και αντιμετώπισης της πρωτοφανούς παγκόσμιας κρίσης! Για την οποία από τον μεν υπεύθυνο πρωθυπουργό έγινε μια σε γενικές γραμμές σωστή περιγραφή της κρίσης και των εγχώριων ειδικών οικονομικών αδυναμιών (μόνο που από τον υπεύθυνο ηγέτη δεν περιμένεις... περιγραφή του προβλήματος, αλλά συγκεκριμένες υλοποιήσιμες προτάσεις για την αντιμετώπισή του...) τις οποίες απέδωσε... στο κυβερνητικό (προ 5ετίας!) ΠΑΣΟΚ, με κάποιες γενικόλογες «στοχεύσεις» λύσεων, και από τον υπεύθυνο αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης συγκεκριμένες κατηγορίες εναντίον της κυβέρνησης για την συνολική οικονομική πολιτική της – ως εάν τα συγκεκριμένα δομικά και διαρθρωτικά προβλήματα της εθνικής μας οικονομίας γεννήθηκαν... ξαφνικά στο διάστημα της τελευταίας 5ετίας!
Για τη γραμματέα του ΚΚΕ «βεβαίως και όλα τα κόμματα πρέπει να έχουν πρόταση εξόδου από την κρίση στην οικονομία!» και η πρόταση του δικού της είναι από τη μια η διαπίστωση πως πρόκειται για «βαθιά κρίση του καπιταλιστικού συστήματος, και από την άλλη, την πιο «συγκεκριμένη» ότι «πρέπει να ανακάμψει το εργατικό κίνημα και... να καταδικασθούν τα δύο κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα» – και από κοντά και ο ΣΥΡΙΖΑ που τα... «αβαντάρει», μαζί με εισηγήσεις για γενναίες αυξήσεις στις αποδοχές, μείωση της φορολογίας, αύξηση του αφορολογήτου, κατάργηση του ΦΠΑ... Οσο για το «ζουμί» της όλης συζήτησης, το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, η κ. Παπαρήγα απλώς υπογράμμισε πως το κόμμα της δεν το ενδιαφέρουν οι εκλογές, όποτε και αν γίνουν...
Ο κ. Αλαβάνος περιέγραψε και αυτός σωστά, σε γενικές γραμμές, την παγκόσμια και την εγχώρια οικονομική κρίση, επανέλαβε τη γνωστή κριτική του εναντίον τόσο της Ν.Δ. όσο και του ΠΑΣΟΚ μαζί με τις προτάσεις (προθέσεων, ως επί το πλείστον...) του κόμματός του για την αντιμετώπισή της και αφιερώνοντας επίσης ένα σημαντικό τμήμα της (για την κατάσταση της οικονομίας υπενθυμίζουμε...) ομιλίας του στην εκλογολογία και το πολιτικό παρασκήνιο της εποχής, εξήγησε ότι υπάρχει πεδίο συνεργασιών, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρόκειται σε καμιά περίπτωση να γίνει ναυαγοσώστης κανενός... (Τώρα, τι σόι «πεδίο συνεργασιών» υπάρχει όταν πριν από λίγα μόλις 24ωρα με επίσημες θέσεις της κομματικής ηγεσίας «ξεκαθαριζόταν» πως σε καμιά περίπτωση «δεν υπάρχει θέμα μετεκλογικής συνεργασίας ή στήριξης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ...», ως «απάντηση» στην τοποθέτηση του ανανεωτικού κ. Κουβέλη ότι «αν δεν υπάρξει μετά τις εκλογές αυτοδυναμία, θα κινηθούμε με υπευθυνότητα και σε συνάρτηση με τα δεδομένα θα εξετάσουμε και ψήφο ανοχής ίσως και ψήφο εμπιστοσύνης...» είναι άλλης... ιατρικής ειδικότητος αρμοδιότητα να αποσαφηνίσει!)
Καθείς αντιλαμβάνεται πως η εκλογολογία και τα «αντριλίκια» του τύπου «αν τολμάτε κάντε εκλογές» ή «προσέξτε τι ζητάτε!» από τη μια και την άλλη πλευρά όχι μόνο δεν συνιστά... λύση σε ένα τόσο μεγάλο και πολυεπίπεδο πρόβλημα όπως είναι η (χρόνια...) εθνική οικονομική μας ανημπόρια, μέσα στη δίνη μιας πρωτοφανούς παγκόσμιας κρίσης, αλλά αποτελεί και επιβαρυντικό παράγοντα σε κάθε απόπειρα έστω προσέγγισης του προβλήματος και συστηματικής δουλειάς για την αντιμετώπισή του. Οι θεωρητικές προσκλήσεις για «συναίνεση» (επί ποίου συγκεκριμένου σχεδίου;) από τη μια και οι ανέξοδες απορρίψεις τους (χωρίς να προβάλλεται ταυτόχρονα κάποιο, όποιο εναλλακτικό σχέδιο λύσης...) από την άλλη.
Σε άλλες χώρες που επίσης μαστίζονται από την κρίση, επιχειρείται τουλάχιστον μια διακομματική προσέγγιση του προβλήματος και των πιθανών λύσεών του. Μπορεί να μη συμπίπτουν οι απόψεις, αλλά δεν καταγράφεται και «κάθετη» σύγκρουση επί μικροπολιτικού επιπέδου. Επιστρατεύονται ειδικοί και φωτισμένα μυαλά, αδιάφορο από ποιον ιδεολογικό χώρο προέρχονται, γίνονται παραγωγικές ζυμώσεις και εποικοδομητικές αντιπαραθέσεις, αλλά... επί του συγκεκριμένου πρακτέου όχι εστιασμένες στο πότε συμφέρει ή δεν συμφέρει ποιον να στηθούν πρόωρες κάλπες...
Κλειστόν λόγω ανακαίνισης
Kαι ξαφνικά βρέθηκε λύση. Διάλογος. Για την παιδεία, για τη γεωργία... Ευφημισμός για τον πολιτικό ελιγμό σε ώρα κρίσης· στάση για προεκλογική ανασύνταξη. Οχι δημόσια συμφωνία ή διαφωνία, οργανωμένη ανάπτυξη αντιτιθέμενων απόψεων, πλατύτερη δυνατή νομιμοποίηση των αποφάσεων των ελίτ της εξουσίας. Αλλά «αγορά χρόνου». Εμμεση προεκλογική εκστρατεία. Νέες υποσχέσεις, νέες δεσμεύσεις, νέα απόπειρα επικοινωνίας με το ευρύτερο εκλογικό σώμα, ανανέωση των δεδομένων της πολιτικής ρητορείας από μηδενική βάση.
Οταν έχουν γίνει πολλά λάθη, έχουν προκληθεί πολλές εντάσεις, έχει υπάρξει πολλή φθορά τότε μηδενίζουμε το κοντέρ (tabula rasa) και λύνουμε το κουβάρι των αδιεξόδων με το σπαθί της επανεκκίνησης.
Διάλογος σημαίνει για την κυβέρνηση, παύση των εχθροπραξιών. Ολοι μαζί ξαναδίνουμε τα χέρια στην ουδετέρα προεκλογική ζώνη. Ξεχνάμε τη σκληρή πολιτική του συμμαζέματος και της λιτότητας («πρώτος εγώ θα ζητήσω να δοθούν χρήματα στην παιδεία», είπε ο υπουργός) και στο τραπέζι πέφτουν προς συζήτηση οι αυξήσεις, οι φοροελαφρύνσεις, οι παροχές, οι υπαναχωρήσεις...
Με τη στρατηγική του «εθνικού διαλόγου» η κυβέρνηση επιχειρεί μια εικονική εξυγίανση, έναν εξαγνισμό στα μάτια των πολιτών. Το «είμαστε ανοιχτοί σε όλα» του κ. Αρη Σπηλιωτόπουλου ηχεί σαν κραυγή απελπισίας. Μη μας «μαυρίσετε», είμαστε εδώ, ν’ αφουγκραστούμε τις ανάγκες σας, τα προβλήματά σας. Και η παιδεία γίνεται και πάλι από τελευταίο, πρώτο συστατικό της πολιτικής. Το ίδιο και η γεωργία. Από κρίση προς άμεση διαχείριση, πολιτικός στόχος. Ο υπουργός αυτή τη φορά δεν αρνείται την επαφή και τα ευήκοα ώτα του, προσφέρεται...
Με τον διάλογο, υπολογίζει η κυβέρνηση, ίσως ξεμακρύνει η εικόνα της αδράνειας και της σήψης, ίσως αναστραφεί το αρνητικό κλίμα και δημιουργηθούν πιθανότητες εκλογικής νίκης. Και δεν χρειάζεται οι «υποψήφιοι» να επιστρατεύσουν τα γνώριμα τεχνάσματα, τη διπλοπροσωπία, τις σκηνοθεσίες, τους θεατρινισμούς, τους δελεασμούς, τα μυθολογήματα της πυρετικής προεκλογικής περιόδου. Η αναστήλωση της εικόνας τους γίνεται μέσω προτάσεων, αναδιατυπώσεων, σχεδίων... Ωστόσο, όπως στις προεκλογικές εκστρατείες έτσι και στον διάλογο, κάνουν ό,τι δεν θα έκαναν ποτέ στην καθημερινή πολιτική ζωή· να συνομιλήσουν μ’ αυτούς που συνήθως τους κλείνουν την πόρτα, να επιδιώξουν επαφή με ανθρώπους που απέφευγαν συστηματικά. Ευγένεια και ευπροσηγορία. Αν δεν έχεις επαφή με κάθε είδους σύμμαχο ή αντίπαλο, είσαι υποψήφιος για κλάματα...
Οχι ότι οι πολίτες πείθονται με τον διάλογο. Αντιλαμβάνονται το φιάσκο. Τη δημαγωγία. Την πιθανότητα του ναυαγίου. Πώς να εγκαθιδρυθεί ουσιαστικός διάλογος, όταν έστω και μία πλευρά στερείται κοινωνικής αξιοπιστίας; Αλλά σταματούν την γκρίνια, την αντίδραση. Η λέξη διάλογος είναι μια λέξη καταλυτική, αφού τουλάχιστον θεωρητικά αποκλείει τις μονόπλευρες και τετελεσμένες αποφάσεις, τις κινήσεις απελπισίας, τις ακρότητες.
Ωστόσο, εν προκειμένω, το μακρόσυρτο τελετουργικό του διαλόγου προσομοιάζει περισσότερο με την προεκλογική μεσοβασιλεία της κρατικής παραλυσίας, όταν δεν λαμβάνεται καμία απόφαση, απουσιάζει ο έλεγχος, περισσεύει η αδιαφορία. Οταν λέξεις και έννοιες χάνουν κάθε σημασία.
Οταν έχουν γίνει πολλά λάθη, έχουν προκληθεί πολλές εντάσεις, έχει υπάρξει πολλή φθορά τότε μηδενίζουμε το κοντέρ (tabula rasa) και λύνουμε το κουβάρι των αδιεξόδων με το σπαθί της επανεκκίνησης.
Διάλογος σημαίνει για την κυβέρνηση, παύση των εχθροπραξιών. Ολοι μαζί ξαναδίνουμε τα χέρια στην ουδετέρα προεκλογική ζώνη. Ξεχνάμε τη σκληρή πολιτική του συμμαζέματος και της λιτότητας («πρώτος εγώ θα ζητήσω να δοθούν χρήματα στην παιδεία», είπε ο υπουργός) και στο τραπέζι πέφτουν προς συζήτηση οι αυξήσεις, οι φοροελαφρύνσεις, οι παροχές, οι υπαναχωρήσεις...
Με τη στρατηγική του «εθνικού διαλόγου» η κυβέρνηση επιχειρεί μια εικονική εξυγίανση, έναν εξαγνισμό στα μάτια των πολιτών. Το «είμαστε ανοιχτοί σε όλα» του κ. Αρη Σπηλιωτόπουλου ηχεί σαν κραυγή απελπισίας. Μη μας «μαυρίσετε», είμαστε εδώ, ν’ αφουγκραστούμε τις ανάγκες σας, τα προβλήματά σας. Και η παιδεία γίνεται και πάλι από τελευταίο, πρώτο συστατικό της πολιτικής. Το ίδιο και η γεωργία. Από κρίση προς άμεση διαχείριση, πολιτικός στόχος. Ο υπουργός αυτή τη φορά δεν αρνείται την επαφή και τα ευήκοα ώτα του, προσφέρεται...
Με τον διάλογο, υπολογίζει η κυβέρνηση, ίσως ξεμακρύνει η εικόνα της αδράνειας και της σήψης, ίσως αναστραφεί το αρνητικό κλίμα και δημιουργηθούν πιθανότητες εκλογικής νίκης. Και δεν χρειάζεται οι «υποψήφιοι» να επιστρατεύσουν τα γνώριμα τεχνάσματα, τη διπλοπροσωπία, τις σκηνοθεσίες, τους θεατρινισμούς, τους δελεασμούς, τα μυθολογήματα της πυρετικής προεκλογικής περιόδου. Η αναστήλωση της εικόνας τους γίνεται μέσω προτάσεων, αναδιατυπώσεων, σχεδίων... Ωστόσο, όπως στις προεκλογικές εκστρατείες έτσι και στον διάλογο, κάνουν ό,τι δεν θα έκαναν ποτέ στην καθημερινή πολιτική ζωή· να συνομιλήσουν μ’ αυτούς που συνήθως τους κλείνουν την πόρτα, να επιδιώξουν επαφή με ανθρώπους που απέφευγαν συστηματικά. Ευγένεια και ευπροσηγορία. Αν δεν έχεις επαφή με κάθε είδους σύμμαχο ή αντίπαλο, είσαι υποψήφιος για κλάματα...
Οχι ότι οι πολίτες πείθονται με τον διάλογο. Αντιλαμβάνονται το φιάσκο. Τη δημαγωγία. Την πιθανότητα του ναυαγίου. Πώς να εγκαθιδρυθεί ουσιαστικός διάλογος, όταν έστω και μία πλευρά στερείται κοινωνικής αξιοπιστίας; Αλλά σταματούν την γκρίνια, την αντίδραση. Η λέξη διάλογος είναι μια λέξη καταλυτική, αφού τουλάχιστον θεωρητικά αποκλείει τις μονόπλευρες και τετελεσμένες αποφάσεις, τις κινήσεις απελπισίας, τις ακρότητες.
Ωστόσο, εν προκειμένω, το μακρόσυρτο τελετουργικό του διαλόγου προσομοιάζει περισσότερο με την προεκλογική μεσοβασιλεία της κρατικής παραλυσίας, όταν δεν λαμβάνεται καμία απόφαση, απουσιάζει ο έλεγχος, περισσεύει η αδιαφορία. Οταν λέξεις και έννοιες χάνουν κάθε σημασία.
Aναλυση: Η πρώτη νομοθετική νίκη του νέου προέδρου των ΗΠΑ
Πρόκειται για μία γρήγορη, γλυκιά επιτυχία του νέου προέδρου των ΗΠΑ, εν δυνάμει και για μία επιτυχία με την οποία θα γράψει ιστορία. Το ερώτημα τώρα είναι εάν το αξίας 789 δισ. δολαρίων πρόγραμμα για την τόνωση της αμερικανικής οικονομίας, στο οποίο συναίνεσαν τα στελέχη του Κογκρέσου, αποτελεί το πρώτο βήμα προς την υιοθέτηση ενός πιο φιλόδοξου κυβερνητικού προγράμματος ή μιας περιορισμένης προσπάθειας εν μέσω μειωμένων προσδοκιών.
Τόσο το περιεχόμενο της πρώτης νομοθετικής πράξης της κυβέρνησης Ομπάμα όσο και ο τρόπος που την προώθησε είναι ενδεικτικά του μεγέθους των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα και του πόσο διαφορετικό είναι το πολιτικό κλίμα συγκριτικά με τα αρχικά στάδια άσκησης της εξουσίας από τις αμέσως προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις.
Το πρόγραμμα του Λευκού Οίκου για την οικονομία διαφέρει επίσης από άλλες, ανάλογες, ιστορικές προσπάθειες, όπως τα κοινωνικά προγράμματα του Λίντον Τζόνσον και τις φοροαπαλλαγές του Ρόναλντ Ρέιγκαν, στα οποία οι προηγούμενοι αυτοί πρόεδροι των ΗΠΑ κατέληξαν έχοντας δώσει πρώτα ιδεολογική μάχη. Το πρόγραμμα Ομπάμα καταρτίστηκε βιαστικά και ήταν περισσότερο μία απάντηση ανάγκης σε ένα άμεσο και πιεστικό πρόβλημα. Δεδομένου λοιπόν ότι προεκλογικώς ο πρόεδρος Ομπάμα υποσχόταν μεταρρυθμίσεις για τους τομείς της υγείας, της παιδείας, της αντιμετώπισης των κλιματικών αλλαγών και της αναδιανομής του πλούτου, η πρώτη νομοθετική νίκη του μάλλον προοιωνίζεται και την κατάθεση άλλων νομοσχεδίων στο Κογκρέσο.
Σε ό,τι αφορά στο πρόγραμμα στήριξης της οικονομίας, ο Λευκός Οίκος το κατήρτισε με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίσει στο μέγιστο δυνατό βαθμό την άμεση υιοθέτησή του τόσο από τη Γερουσία όσο και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ήτοι και από τα δύο σώματα του Κογκρέσου. Η αδυναμία όμως της κυβέρνησης των Δημοκρατικών να κερδίσουν και τις ψήφους ικανού αριθμού Ρεπουμπλικανών αποτελεί υπενθύμιση ότι η διάσταση των ιδεολογικών απόψεων ανάμεσα στην αμερικανική «δεξιά» και την «αριστερά» συνεχίζει να αποτελεί πραγματικότητα. Εν τέλει, τα μέλη του Κογκρέσου δεν συνέτρεξαν ομαδικά για να υποστηρίξουν την προσπάθεια αντιμετώπισης μιας κρίσης, για την οποία ο πρόεδρος Ομπάμα έχει πει ότι θα μπορούσε να συγκριθεί με τη μεγάλη ύφεση. Η συνοχή των πολιτικών δυνάμεων της χώρας αναμένεται να δοκιμασθεί τους επόμενους μήνες όταν η κυβέρνηση Ομπάμα θα αρχίσει να ελέγχεται από το Κογκρέσο αναφορικά με την επιτυχία της εκτέλεσης του εν λόγω προγράμματος, ενώ ο Λευκός Οίκος αναμένεται να χρειασθεί να ζητήσει από τους νομοθέτες να εγκρίνουν τη διάθεση και άλλων, μεγάλων ποσών, για τη στήριξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ που παρουσιάζει σοβαρές ρωγμές.
Αν και λειτουργεί υπό το βάρος σοβαρότατων προβλημάτων και αν και μετά την εκλογική νίκη του ο πρόεδρος Ομπάμα έκανε συχνά λόγο για την ανάγκη υιοθέτησης «ενός νέου πνεύματος αυτοθυσίας», προσφάτως εμφανίζεται επίσης να επιδιώκει να μειώσει τις προσδοκίες του κόσμου από την κυβέρνησή του και μαζί να προσπαθεί να μειώσει τις πιθανότητες να απογοητεύσει τους ψηφοφόρους τόσο ο ίδιος όσο και το κόμμα του. Μόλις προ ημερών, ο κ. Ομπάμα αποκάλυψε τους φόβους του δημοσίως, όταν ανέφερε σε ομιλία του στη Φλόριδα ότι η πολιτική του οντότητα μπορεί να υποβαθμισθεί εάν οι ψηφοφόροι δεν δουν αποτελέσματα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Παρατηρητές αναφέρουν ότι πρόκειται για σημαντική στροφή συγκριτικά με την πεποίθηση και την αισιοδοξία που εξέφραζε προεκλογικώς. Οπως αναφέρει το πρώην στέλεχος του Λευκού Οίκου -επί κυβερνήσεων Κλίντον- και νυν ερευνητής του διάσημου ινστιτούτου Brookings στην Ουάσιγκτον, «ο πρόεδρος Ομπάμα δεν έχει κάνει τόσο καλή δουλειά ως προς την προετοιμασία του κόσμου για να γίνει αντιληπτό τι θα πρέπει να δώσει για να πάρει, να πάρει σημαντικά πράγματα ασφαλώς, όπως θα ήταν για παράδειγμα η ολοκληρωτική μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας».
Στα εμπόδια που θα πρέπει να υπερπηδήσει ο κ. Ομπάμα συγκαταλέγονται το ραγδαία αυξανόμενο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ, η λαϊκή οργή για την οικονομική κατάσταση, μια μικρότερη αλλά πιο ηχηρή μειοψηφία Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο αλλά και η διάσταση απόψεων ανάμεσα σε Δημοκρατικούς νομοθέτες σχετικώς με τις προτεραιότητες που πρέπει να υιοθετήσει ο Λευκός Οίκος.
Τόσο το περιεχόμενο της πρώτης νομοθετικής πράξης της κυβέρνησης Ομπάμα όσο και ο τρόπος που την προώθησε είναι ενδεικτικά του μεγέθους των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα και του πόσο διαφορετικό είναι το πολιτικό κλίμα συγκριτικά με τα αρχικά στάδια άσκησης της εξουσίας από τις αμέσως προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις.
Το πρόγραμμα του Λευκού Οίκου για την οικονομία διαφέρει επίσης από άλλες, ανάλογες, ιστορικές προσπάθειες, όπως τα κοινωνικά προγράμματα του Λίντον Τζόνσον και τις φοροαπαλλαγές του Ρόναλντ Ρέιγκαν, στα οποία οι προηγούμενοι αυτοί πρόεδροι των ΗΠΑ κατέληξαν έχοντας δώσει πρώτα ιδεολογική μάχη. Το πρόγραμμα Ομπάμα καταρτίστηκε βιαστικά και ήταν περισσότερο μία απάντηση ανάγκης σε ένα άμεσο και πιεστικό πρόβλημα. Δεδομένου λοιπόν ότι προεκλογικώς ο πρόεδρος Ομπάμα υποσχόταν μεταρρυθμίσεις για τους τομείς της υγείας, της παιδείας, της αντιμετώπισης των κλιματικών αλλαγών και της αναδιανομής του πλούτου, η πρώτη νομοθετική νίκη του μάλλον προοιωνίζεται και την κατάθεση άλλων νομοσχεδίων στο Κογκρέσο.
Σε ό,τι αφορά στο πρόγραμμα στήριξης της οικονομίας, ο Λευκός Οίκος το κατήρτισε με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίσει στο μέγιστο δυνατό βαθμό την άμεση υιοθέτησή του τόσο από τη Γερουσία όσο και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ήτοι και από τα δύο σώματα του Κογκρέσου. Η αδυναμία όμως της κυβέρνησης των Δημοκρατικών να κερδίσουν και τις ψήφους ικανού αριθμού Ρεπουμπλικανών αποτελεί υπενθύμιση ότι η διάσταση των ιδεολογικών απόψεων ανάμεσα στην αμερικανική «δεξιά» και την «αριστερά» συνεχίζει να αποτελεί πραγματικότητα. Εν τέλει, τα μέλη του Κογκρέσου δεν συνέτρεξαν ομαδικά για να υποστηρίξουν την προσπάθεια αντιμετώπισης μιας κρίσης, για την οποία ο πρόεδρος Ομπάμα έχει πει ότι θα μπορούσε να συγκριθεί με τη μεγάλη ύφεση. Η συνοχή των πολιτικών δυνάμεων της χώρας αναμένεται να δοκιμασθεί τους επόμενους μήνες όταν η κυβέρνηση Ομπάμα θα αρχίσει να ελέγχεται από το Κογκρέσο αναφορικά με την επιτυχία της εκτέλεσης του εν λόγω προγράμματος, ενώ ο Λευκός Οίκος αναμένεται να χρειασθεί να ζητήσει από τους νομοθέτες να εγκρίνουν τη διάθεση και άλλων, μεγάλων ποσών, για τη στήριξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ που παρουσιάζει σοβαρές ρωγμές.
Αν και λειτουργεί υπό το βάρος σοβαρότατων προβλημάτων και αν και μετά την εκλογική νίκη του ο πρόεδρος Ομπάμα έκανε συχνά λόγο για την ανάγκη υιοθέτησης «ενός νέου πνεύματος αυτοθυσίας», προσφάτως εμφανίζεται επίσης να επιδιώκει να μειώσει τις προσδοκίες του κόσμου από την κυβέρνησή του και μαζί να προσπαθεί να μειώσει τις πιθανότητες να απογοητεύσει τους ψηφοφόρους τόσο ο ίδιος όσο και το κόμμα του. Μόλις προ ημερών, ο κ. Ομπάμα αποκάλυψε τους φόβους του δημοσίως, όταν ανέφερε σε ομιλία του στη Φλόριδα ότι η πολιτική του οντότητα μπορεί να υποβαθμισθεί εάν οι ψηφοφόροι δεν δουν αποτελέσματα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Παρατηρητές αναφέρουν ότι πρόκειται για σημαντική στροφή συγκριτικά με την πεποίθηση και την αισιοδοξία που εξέφραζε προεκλογικώς. Οπως αναφέρει το πρώην στέλεχος του Λευκού Οίκου -επί κυβερνήσεων Κλίντον- και νυν ερευνητής του διάσημου ινστιτούτου Brookings στην Ουάσιγκτον, «ο πρόεδρος Ομπάμα δεν έχει κάνει τόσο καλή δουλειά ως προς την προετοιμασία του κόσμου για να γίνει αντιληπτό τι θα πρέπει να δώσει για να πάρει, να πάρει σημαντικά πράγματα ασφαλώς, όπως θα ήταν για παράδειγμα η ολοκληρωτική μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας».
Στα εμπόδια που θα πρέπει να υπερπηδήσει ο κ. Ομπάμα συγκαταλέγονται το ραγδαία αυξανόμενο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ, η λαϊκή οργή για την οικονομική κατάσταση, μια μικρότερη αλλά πιο ηχηρή μειοψηφία Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο αλλά και η διάσταση απόψεων ανάμεσα σε Δημοκρατικούς νομοθέτες σχετικώς με τις προτεραιότητες που πρέπει να υιοθετήσει ο Λευκός Οίκος.
Πίσω από τον αριθμό των ναζί υπήρχαν άνθρωποι
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. «Το όνομα του καθενός είναι ιερό. Το μοναδικό που δεν φθείρεται ποτέ, ό, τι κι αν γίνει. Αυτό είναι που μένει τελικά στον καθένα μας. Τα ονόματα ήθελα να σώσω. Στο Αουσβιτς, εγώ και χιλιάδες άλλοι Εβραίοι και χριστιανοί είχαμε μόνον έναν αριθμό χαραγμένο στον καρπό. Πίσω από αυτόν τον αριθμό των ναζί υπήρχαν άνθρωποι με σάρκα και οστά. Γι’ αυτούς μιλάμε. Τη μνήμη αυτών θέλω να σώσω, ιδίως τώρα που κάποιοι αμφισβητούν το Ολοκαύτωμα…».
Ο Χάιντς Ντάριο Κούνιο, ο άνθρωπος που σε ηλικία 16 ετών «έζησε τον θάνατο» στο Αουσβιτς–Μπιργκενάου κι επέζησε για να γυρίσει στη γενέθλια Θεσσαλονίκη, ο «αριθμός 109565» του χειρότερου γερμανικού στρατοπέδου, πριν από λίγες ημέρες ολοκλήρωσε την υπόσχεσή του. «Το τάμα», που όπως λέει είχε δώσει ένα κρύο βράδυ του 1954 μέσα στο ίδιο στρατόπεδο της ναζιστικής θηριωδίας εις μνήμην όλων αυτών που χάθηκαν στα κρεματόρια, έφτασε στην εκπλήρωσή του.
«Περπατούσα κοντά στην πύλη του Αουσβιτς κι ήμουνα μόνος μου. Ημουν εκεί για ένα συνέδριο, την πρώτη φορά που πήγα στο στρατόπεδο μετά την απελευθέρωσή μας. Ηταν μια νύχτα με ομίχλη και κρύο σαν εκείνες όταν έφταν αν τα τρένα. Σαν κάτι να με χτύπησε στο μέτωπο και αναρωτήθηκα “μα πού πήγατε όλοι; Πού χαθήκατε… Ποιοι είστε εσείς που πήγατε εκεί; Τότε αποφάσισα να ψάξω, να τους βρω…».
Επειτα από 55 χρόνια αδιάκοπης προσπάθειας, ο Χάιντς Ντάριο Κούνιο θεωρεί ότι έφτασε στο τέλος. Κατάφερε να καταγράψει όλους τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης που εξόντωσαν οι ναζί και για τους οποίους δεν υπήρχαν πουθενά μέχρι τώρα στοιχεία.
Ο τόμος με 37.764 ονόματα τα οποία συνοδεύονται από 22 διαφορετικά στοιχεία ταυτότητας (ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, όνομα μητέρας, συζύγου, παιδιών, επάγγελμα, διεύθυνση, στρατόπεδο όπου βρήκε τον θάνατο κ. λπ.) θα κατατεθεί στο περίπτερο της Ελλάδας που θα λειτουργήσει μέσα στο Αουσβιτς από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
«Μέχρι τώρα δεν υπήρχε γι’ αυτούς κανένα στοιχείο, ούτε στο Αουσβιτς ούτε στην Ισραηλίτικη Κοινότητα της Θεσσαλονίκης, τα αρχεία της οποίας άρπαξαν οι Γερμανοί και σήμερα βρίσκονται ακόμη κάπου στη Μόσχα. Λες κι αυτοί οι άνθρωποι δεν υπήρξαν ποτέ. Σαν να μην πέρασαν από τούτο τον κόσμο. Είναι 46.000 άνθρωποι κάθε ηλικίας και επαγγέλματος, απ’ όλες τις γειτονιές της Θεσσαλονίκης» λέει ο 82χρονος Κούνιο.
Διάσπαρτα τα στοιχεία
Δεν επρόκειτο βεβαίως για μια εύκολη έρευνα. Οποιοσδήποτε άλλος στη θέση του μάλλον θα τα είχε παρατήσει.
Μάλιστα, ο κ. Κούνιο ξεκίνησε από το πιο δύσκολο. «Ηθελα να βρω πρώτα τους περίπου 36.000 που χάθηκαν στο Αουσβιτς και δεν υπήρχαν στοιχεία ούτε από τους Γερμανούς ούτε κατά τη μεταφορά τους, παρά να ψάξω για τους υπόλοιπους 10.000 των άλλων στρατοπέδων. Γι’ αυτούς υπάρχουν κάποια καταγεγραμμένα στοιχεία (ονόματα, στρατόπεδο, αριθμοί κ. λπ.) και τους βρίσκω πιο εύκολα».
Ηδη τον τελευταίο καιρό έχει εντοπίσει τα στοιχεία 1.764 εξ αυτών. Για τους 36.000, όμως, χρειάστηκε να ερευνήσει αρχεία δέκα γερμανικών στρατοπέδων, να μιλήσει με χιλιάδες ανθρώπους για να συμπληρώσει ένα ένα τα στοιχεία από επιστολές και άλλα έγγραφα που πήρε σε απάντηση της «παγκόσμιας έκκλησης που είχα απευθύνει σε όλες τις εβραϊκές κοινότητες, οργανώσεις και μουσεία Ολοκαυτώματος των ΗΠΑ και της Ευρώπης».
Ανάμεσα στα χιλιάδες ονόματα Εβραίων που αποθήκευσε στο κομπιούτερ –τη χρήση του οποίου έμαθε γι’ αυτόν το σκοπό– και τα ονόματα των Κούνιο με αριθμούς από 15228 έως 15276. Αριθμός θυμάτων που θεωρείται μικρός μπροστά σε άλλων οικογενειών, π. χ. με το όνομα Λεβή που θανατώθηκαν και ξεπερνούν τα 1.150 άτομα!
Εμειναν μόνο 1.950
Σήμερα είναι πλέον επιβεβαιωμένο ότι στα ναζιστικά στρατόπεδα της Γερμανίας βρήκαν τον θάνατο περισσότεροι από 46.000 Εβραίοι της Θεσσαλονίκης ενώ επέστρεψαν ζωντανοί μόνο 1.000. Επρόκειτο για την πιο ανθηρή εβραϊκή κοινότητα της Ελλάδας. Στην απογραφή του 1940 ο αριθμός τους έφτανε τις 49.000, ενώ το 1945 αριθμούσαν μόνο 1.950 (ποσοστό απωλειών 96,5% – ποσοστό διασωθέντων 3,5%).
«Από εκεί γνωρίζουμε τη σύσταση του πληθυσμού της» λέει ο κ. Κούνιο. Πολύτιμος οδηγός για την έρευνα υπήρξαν τα έγγραφα από τα αρχεία των Σιδηροδρόμων του Ελληνικού Κράτους (ΣΕΚ) για τις 19 αποστολές των Εβραίων της Θεσσαλονίκης στα ναζιστικά στρατόπεδα του θανάτου. «Η πρώτη έγινε στις 20 Μαρτίου 1943 και η τελευταία στις 2 Αυγούστου του ίδιου έτους και οι αριθμοί των Εβραίων που μεταφέρθηκαν, επαληθεύτηκαν από τις αντίστοιχες αφίξεις στο Αουσβιτς–Μπιργκενάου». Ο ίδιος είχε την ατυχία να είναι στην πρώτη αποστολή του τρένου που έφτασε στο Αουσβιτς.
Χρόνια αργότερα, καταγράφοντας στο βιβλίο του με τίτλο «Εζησα τον Θάνατο» τις οδυνηρές μνήμες εκείνων των δύο χρόνων στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, σημείωσε τα πρώτα λόγια που απηύθυνε ο βλοσυρός αξιωματικός των Ες Ες σε κάθε νέο ανθρώπινο φορτίο που έφτανε εκεί.
Μονάχα μία έξοδος
«Ηρθατε εδώ σ’ ένα γερμανικό στρατόπεδο συγκέντρωσης και όχι σ’ ένα σανατόριο ν’ αναπαυθείτε. Τούτο το στρατόπεδο έχει μονάχα μία έξοδο: την ψηλή μαύρη καμινάδα απ’ όπου βγαίνει ο πηχτός εκείνος καπνός. Ολοι σας θα περάσετε από εκεί!..».
Η γνώση των Γερμανικών που είχαν αυτός και τα άλλα τρία μέλη της οικογένειάς του αποδείχθηκε τελικά σωτήρια για τη ζωή τους, καθώς οι Γερμανοί του στρατοπέδου τους χρησιμοποίησαν ως διερμηνείς για τους επόμενους Ελληνες Εβραίους που έφταναν στο στρατόπεδο.
Σύμφωνα με τον κ. Κούνιο, μέσα στις επόμενες 2–3 εβδομάδες ο τόμος με τα ονόματα των θυμάτων του Αουσβιτς θα σταλούν στον προορισμό τους. Το τελευταίο διάστημα η συμπλήρωση των στοιχείων κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς του. «Συχνά και τις νύχτες» λέει ο ίδιος. Αντίγραφα θα σταλούν επίσης και σε άλλα μουσεία που φιλοξενούν στοιχεία για το Ολοκαύτωμα.
Ο Χάιντς Ντάριο Κούνιο, ο άνθρωπος που σε ηλικία 16 ετών «έζησε τον θάνατο» στο Αουσβιτς–Μπιργκενάου κι επέζησε για να γυρίσει στη γενέθλια Θεσσαλονίκη, ο «αριθμός 109565» του χειρότερου γερμανικού στρατοπέδου, πριν από λίγες ημέρες ολοκλήρωσε την υπόσχεσή του. «Το τάμα», που όπως λέει είχε δώσει ένα κρύο βράδυ του 1954 μέσα στο ίδιο στρατόπεδο της ναζιστικής θηριωδίας εις μνήμην όλων αυτών που χάθηκαν στα κρεματόρια, έφτασε στην εκπλήρωσή του.
«Περπατούσα κοντά στην πύλη του Αουσβιτς κι ήμουνα μόνος μου. Ημουν εκεί για ένα συνέδριο, την πρώτη φορά που πήγα στο στρατόπεδο μετά την απελευθέρωσή μας. Ηταν μια νύχτα με ομίχλη και κρύο σαν εκείνες όταν έφταν αν τα τρένα. Σαν κάτι να με χτύπησε στο μέτωπο και αναρωτήθηκα “μα πού πήγατε όλοι; Πού χαθήκατε… Ποιοι είστε εσείς που πήγατε εκεί; Τότε αποφάσισα να ψάξω, να τους βρω…».
Επειτα από 55 χρόνια αδιάκοπης προσπάθειας, ο Χάιντς Ντάριο Κούνιο θεωρεί ότι έφτασε στο τέλος. Κατάφερε να καταγράψει όλους τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης που εξόντωσαν οι ναζί και για τους οποίους δεν υπήρχαν πουθενά μέχρι τώρα στοιχεία.
Ο τόμος με 37.764 ονόματα τα οποία συνοδεύονται από 22 διαφορετικά στοιχεία ταυτότητας (ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, όνομα μητέρας, συζύγου, παιδιών, επάγγελμα, διεύθυνση, στρατόπεδο όπου βρήκε τον θάνατο κ. λπ.) θα κατατεθεί στο περίπτερο της Ελλάδας που θα λειτουργήσει μέσα στο Αουσβιτς από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
«Μέχρι τώρα δεν υπήρχε γι’ αυτούς κανένα στοιχείο, ούτε στο Αουσβιτς ούτε στην Ισραηλίτικη Κοινότητα της Θεσσαλονίκης, τα αρχεία της οποίας άρπαξαν οι Γερμανοί και σήμερα βρίσκονται ακόμη κάπου στη Μόσχα. Λες κι αυτοί οι άνθρωποι δεν υπήρξαν ποτέ. Σαν να μην πέρασαν από τούτο τον κόσμο. Είναι 46.000 άνθρωποι κάθε ηλικίας και επαγγέλματος, απ’ όλες τις γειτονιές της Θεσσαλονίκης» λέει ο 82χρονος Κούνιο.
Διάσπαρτα τα στοιχεία
Δεν επρόκειτο βεβαίως για μια εύκολη έρευνα. Οποιοσδήποτε άλλος στη θέση του μάλλον θα τα είχε παρατήσει.
Μάλιστα, ο κ. Κούνιο ξεκίνησε από το πιο δύσκολο. «Ηθελα να βρω πρώτα τους περίπου 36.000 που χάθηκαν στο Αουσβιτς και δεν υπήρχαν στοιχεία ούτε από τους Γερμανούς ούτε κατά τη μεταφορά τους, παρά να ψάξω για τους υπόλοιπους 10.000 των άλλων στρατοπέδων. Γι’ αυτούς υπάρχουν κάποια καταγεγραμμένα στοιχεία (ονόματα, στρατόπεδο, αριθμοί κ. λπ.) και τους βρίσκω πιο εύκολα».
Ηδη τον τελευταίο καιρό έχει εντοπίσει τα στοιχεία 1.764 εξ αυτών. Για τους 36.000, όμως, χρειάστηκε να ερευνήσει αρχεία δέκα γερμανικών στρατοπέδων, να μιλήσει με χιλιάδες ανθρώπους για να συμπληρώσει ένα ένα τα στοιχεία από επιστολές και άλλα έγγραφα που πήρε σε απάντηση της «παγκόσμιας έκκλησης που είχα απευθύνει σε όλες τις εβραϊκές κοινότητες, οργανώσεις και μουσεία Ολοκαυτώματος των ΗΠΑ και της Ευρώπης».
Ανάμεσα στα χιλιάδες ονόματα Εβραίων που αποθήκευσε στο κομπιούτερ –τη χρήση του οποίου έμαθε γι’ αυτόν το σκοπό– και τα ονόματα των Κούνιο με αριθμούς από 15228 έως 15276. Αριθμός θυμάτων που θεωρείται μικρός μπροστά σε άλλων οικογενειών, π. χ. με το όνομα Λεβή που θανατώθηκαν και ξεπερνούν τα 1.150 άτομα!
Εμειναν μόνο 1.950
Σήμερα είναι πλέον επιβεβαιωμένο ότι στα ναζιστικά στρατόπεδα της Γερμανίας βρήκαν τον θάνατο περισσότεροι από 46.000 Εβραίοι της Θεσσαλονίκης ενώ επέστρεψαν ζωντανοί μόνο 1.000. Επρόκειτο για την πιο ανθηρή εβραϊκή κοινότητα της Ελλάδας. Στην απογραφή του 1940 ο αριθμός τους έφτανε τις 49.000, ενώ το 1945 αριθμούσαν μόνο 1.950 (ποσοστό απωλειών 96,5% – ποσοστό διασωθέντων 3,5%).
«Από εκεί γνωρίζουμε τη σύσταση του πληθυσμού της» λέει ο κ. Κούνιο. Πολύτιμος οδηγός για την έρευνα υπήρξαν τα έγγραφα από τα αρχεία των Σιδηροδρόμων του Ελληνικού Κράτους (ΣΕΚ) για τις 19 αποστολές των Εβραίων της Θεσσαλονίκης στα ναζιστικά στρατόπεδα του θανάτου. «Η πρώτη έγινε στις 20 Μαρτίου 1943 και η τελευταία στις 2 Αυγούστου του ίδιου έτους και οι αριθμοί των Εβραίων που μεταφέρθηκαν, επαληθεύτηκαν από τις αντίστοιχες αφίξεις στο Αουσβιτς–Μπιργκενάου». Ο ίδιος είχε την ατυχία να είναι στην πρώτη αποστολή του τρένου που έφτασε στο Αουσβιτς.
Χρόνια αργότερα, καταγράφοντας στο βιβλίο του με τίτλο «Εζησα τον Θάνατο» τις οδυνηρές μνήμες εκείνων των δύο χρόνων στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, σημείωσε τα πρώτα λόγια που απηύθυνε ο βλοσυρός αξιωματικός των Ες Ες σε κάθε νέο ανθρώπινο φορτίο που έφτανε εκεί.
Μονάχα μία έξοδος
«Ηρθατε εδώ σ’ ένα γερμανικό στρατόπεδο συγκέντρωσης και όχι σ’ ένα σανατόριο ν’ αναπαυθείτε. Τούτο το στρατόπεδο έχει μονάχα μία έξοδο: την ψηλή μαύρη καμινάδα απ’ όπου βγαίνει ο πηχτός εκείνος καπνός. Ολοι σας θα περάσετε από εκεί!..».
Η γνώση των Γερμανικών που είχαν αυτός και τα άλλα τρία μέλη της οικογένειάς του αποδείχθηκε τελικά σωτήρια για τη ζωή τους, καθώς οι Γερμανοί του στρατοπέδου τους χρησιμοποίησαν ως διερμηνείς για τους επόμενους Ελληνες Εβραίους που έφταναν στο στρατόπεδο.
Σύμφωνα με τον κ. Κούνιο, μέσα στις επόμενες 2–3 εβδομάδες ο τόμος με τα ονόματα των θυμάτων του Αουσβιτς θα σταλούν στον προορισμό τους. Το τελευταίο διάστημα η συμπλήρωση των στοιχείων κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς του. «Συχνά και τις νύχτες» λέει ο ίδιος. Αντίγραφα θα σταλούν επίσης και σε άλλα μουσεία που φιλοξενούν στοιχεία για το Ολοκαύτωμα.
Κινηματογραφικοί αστέρες μετακομίζουν στο Μπρόντγουεϊ
Οι χριστουγεννιάτικες γιορτές τελείωσαν, οι Αμερικανοί είναι άφραγκοι όσο ποτέ και το Μπρόντγουεϊ ελπίζει να ανακάμψει, επιστρατεύοντας στις σκηνές του διάσημους κινηματογραφικούς αστέρες.
Οι Τζέρεμι Αϊρονς, Τζέιν Φόντα, Τζόαν Αλεν, Τζέιμς Γκαντολφίνι, Τζέφρι Ρας, Σούζαν Σάραντον, Αντζελα Λάνσμπουρι, Ρούπερ Έβερετ, Νέιθαν Λέιν και Μάθιου Μπρόντερικ, είναι ορισμένοι από τους γνωστούς ηθοποιούς, που από τον Μάρτιο θα πρωταγωνιστούν σε διάφορες θεατρικές παραγωγές.
Η Τζέιν Φόντα επιστρέφει στο Μπρόντγουεϊ για να πρωταγωνιστήσει στο έργο του Μ.Κάουφμαν 33 Variations, που ανεβαίνει από τις 9 Μαρτίου στο θέατρο «Ευγένιος Ο'Νιλ».
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 12 Μαρτίου, κάνει πρεμιέρα στο θέατρο Gerald Schoenfeld ο Ιμπρεσιονισμός του Μάικλ Τζέικομπς, με πρωταγωνιστές τους Τζέρεμι Αϊρονς και Τζόαν Αλεν.
Μετά την επιτυχία που σημείωσε στο Λονδίνο με πρωταγωνιστές τους Ραλφ Φάινς και Τζάνετ ΜακΤιρ, Ο Θεός της σφαγής της Γιασμίν Ρεζά μεταφέρεται στο Μπρόντγουεϊ (από τις 22 Μαρτίου στο θέατρο Bernard Jacobs), με πληθώρα διάσημων ηθοποιών: Τζέιμς Γκαντολφίνι, Τζεφ Ντάνιελς, Χόουπ Ντέιβις και Μάρσια Γκέι Χάρντεν.
Στο έργο του Ευγένιου Ιονέσκο Ο Βασιλιάς Πεθαίνει (από τις 26 Μαρτίου στο θέατρο Ethel Marrymore) πρωταγωνιστούν δύο από τα κορυφαία ονόματα του Χόλιγουντ, ο Τζέφρι Ρας και η Σούζαν Σάραντον, ενώ, τέλος, οι Ρούπερτ Έβερετ και Αντζελα Λάνσμπουρι μεταφέρουν στη σκηνή του έργο του Νόελ Κάουαρντ Blithe Spirit.
Οι Τζέρεμι Αϊρονς, Τζέιν Φόντα, Τζόαν Αλεν, Τζέιμς Γκαντολφίνι, Τζέφρι Ρας, Σούζαν Σάραντον, Αντζελα Λάνσμπουρι, Ρούπερ Έβερετ, Νέιθαν Λέιν και Μάθιου Μπρόντερικ, είναι ορισμένοι από τους γνωστούς ηθοποιούς, που από τον Μάρτιο θα πρωταγωνιστούν σε διάφορες θεατρικές παραγωγές.
Η Τζέιν Φόντα επιστρέφει στο Μπρόντγουεϊ για να πρωταγωνιστήσει στο έργο του Μ.Κάουφμαν 33 Variations, που ανεβαίνει από τις 9 Μαρτίου στο θέατρο «Ευγένιος Ο'Νιλ».
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 12 Μαρτίου, κάνει πρεμιέρα στο θέατρο Gerald Schoenfeld ο Ιμπρεσιονισμός του Μάικλ Τζέικομπς, με πρωταγωνιστές τους Τζέρεμι Αϊρονς και Τζόαν Αλεν.
Μετά την επιτυχία που σημείωσε στο Λονδίνο με πρωταγωνιστές τους Ραλφ Φάινς και Τζάνετ ΜακΤιρ, Ο Θεός της σφαγής της Γιασμίν Ρεζά μεταφέρεται στο Μπρόντγουεϊ (από τις 22 Μαρτίου στο θέατρο Bernard Jacobs), με πληθώρα διάσημων ηθοποιών: Τζέιμς Γκαντολφίνι, Τζεφ Ντάνιελς, Χόουπ Ντέιβις και Μάρσια Γκέι Χάρντεν.
Στο έργο του Ευγένιου Ιονέσκο Ο Βασιλιάς Πεθαίνει (από τις 26 Μαρτίου στο θέατρο Ethel Marrymore) πρωταγωνιστούν δύο από τα κορυφαία ονόματα του Χόλιγουντ, ο Τζέφρι Ρας και η Σούζαν Σάραντον, ενώ, τέλος, οι Ρούπερτ Έβερετ και Αντζελα Λάνσμπουρι μεταφέρουν στη σκηνή του έργο του Νόελ Κάουαρντ Blithe Spirit.
Το μποτιλιάρισμα βλάπτει σοβαρά την καρδιά μας
Οι άνθρωποι που ζουν σε περιοχές με υψηλά επίπεδα θορύβου από την κυκλοφορία των αυτοκινήτων, φαίνεται να παθαίνουν περισσότερα καρδιακά επεισόδια σε σχέση με όσους ζουν σε πιο ήσυχες γειτονιές.Η έρευνα του σουηδικού Ινστιτούτου Καρολίνσκα της Στοκχόλμης, υπό τον Γκόραν Πεσάγκεν, η οποία δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό Epidemiology (Επιδημιολογία), μελέτησε τις περιπτώσεις 1.571 ατόμων που ζούσαν στη σουηδική πρωτεύουσα και έπαθαν έμφραγμα, σε σχέση με μια άλλη ομάδα ατόμων της ίδιας περιοχής που δεν είχαν ανάλογο πρόβλημα.
Σε κάθε ατομική περίπτωση αναλύθηκε το ακριβές επίπεδο θορύβου στην περιοχή που ζούσε ο καθένας, καθώς και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στα καρδιακά προβλήματα, όπως η μόλυνση του αέρα.Το συμπέρασμα είναι ότι υπάρχει 40% υψηλότερος κίνδυνος εμφράγματος για τους ανθρώπους που ζουν σε περιοχές εκτεθειμένες στο θόρυβο του κυκλοφοριακού, όταν αυτός ξεπερνά τα 50 ντεσιμπέλ, ένα σχετικά μέτριο επίπεδο θορύβου, καθώς η σοβαρή ηχορύπανση από το κυκλοφοριακό μπορεί να φθάσει μέχρι και τα 80-90 ντεσιμπέλ.Σύμφωνα με τον υπεύθυνο της έρευνας, χρειάζεται και άλλη έρευνα για να αποδειχτεί πέραν πάσης αμφιβολίας η συσχέτιση ανάμεσα στο θόρυβο του κυκλοφοριακού και στα εμφράγματα, μολονότι υπάρχουν και άλλες έρευνες που δείχνουν επίσης τις αρνητικές επιπτώσεις της ηχορύπανσης για την καρδιά. Σε κάθε περίπτωση, είπε ο Πεσάγκεν, η σχέση θορύβου-καρδιάς πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, όταν σχεδιάζονται νέοι δρόμοι σε κατοικημένες περιοχές.
Σε κάθε ατομική περίπτωση αναλύθηκε το ακριβές επίπεδο θορύβου στην περιοχή που ζούσε ο καθένας, καθώς και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στα καρδιακά προβλήματα, όπως η μόλυνση του αέρα.Το συμπέρασμα είναι ότι υπάρχει 40% υψηλότερος κίνδυνος εμφράγματος για τους ανθρώπους που ζουν σε περιοχές εκτεθειμένες στο θόρυβο του κυκλοφοριακού, όταν αυτός ξεπερνά τα 50 ντεσιμπέλ, ένα σχετικά μέτριο επίπεδο θορύβου, καθώς η σοβαρή ηχορύπανση από το κυκλοφοριακό μπορεί να φθάσει μέχρι και τα 80-90 ντεσιμπέλ.Σύμφωνα με τον υπεύθυνο της έρευνας, χρειάζεται και άλλη έρευνα για να αποδειχτεί πέραν πάσης αμφιβολίας η συσχέτιση ανάμεσα στο θόρυβο του κυκλοφοριακού και στα εμφράγματα, μολονότι υπάρχουν και άλλες έρευνες που δείχνουν επίσης τις αρνητικές επιπτώσεις της ηχορύπανσης για την καρδιά. Σε κάθε περίπτωση, είπε ο Πεσάγκεν, η σχέση θορύβου-καρδιάς πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, όταν σχεδιάζονται νέοι δρόμοι σε κατοικημένες περιοχές.
Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2009
Χιλιάδες αρχαία ευρήματα ψάχνουν στέγη
O αριθμός τους μιλάει από μόνος του: 130.000 είναι τα αρχαία ευρήματα που ζητούν στέγη στην Αθήνα. Γιατί η Αθήνα είναι η μόνη ίσως πρωτεύουσα του κόσμου που δεν έχει το δικό της μουσείο- και ας μετράει χιλιάδες χρόνια ιστορίας και πολιτισμού. Αριστουργήματα της τέχνης, έργα-σταθμοί αλλά και μικρές μαρτυρίες της καθημερινής ζωής των ανθρώπων που κατοίκησαν σε αυτή την πόλη από την Προϊστορική εποχή ως σήμερα παραμένουν επί δεκαετίες στις αποθήκες. Και ολοένα πληθαίνουν, αφού η αρχαιολογική έρευνα δεν σταματά ποτέ. Παρ΄ ότι λοιπόν το Αρχαιολογικό Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών έχει ιδρυθεί με υπουργική απόφαση από το 1989, ενώ έχει οριστεί και η περιοχή ανέγερσής του, δημόσιο κτήμα του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος, η υπόθεση έχει μείνει στα χαρτιά. Για το γήπεδο του Παναθηναϊκού μπορεί να «σφάζονται» πολιτικοί και αθλητικοί παράγοντες, για το αμφισβητούμενο εμπορικό κέντρο άλλοι ενδιαφερόμενοι, αλλά για ένα μουσείο δεν φαίνεται να νοιάζεται κανείς. Στο Συμβούλιο Μουσείων πάντως παρουσιάστηκε και εγκρίθηκε τη Δευτέρα η μουσειολογική μελέτη για το Αρχαιολογικό Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών. Τι απομένει; Μα, φυσικά, η εξεύρεση των χρημάτων. Ωστόσο και μόνο μέσω της ένταξής του στο Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης μπορεί να υλοποιηθεί το έργο. Άρα απομένει στο υπουργείο Πολιτισμού να μεριμνήσει, όπως άλλωστε οφείλει, για αυτό. Έκταση 16.700 τ.μ. καταλαμβάνει, σύμφωνα με τη μελέτη, το μουσείο, το οποίο θα ανεγερθεί σε οικόπεδο 30 στρεμμάτων, ελεύθερο από αρχαίαόπως έχει διαπιστωθεί από την αρχαιολογική έρευνα-, κατειλημμένο όμως από σύγχρονα απορρίμματα ως και σε βάθος 7 μέτρων! «Πρόκειται για τον σκουπιδότοπο της Αθήνας» είπε χαρακτηριστικά παρουσιάζοντας τη μελέτη η κυρία Νικολέττα Βαλάκου, προϊσταμένη της Γ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, που έχει στην αρμοδιότητά της όλη την Αθήνα πλην της περιοχής Ακροπόλεως. Γι΄ αυτό η ανέγερση του μουσείου, όπως επισήμανε η ίδια, αναμένεται να αναβαθμίσει την ευρύτερη περιοχή, η οποία παρ΄ ότι περιλαμβάνει την Ακαδημία του Πλάτωνος, σήμερα παρουσιάζει ει κόνα διάλυσης, καθώς οι μικρές γειτονιές έχουν μετατραπεί σε χώρους άναρχης βιοτεχνικής ανάπτυξης, ενώ μεγάλη είναι και η παρουσία περιθωριακών στοιχείων. «Όταν εκτεθούν αυτά τα αρχαία,η εικόνα για την πόλη θα αλλάξει.Διότι Αθήνα δεν είναι μόνο η Ακρόπολη,η Αγορά,το Ολυμπιείο και ο Κεραμεικός.Εκτός από την πόλη των μεγάλων μνημείων,υπάρχει και η πόλη των απλών ανθρώπων,οι οποίοι μέσα από την κατασκευή των σπιτιών τους,τις καθημερινές τους δραστηριότητες,τα έργα των χειρών τους,τον τρόπο που λάτρευαν τους θεούς τους και έθαβαν τους νεκρούς,εκφράζουν την αγωνία του ανθρώπου για αναζήτηση και πρόοδο» είπε η κυρία Βαλάκου. Το μουσείο όμως θα είναι διαχρονικό, καθώς θα παρακολουθεί την ιστορία της Αθήνας ως το 1830, με την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους και τον ορισμό της πόλης ως πρωτεύουσας. Θα παρουσιάζονται δηλαδή και η Ρωμαϊκή εποχή, η Πρωτοχριστιανική, η Βυζαντινή, η εποχή της Φραγκοκρατίας και της Τουρκοκρατίας, ως και η νεότερη. Γι΄ αυτό η μόνιμη έκθεση, η οποία θα αναπτυχθεί σε πέντε θεματικές ενότητες, θα δίνει όψεις της διαχρονικής πολιτισμικής εξέλιξης της Αθήνας, με την κάθε ενότητα να αφηγείται τεκμηριωμένα τη ζωή των κατοίκων της. Τα ευρήματα προέρχονται κυρίως από τις ανασκαφές που έγιναν κατά τα τελευταία πενήντα χρόνια, ενώ τα μεγάλα έργα της Αθήνας (μετρό, οδικές αρτηρίες κ.λπ.) συνέβαλαν αποφασιστικά τόσο στη γνώση του παρελθόντος της πόλης όσο και στην αύξηση των αρχαίων που συσσωρεύονται στις αποθήκες της Γ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, καθώς και της 1ης Εφορείας Βυζαντινών Οι εκθεσιακοί χώροι θα καλύπτουν 3.900 τ.μ., η αίθουσα περιοδικών εκθέσεων 1.000 τ.μ., ενώ οι χώροι εξυπηρέτησης του κοινού θα καταλαμβάνουν έκταση 1.920 τ.μ. (φουαγέ, βεστιάριο, πωλητήρια και βιβλιοπωλείο, αναψυκτήριο, εστιατόριο, χώροι για ΑΜΕΑ, αίθουσα VΙΡ, αίθουσα πρώτων βοηθειών κ.λπ.). Εξάλλου, στον άμεσο περιβάλλοντα χώρο του μουσείου, έκτασης περίπου οκτώ στρεμμάτων, θα υπάρχουν υπαίθριο θέατρο 800-1.000 θέσεων και φυσικά χώροι στάθμευσης..
Η Κούβα στα πρόθυρα της αλλαγής
Όταν πριν από λίγα χρόνια επισκέφθηκα τον Φιντέλ Κάστρο- έναν άνθρωπο που συνδυάζει με παράδοξο τρόπο τη γοητεία με τη σκληρότηταστην Κουάλα Λουμπούρ όπου βρισκόταν για να μιλήσει για έναν από τους μεγαλύτερους εχθρούς του, την παγκοσμιοποίηση, τον βρήκα σε μεγάλη ψυχική ευφορία. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας μας τον ρώτησα σχετικά με τη θεαματική διαφοροποίησή του ως προς την προηγούμενη σκληρή στάση του απέναντι στους Μπιτλς, σε αυτούς τους προάγγελους της αλλαγής που αγάπησε ολόκληρος ο πλανήτης. Του θύμισα λοιπόν ότι τότε, στη δεκαετία του ΄60, τα τραγούδια της υπέροχης τετράδας είχαν απαγορευτεί στην Κούβα για λόγους «ιδεολογικής εκτροπής». Ωστόσο λίγο καιρό πριν από τη συνέντευξη ο ίδιος είχε αποκαλύψει ένα μπρούτζινο άγαλμα του Τζον Λένον στους ρυθμούς τού «Αll you need is love», αποκαλώντας μάλιστα τον εκλιπόντα ηγέτη του συγκροτήματος «επαναστάτη». Αποτόλμησα λοιπόν το ερώτημα: «προς τι αυτή η αλλαγή διάθεσης;». Ο Κάστρο μού είπε ότι λυπήθηκε που δεν είχε συναντήσει τον Λένον προτού δολοφονηθεί από έναν παρανοϊκό οπλισμένο άνδρα στη Νέα Υόρκη το 1980. «Έμαθα για τη ζωή, τις σκέψεις και τις ιδέες του μόνο μετά τον θάνατό του», ήταν η απάντηση στο ερώτημά μου. Αργότερα, μετά το τέλος της ομιλίας του, άπλωσε το χέρι του πάνω από τον ώμο μου- μια χειρονομία που συνηθίζει- και μου είπε: «Έχουν γίνει τόσες αλλαγές από τότε στην Κούβα. Θα πρέπει να έλθεις για να τις δεις και μόνος σου». Πραγματοποίησα συχνές επισκέψεις στην Αβάνα τις δεκαετίες του ΄70 και του ΄80 και ο Κάστρο εξακολουθούσε να είναι πάντοτε προσηνής. Όταν όμως συνάντησα τον Κάστρο το 2003, η χρονική συγκυρία δεν ήταν το ίδιο ευτυχής όσο άλλοτε. Η κυβέρνηση είχε μόλις εκτελέσει τρεις άνδρες οι οποίοι είχαν καταλάβει ένα πλοίο στην προσπάθειά τους να αποδράσουν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, ο Κάστρο είχε εξαπολύσει μια σειρά από ποινικές διώξεις εναντίον των διαφωνούντων, συλλαμβάνοντας 75 άτομα. Έπειτα από συνοπτικές δίκες πολλοί από αυτούς βρέθηκαν στα κουβανικά γκουλάγκ, καταδικασμένοι σε ποινές που έφθαναν στα 28 χρόνια. Κάτω από αυτή την τεταμένη πολιτικά ατμόσφαιρα ήταν αδύνατον να πραγματοποιηθεί κάποια συνέντευξη και αμφιβάλλω πλέον αν θα υπάρξει μελλοντικά ανάλογη ευκαιρία. Όπως αναφέρουν οι ανταποκριτές από την κουβανική πρωτεύουσα, η απουσία του 82χρονου ηγέτη από τον εορτασμό των 50 χρόνων από τον θρίαμβο της επανάστασης του Κάστρο - ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια μετά την εγχείρηση στην οποία υποβλήθηκε τον Ιούλιο του 2006- τροφοδοτεί φήμες για την επιδείνωση της υγείας του. Ο Φιντέλ Κάστρο βρίσκεται στο προσκήνιο για μισό αιώνα και είναι βέβαιον ότι δεν θα απείχε από μια τόσο σημαντική εκδήλωση αν ήταν σε θέση να παραστεί. Αντ΄ αυτού κεντρικός ομιλητής στο Σαντιάγκο ντε Κούβα ήταν ο 77χρονος αδελφός του Ραούλ, ο οποίος έχει αναλάβει από τον περασμένο Φεβρουάριο την προεδρία. Η επετειακή ομιλία του Ραούλ δεν προκάλεσε μεγάλο ενθουσιασμό. Διακήρυξε ότι «ο εχθρός (σ.σ.: οι ΗΠΑ) δεν θα πάψει ποτέ να είναι επιθετικός, ύπουλος και επεκτατικός» και ότι τα επόμενα 50 χρόνια «θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε ακατάπαυστα». Τα λόγια του θα ακούστηκαν ίσως ανιαρά σε μια χώρα όπου τα ράφια των καταστημάτων είναι συνήθως μισοάδεια και οι προοπτικές των νέων για μια αξιοπρεπώς αμειβόμενη εργασία είναι ελάχιστες. Το πλέον περίεργο, κατά την άποψή μου, είναι ότι οι αδελφοί Κάστρο δεν έχουν επιδείξει τόση εμπιστοσύνη στην επανάσταση ώστε να αφήσουν τις τύχες της στην επόμενη γενιά ηγετών. Αντιθέτως, οι ηγέτες της μόνης κομμουνιστικής χώρας στην αμερικανική ήπειρο ακολουθούν τον δρόμο της Κίνας, όπου κυβερνούσε για χρόνια ένας γηραλέος Μάο ως τον θάνατό του, καθώς και τον δρόμο της Σοβιετικής Ένωσης, όπου ο Στάλιν είχε σφιχταγκαλιάσει την εξουσία μέχρι τέλους. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και σε πολλά κομμουνιστικά κράτη της Ανατολικής Ευρώπης των οποίων οι ηγέτες εκδιώχθηκαν έπειτα από συχνά βίαιη λαϊκή εξέγερση. Ασφαλώς κανείς δεν μπορεί να διαγράψει έναν άνθρωπο με τη γενναιότητα και το σθένος του Φιντέλ Κάστρο, όμως είναι διάχυτη η αίσθηση ότι η Κούβα βρίσκεται στα πρόθυρα της αλλαγής. Ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα εμφανίζεται έτοιμος να χαλαρώσει- αλλά όχι να άρει- το εμπάργκο το οποίο έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ εδώ και 46 χρόνια, διευκολύνοντας τις μετακινήσεις συγγενών προς τις οικογένειές τους στην Κούβα και τα εμβάσματα από τους Κουβανούς των ΗΠΑ. Έχει ακόμη δηλώσει έτοιμος να συνομιλήσει με τους ηγέτες της Κούβας, ενώ ακόμη και ο Ραούλ Κάστρο δήλωσε κατά τη διάρκεια των επετειακών εορτασμών ότι θα πρέπει να συναντηθεί με τον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ «για να ξεκινήσει η επίλυση των προβλημάτων μας». Ο Ραούλ Κάστρο έχει ήδη επιχειρήσει κάποια ανοίγματα προς την ελεύθερη αγορά στους τομείς της αγροτικής καλλιέργειας και του τουρισμού. Έχει έλθει, όμως, η ώρα να απελευθερωθεί τόσο ολόκληρη η οικονομία όσο και ο πολιτικός πολιτισμός, έτσι ώστε να δοθεί η ευκαιρία στους πολίτες της χώρας να αναπτύξουν τις ικανότητές τους βελτιώνοντας με αυτόν τον τρόπο τη ζωή τους.
Η διαχείριση του «τίποτα»
Δεν υπάρχει τίποτα εκτός από το τίποτα. Τα προβλήματα της χώρας είναι μόνο τα σκάνδαλα, οι ανασχηματισμοί, οι σφυγμομετρήσεις και οι εκλογές. Η εμπειρία της πολιτικής είναι μια κυκλική διαδρομή από τη σκανδαλολογία στην εκλογολογία. Ζούμε την ίδια ιστορία τόσο συχνά που πλέον ακόμη και οι ορκισμένοι υλιστές θα μπορούσαν να δεχθούν ότι ίσως βρισκόμαστε εγκλωβισμένοι σε μια τεχνητή πραγματικότητα προγραμματισμένη από κάποια ανώτερη νοημοσύνη, η οποία μας έχει καταδικάσει να επαναλαμβάνουμε τον ελληνικό πολιτικό κύκλο της φθοράς, της κατάρρευσης και της συμβολικής «εκλογικής αναγέννησης». Αν εξαιρέσει κανείς τα μικρά- διάρκειας ολίγων ημερών- διαλείμματα του Ασφαλιστικού και της αποτροπής της ένταξης των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι, η κυβέρνηση φυτοζωεί εγκλωβισμένη σε έναν ιστό σκανδάλων, από τα ομόλογα στο DVD και από τη Siemens στη Μονή Βατοπαιδίου. Ο ανασχηματισμός και οι εκλογές θεωρούνται πανάκεια για την εκτόνωση του «κακού κλίματος» που διαμορφώνουν η σκανδαλολογία και οι δημοσκοπήσεις. Κάπως έτσι περνάει ο καιρός και φθάνουμε από τη μια εκλογική αναμέτρηση στην άλλη. Οι ηγέτες των κομμάτων δεν κρίνονται με βάση τις προτάσεις, τις δεσμεύσεις και το έργο τους, διότι έχουν τετριμμένες προτάσεις, ελαστικές δεσμεύσεις και ασήμαντο έργο. Γιατί, όμως, δεν παράγεται έργο; Γιατί τα θεμελιώδη ερωτήματα στην Ελλάδα του 21ου αιώνα είναι η «παράσταση νίκης» και ο «καταλληλότερος πρωθυπουργός»; Γιατί τελικά «δεν γίνεται τίποτα»; Δεν γίνεται τίποτα διότι οι περισσότεροι εκπρόσωποι της πολιτικής τάξης, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων από τα μεγαλύτερα ονόματα της πολιτικής, έχουν παραιτηθεί εσωτερικά. Δεν θα το ομολογήσουν ποτέ δημοσίως, αλλά δεν έχουν την παραμικρή εμπιστοσύνη στη δυνατότητα του λαού να προχωρήσει στο μέλλον με συνοχή, ενιαία θέληση και σαφείς στόχους. Και το χειρότερο είναι ότι ίσως δεν έχουν και πολύ άδικο. Μια κοινωνία κατακερματισμένη σε αμέτρητα ισχυρότατα μικροσυμφέροντα μπορεί να οργανώσει λυσσαλέα αντίσταση σε οποιαδήποτε απόπειρα αλλαγής. Πολύ περισσότερο όταν είναι πανεύκολο οι «απόπειρες αλλαγής» να τυλιχτούν μέσα σε μια δηλητηριώδη φημολογία, να πνιγούν σε ένα σύννεφο υποκρισίας και να απαξιωθούν στη συνείδηση των πολλών. Στην «Ελλάδα- απέραντο αυθαίρετο» και στην Αθήνα των εκατοντάδων εκατομμυρίων τόνων τσιμέντου που σκεπάζει τα πάντα από την Πάρνηθα ως τη θάλασσα με ιστορική ευθύνη όλων μας, οποιαδήποτε τολμηρή αλλαγή (όπως, για παράδειγμα, η διπλή ανάπλαση του σκουπιδότοπου του Ελαιώνα και της παρηκμασμένης Λεωφόρου Αλεξάνδρας) μπορεί να διαστραφεί και να παρουσιαστεί ακόμη και ως απειλή κατά του περιβάλλοντος, αντίστοιχη μιας πυρηνικής έκρηξης! Δεν γίνεται λοιπόν τίποτα, αλλά αν κάποιος επιμείνει παρ΄ όλα αυτά να δημιουργήσει έστω «κάτι», κινδυνεύει να υποστεί τη λαϊκή τιμωρία του εξοστρακισμού και της επιστροφής στο «πολιτικό τίποτα». Συνεπώς, καθώς οι περισσότεροι πολιτικοί είναι έξυπνοι άνθρωποι, γρήγορα αντιλαμβάνονται το μέγεθος της ματαιότητας της παραγωγής έργου και συμβιβάζονται με την ψευδαίσθηση ότι ασκούν την «τέχνη του εφικτού» σε μια κοινωνία που τα αυτονόητα ταυτίζονται με τα ανέφικτα. Γι΄ αυτό πολιτικός που έχει διατελέσει κορυφαίος υπουργός φέρεται να έχει εδώ και χρόνια συνοψίσει την εμπειρία της εξουσίας με την εξής ασυναγώνιστη φράση: «Οταν είσαι υπουργός στην Ελλάδα δεν πρέπει να κάνεις τίποτα,γιατί το καλύτερο που θα μπορούσες να κάνεις θα είναι πάντοτε χειρότερο από το τίποτα».
Διαφάνεια και αβεβαιότητες
Ενώ η κρίση συνεχίζει να ταλαιπωρεί τις οικονομίες και τις αγορές, ο μόνη παράμετρος που συνεχίζει να κυριαρχεί είναι η αβεβαιότητα. Για το εύρος των απωλειών των τραπεζών, τις πιθανές «μαύρες τρύπες», το εύρος της πτώσης των εταιρικών κερδών, το βάθος της συρρίκνωσης των οικονομιών και, στην ουσία, για το τι μπορεί να αφήσει πίσω της τελικά η παρούσα κρίση. Με τη ζήτηση να καταρρέει ανά την υφήλιο, τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές να πλήττονται από τις εν δυσλειτουργία χρηματαγορές, τη μείωση του πλούτου (μόνο οι απώλειες στις μετοχές ξεπερνούν τα 38 τρισ. δολάρια ενώ η πτώση στα ακίνητα συνεχίζεται), την αύξηση της ανεργίας και τη συρρίκνωση του παγκόσμιου δανεισμού (εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 4 τρισ. δολάρια), η επενδυτική ψυχολογία παραμένει στο ναδίρ. Δεν είναι τυχαίο ότι ο χρυσός και τα πολύτιμα μέταλλα παραμένουν από τις ελάχιστες αξίες που κινούνται ανοδικά, ενώ τα μετρητά και οι κλάδοι με αμυντικά χαρακτηριστικά παραμένουν στην πρώτη γραμμή των επενδυτικών επιλογών. Οι προκλήσεις παγκοσμίως, όπως υποστηρίζουν και οι αναλυτές, θα είναι διαρκείς και σκληρές εφέτος, ως εκ τούτου απαιτείται σύνεση και διαφοροποίηση των επενδύσεων, με προτίμηση σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος. Σε αυτό το πλαίσιο η Ελλάδα θεωρείται ένας από τους «αδύναμους κρίκους» της ευρωζώνης. Η αλήθεια είναι βέβαια πως δεν πρόκειται για την πρώτη χώρα στη «μαύρη λίστα» των θεσμικών. Οι τελευταίοι, που εστράφησαν προς χώρες με αποδεδειγμένη δημοσιονομική σταθερότητα μειώνοντας το επενδυτικό ρίσκο, έχουν μάλλον πρώτη στη λίστα την Ιρλανδία και στη συνέχεια τη χώρα μας, ενώ η Royal Βank of Scotland βελτίωσε τη θέση της Ελλάδας τοποθετώντας την πέμπτη στη σχετική λίστα με τις πιο ευάλωτες οικονομίες της ευρωζώνης. Όπως κι αν έχει όμως, καθώς η αξιοπιστία της χώρας μας δύσκολα θα βελτιωθεί τόσο από τις παλινωδίες σε πολιτικό επίπεδο όσο και από τη δυσχερή θέση της ίδιας της οικονομίας και καθώς ο περίφημος εκσυγχρονισμός των δομών (διαφάνεια, γραφειοκρατία, ανταγωνιστικότητα, παιδεία, υγεία κτλ.) μάλλον θα περιμένει, η ελληνική οικονομία και οι εγχώριες αγορές θα παραμείνουν μάλλον στη γωνία.
Πρακτικές δράσεις-«αιχμές» της Ψηφιακής Στρατηγικής
Η Ψηφιακή Στρατηγική και το χρηματοδοτικό της εργαλείο, το Πρόγραμμα «Ψηφιακή Σύγκλιση», μπορούν να δώσουν απαντήσεις σε σημαντικά ζητήματα που απασχολούν πολίτες και επιχειρήσεις εν μέσω της διεθνούς οικονομικής συγκυρίας. Οι νέες τεχνολογίες δεν είναι μόνο επικοινωνίες και δεν είναι μόνο ψυχαγωγία! Είναι εργαλεία που αφορούν κάθε τομέα της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Μπορούν να δώσουν πρακτικές λύσεις. Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια έχουμε κάνει σημαντική στροφή σε δράσεις που απευθύνονται όχι μόνο στον δημόσιο τομέα αλλά σε πρωτοβουλίες που αγγίζουν απευθείας πολίτες και επιχειρήσεις. Σε κάθε ένα από τα εννέα «νήματα» δράσεων, που ανακοινώθηκαν πρόσφατα για το Πρόγραμμα «Ψηφιακή Σύγκλιση», σχεδιάζουμε και επιθυμούμε να δούμε υλοποιημένες πρακτικές δράσεις που προκαλούν σημαντική ωφέλεια και αγγίζουν μεγάλο εύρος πολιτών ή επιχειρήσεων κάθε φορά. Μόνο με τέτοιες πρακτικές δράσεις-«αιχμές» οι πολίτες θα αγκαλιάσουν ακόμη περισσότερο τις νέες τεχνολογίες, όπως άλλωστε έκαναν στις γνωστές και επιτυχημένες δράσεις όπως στο «Δες τη Ψηφιακά» ή στο «e-κπαιδευτείτε». Για παράδειγμα, σε ό,τι αφορά την Ψηφιακή Γνώση επιμένουμε στον μαθητικό υπολογιστή και θέλουμε να αξιοποιηθεί από τους μαθητές για να βελτιώσει την εκπαιδευτική διαδικασία. Στην ίδια λογική, οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών μπορούν να αποτελέσουν σύμμαχο των πολιτών, που είναι παράλληλα και καταναλωτές. Γιατί να μένουμε μόνο στα θεόρατα πολυκαταστήματα ή στα γεωγραφικώς απομονωμένα μικρά εμπορικά μαγαζιά; Αντίθετα, γιατί να μην αποκτήσουμε ηλεκτρονικά πολυκαταστήματα, τα οποία θα απαρτίζονται από εκατοντάδες μικρές και μεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις που θα πωλούν online; Γιατί ο έλληνας καταναλωτής να μην μπορεί να κάνει καλύτερη έρευνα αγοράς αξιοποιώντας τα; Αυτή είναι μια πρακτική παρέμβαση με σημαντική ωφέλεια για όλους τους καταναλωτές. Όσον αφορά το νήμα των δράσεων για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος έχουμε ήδη ξεκινήσει, αλλά θέλουμε να επιμείνουμε ακόμη περισσότερο στην τεχνολογία που γίνεται σύμμαχος στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση καταστροφών στα δάση μας. Στο νήμα της Ψηφιακής Ασφάλειας, ο δρόμος για τη μεγαλύτερη αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών περνά πια μέσα από την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών και των επιχειρήσεων στα νέα μέσα. Σε ό,τι αφορά το νήμα δράσεων για την ψηφιακή υποστήριξη της ποιότητας της ζωής, θα μπορούσαμε να συζητούμε για πολλές δράσεις. Ωστόσο, αν ήθελα να δώσω μια χαρακτηριστική δράση-προτεραιότητα, θα επέλεγα κάτι που σχετίζεται με τον τουρισμό και την αποτελεσματικότερη προβολή των χιλιάδων μικρών τουριστικών επιχειρήσεων και καταλυμάτων.
Η συγκυρία επιβάλλει ευελιξία και καλό σχεδιασμό
Όταν ανακοινώθηκε το τριετές Πρόγραμμα Σταθερότητας, πολλοί, και κυρίως η αξιωματική αντιπολίτευση, αντέδρασαν έντονα. Δήλωσαν έκπληξη με τη γρήγορη επιδείνωση των οικονομικών δεικτών, είτε διότι δεν είχαν πλήρη γνώση για το τι συμβαίνει στην πραγματική οικονομία είτε διότι δεν είχαν πληροφόρηση για τις ραγδαίες εξελίξεις στη διεθνή οικονομία. Η συγκυρία, η οποία χαρακτηρίζεται από τις συνέπειες της μεγαλύτερης παγκόσμιας οικονομικής κρίσης τις τελευταίες δεκαετίες, επιβάλλει αναπροσαρμογές, ευελιξία και καλό σχεδιασμό. Οι τράπεζες, με τα υπερκέρδη τους τα προηγούμενα χρόνια, παρά τη σημαντική ενίσχυση της ρευστότητάς τους με 28 δισ. ευρώ από την κυβέρνηση, όχι μόνο δεν ανοίγουν τις «στρόφιγγες» ενίσχυσης των επιχειρήσεων, αλλά συνεχώς αυστηροποιούν τους όρους χορήγησης δανείων και αρνούνται ακόμη και σε επιχειρήσεις με υγιή οικονομικά στοιχεία να ενταχθούν στο ΤΕΜΠΜΕ. Οι κλάδοι με τον μεγαλύτερο εξαγωγικό προσανατολισμό είναι αυτοί που διέρχονται αναλογικά τις μεγαλύτερες συνέπειες της κρίσης. Η βιομηχανική παραγωγή, τα είδη ένδυσης και τροφίμων, όπως και οι κατασκευές και ο τουρισμός, είναι οι τομείς που έχουν ήδη δεχθεί τα πρώτα πλήγματα. Αποτέλεσμα η ανεργία να αυξάνεται και η εμπορική δραστηριότητα να συρρικνώνεται, με δυσοίωνες τις προβλέψεις για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία δεν χρειάζονται πρωτοβουλίες που να «χαϊδεύουν τα αφτιά» κανενός. Το κυρίαρχο θέμα δεν μπορεί να είναι ο περιορισμός των ελλειμμάτων, αλλά η αποφυγή των κοινωνικών επιπτώσεων μέσα από τη διασφάλιση της ανάπτυξης. Απαιτείται πίεση στις τράπεζες για να ενισχύσουν τη ρευστότητα της αγοράς. Απαιτείται ενίσχυση των μικρομεσαίων, με απλοποίηση των διαδικασιών ένταξής τους στο ΤΕΜΠΜΕ και σε άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα. Απαιτείται επιτάχυνση των δημοσίων επενδύσεων και της υλοποίησης του τέταρτου «πακέτου». Απαιτείται υλοποίηση των προγραμμάτων μείωσης της ανεργίας. Όλα αυτά όμως προϋποθέτουν κυρίως πολιτική σταθερότητα. Στη δεδομένη συγκυρία κάθε άλλο παρά θετικά επιδρούν στην οικονομία οι Κασσάνδρες. Όπως επίσης αρνητικά θα λειτουργήσει μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδος, πόσο μάλλον η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε: * Ότι οι κυβερνήσεις εκλέγονται με ορίζοντα τετραετίας. * Ότι σε ποσοστό που ξεπερνά το 60% οι πολίτες δεν θέλουν εκλογές. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο στους επιχειρηματίες. * Κυρίως όμως ότι οι πολίτες νιώθουν πως ο πολιτικός που μπορεί να οδηγήσει την οικονομική καταιγίδα σε λιμάνι είναι ο Κ.Καραμανλής . Αυτά οι πολίτες τα αντιλαμβάνονται και τα εκδηλώνουν σε κάθε ευκαιρία. Καιρός λοιπόν και οι πολιτικοί να αναλάβουμε τις ευθύνες μας.
Ο Καλβίνος και η υπομονή
O θεολόγος John Calvin (1509-1564) κήρυττε την ειμαρμένη και φαίνεται σχεδόν νομοτελειακό ότι τώρα, ακριβώς 500 χρόνια μετά τη γέννησή του, ο κόσμος αντιμετωπίζει τη νέμεση των χρόνων της «σπατάλης» και του αντιθέτου προς τον «καλβινικό» τρόπο ζωής σε ό,τι αφορά την οικονομική δραστηριότητα, ανέφερε ο Αd van Τiggelen, στρατηγικός αναλυτής της ΙΝG ΙΜ Εurope, σε ένα πρόσφατο σχόλιό του. Εισερχόμαστε εξάλλου σε μια περίοδο κατά την οποία η αυτοσυγκράτηση θα έχει σημαντικό ρόλο ξανά, με τη μείωση του χρέους από τις τράπεζες και τους καταναλωτές να απειλεί τον κόσμο με την ισχυρότερη ύφεση από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι απώλειες του χρηματοοικονομικού τομέα εκτιμώνται μάλιστα σήμερα μεταξύ 2,2 τρισ. δολαρίων και 3,6 τρισ. δολαρίων, με τις τράπεζες να χρειάζονται νέα κεφάλαια 800 δισ. δολαρίων, ενώ η συρρίκνωση του παγκόσμιου δανεισμού κατά 4 τρισ. δολάρια περιπλέκει το οικονομικό σκηνικό, την ώρα που τα διάφορα σχέδια αποκατάστασης του χρηματοπιστωτικού συστήματος αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό. Σε αυτό το πλαίσιο οι μετοχές προεξοφλούν τη μεγαλύτερη μεταπολεμικά πτώση των εταιρικών κερδών, ενώ οι αγορές εταιρικών ομολόγων προεξοφλούν αύξηση των χρεοκοπιών που ξεπερνούν αυτές του «κραχ» του 1929. Οι οικονομολόγοι είτε προβλέπουν σήμερα μια δειλή ανάκαμψη της οικονομίας το 2010, η οποία θα τροφοδοτηθεί από την άνευ προηγουμένου δημοσιονομική και νομισματική στήριξη, είτε θεωρούν ότι η επίδραση της περιστολής του χρέους θα απαιτεί αρκετά χρόνια και ο κόσμος θα αργήσει να βγει από τη στενωπό. Έτσι, καθώς σήμερα κυριαρχεί η μειωμένη ορατότητα σχετικά με τη μελλοντική οικονομική κατάσταση, ριψοκίνδυνες αξίες όπως οι μετοχές θα σημειώνουν μόνο ανοδικές αντιδράσεις, εν μέσω όμως πτωτικών αγορών. Αυτό σημαίνει ότι θα κερδίζουν μόνο αυτοί που θα προβλέπουν σωστά τη χρονική στιγμή εισόδου και εξόδου από την αγορά, πράγμα που φαντάζει πολύ δύσκολο. Εναλλακτικά η αποχή και η αναμονή της επόμενης μακροπρόθεσμης ανοδικής φάσης αποτελεί μια καλή λύση. Άλλωστε σε ένα τέτοιο περιβάλλον η υπομονή είναι αρετή, λένε οι αναλυτές, ενώ οι επενδύσεις κατά την περίοδο της αναμονής θα μπορούσαν να έχουν ως στόχο απλά ένα καλό εισόδημα.
Το Βατικανό συνάπτει ειρήνη με τον Δαρβίνο και την εξέλιξη
Με τη συμπλήρωση ακριβώς 200 ετών από τη γέννηση του Δαρβίνου και καθώς η εφετινή χρονιά έχει ανακηρυχθεί Ετος Δαρβίνου, το Βατικανό κάνει ειρήνη με τον μεγάλο επιστήμονα. Ανώτατος αξιωματούχος της Αγίας Εδρας παραδέχτηκε ότι η θεωρία για την εξέλιξη των ειδών δεν έρχεται σε αντίθεση με το δόγμα της Καθολικής Εκκλησίας. Μάλιστα τον επόμενο μήνα θα διοργανωθεί συνέδριο στην έδρα της Καθολικής Εκκλησίας με τη συμμετοχή του Πάπα Βενέδικτου ΙΣτ΄ με θέμα την επέτειο των 150 ετών από την έκδοση του βιβλίου για την καταγωγή των ειδών. «Αυτό που εννοούμε με τον όρο “εξέλιξη” δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο κόσμος τον οποίο δημιούργησε ο Θεός» δήλωσε ο αρμόδιος για θέματα Πολιτισμού της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας επίσκοπος Τζιανφράνκο Ραβάζι . Οπως λένε οι διοργανωτές, η θεωρία που βασίζεται στη βιβλική περιγραφή, σύμφωνα με την οποία ο κόσμος δημιουργήθηκε μέσα σε έξι μέρες από τον Θεό, θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στο προσεχές συνέδριο, όχι όμως ως επιστημονική θεωρία ή ως στοιχείο της χριστιανικής θεολογίας αλλά μόνο ως ένα «πολιτιστικό στοιχείο». Το Βατικανό ομολογεί σήμερα ότι παρέμεινε για αιώνες αντίθετο με οποιαδήποτε προσέγγιση δεν βασιζόταν στη δημιουργία του κόσμου από τον Θεόόπως αυτή περιγράφεται στη Γένεση της Παλαιάς Διαθήκης-, όμως θεωρεί πλέον ότι οι δύο αυτές θεωρίες δεν είναι αντικρουόμενες αλλά συμπληρωματικές. Οπως επισημαίνει ο επίσκοπος και καθηγητής της Θεολογίας Τζιουζέπε Τανζέλα-Νίτι, στοιχεία της θεωρίας της εξέλιξης συναντάμε σε μεγάλους διδάσκαλους της Εκκλησίας που έζησαν πολλούς αιώνες πριν από τον Δαρβίνο. Για παράδειγμα, ο Ιερός Αυγουστίνος δίδασκε από τον 4ο αι. μ.Χ. ότι τα έμβια όντα εξελίχθηκαν «αργά διά μέσου των αιώνων», χωρίς βέβαια να γίνεται καμία νύξη στην κοινή καταγωγή ανθρώπου και άλλων πρωτευόντων θηλαστικών όπως ο πίθηκος. Είναι πλέον καιρός, τονίζει ο επίσκοπος, να αποφανθούν από κοινού θεολόγοι και επιστήμονες για το αν «η διαφοροποίηση των έμβιων όντων είναι αποτέλεσμα ανταγωνισμού ή συνεργασίας μεταξύ των ειδών».
Στη σκιά της εκλογολογίας η συζήτηση για την οικονομία στη Βουλή
Αθήνα
Μετωπική σύγκρουση μεταξύ Κ.Καραμανλή και Γ.Παπανδρέου για την οικονομία, με φόντο την εκλογολογία και το αίτημα του ΠΑΣΟΚ για πρόωρες εκλογές, αναμένεται να σημειωθεί σήμερα, κατά την προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών, που διεξάγεται μετά από αίτημα του πρωθυπουργού.
Την ΝΔ ταλανίζει η διαδοχολογία, που κάθε ημέρα παίρνει και νεές διαστάσεις, καθώς και οι κινήσεις του Γ.Μανώλη. Ο βουλευτής Αργολίδας της ΝΔ αναμένεται να αποφασίσει σήμερα εάν θα παραιτηθεί ή όχι, μετά τη δημόσια αποδοκιμασία των δηλώσεών του για την Ντόρα Μπακογιάννη από τον γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ Γ.Τραγάκη.
Την ίδια ώρα, νέα διάσταση στη διαδοχολογία δίνει σήμερα δημοσίευμα της εφημερίδας Το Ποντίκι, σύμφωνα με το οποίο ο πρωθυπουργός έχει εκμυστηρευθεί σε στενούς φίλους και συνεργάτες ότι εφόσον χάσει τις εκλογές θα αποχωρήσει από την ηγεσία της ΝΔ.
Η μάχη στη Βουλή
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει την απόφασή του να μην ανεχθεί άλλες κοινωνικές εντάσεις και πόλωση που δεν θα του επιτρέψουν να εφαρμόσει την οικονομική πολιτική του και την προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης. Παράλληλα θα αφήσει σαφώς να εννοηθεί ότι δεν θα διστάσει να καταφύγει σε εκλογές εφόσον κλιμακωθούν οι κινητοποιήσεις κοινωνικών ομάδων, όπως σημειώνει η εφημερίδα Το Βήμα.
Απαντώντας στο αίτημα του ΠΑΣΟΚ για πρόωρες εκλογές, ο Κ.Καραμανλής θα υπογραμμίσει πως η κυβέρνηση δεν ασχολείται με σενάρια εκλογολογίας και δεν μελετά το ενδεχόμενο εκλογών, αφήνοντας όμως ένα ανοικτό παράθυρο στις κάλπες, όπως έπραξε και την προηγούμενη Πέμπτη με το τηλεοπτικό διάγγελμά του, απαιτώντας κοινωνική ειρήνη και ήρεμο κοινωνικό περιβάλλον, επισημαίνει η εφημερίδα. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, τόσο ο κ. Καραμανλής όσο και ο υπουργός Οικονομίας Γ.Παπαθανασίου, ο οποίος θα παρέμβει σήμερα στη συζήτηση στη Βουλή, θα τονίσουν ότι οι πρόσφατες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν δημιουργούν επιπλέον προβλήματα στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης και πως σταθερή επιλογή της κυβέρνησης είναι η εξυγίανση της οικονομίας, αλλά και η στήριξη των οικονομικά αδυνάτων σε μια περίοδο πρωτοφανούς κρίσης.
Ταυτόχρονα, ο κ. Καραμανλής θα ανεβάσει τους τόνους της αντιπαράθεσης απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, κατηγορώντας τον Γ.Παπανδρέου ότι καλλιεργεί την ένταση και υποδαυλίζει τις κινητοποιήσεις κοινωνικών ομάδων για να επωφεληθεί πολιτικά.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γ.Παπανδρέου θα επαναλάβει την πρότασή του για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, με στόχο την ανάδειξη κυβέρνησης που θα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την οικονομική κρίση και θα εφαρμόσει «πρόγραμμα ανάταξης» της ελληνικής οικονομίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Βήματος, δεν θα λείψουν πάντως οι εκ μέρους του αναφορές στην εικόνα διάλυσης που παρουσιάζει η κυβέρνηση. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναμένεται να τονίσει ότι τα διλήμματα δεν είναι αυτά που θέτει ο Κ.Καραμανλής, αλλά ως μείζον ζήτημα αναμένεται να υπογραμμίσει την ανάδειξη μιας κυβέρνησης η οποία θα διαθέτει την απαιτούμενη αξιοπιστία για την εξεύρεση λύσεων, ενώ την ίδια στιγμή θα μπορεί να καθησυχάσει τις διεθνείς αγορές με τα μέτρα που θα λάβει.
«Αν χάσω, φεύγω»
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδα Το Ποντίκι, ο πρωθυπουργός φέρεται να έχει εξομολογηθεί σε στενούς φίλους και λίγους συνεργάτες ότι: «Αν χάσω τις εκλογές θα αποχωρήσω από την ενεργό πολιτική. Δεν με ενδιαφέρουν ούτε οι βέρες, ούτε τα δαχτυλίδια της διαδοχής στην ΝΔ».
Κατά το ίδιο δημοσίευμα, ο πρωθυπουργός φέρεται να επισημαίνει ότι έχει εκλεγεί δύο φορές πρωθυπουργός, έχει διατελέσει αρκετά χρόνια στην αξιωματική αντιπολίτευση και πως είναι πολύ νέος και μπορεί να κάνει κι άλλα πράγματα.
Ειδικότερα, φέρεται να έχει κατά νου να διδάξει σε πανεπιστήμιο των ΗΠΑ, κάτι που θα αποτελέσει ευκαιρία για τον ίδιο και την οικογένειά του να εμπλουτίσουν τα ενδιαφέροντά τους με νέες εμπειρίες.
Μετωπική σύγκρουση μεταξύ Κ.Καραμανλή και Γ.Παπανδρέου για την οικονομία, με φόντο την εκλογολογία και το αίτημα του ΠΑΣΟΚ για πρόωρες εκλογές, αναμένεται να σημειωθεί σήμερα, κατά την προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών, που διεξάγεται μετά από αίτημα του πρωθυπουργού.
Την ΝΔ ταλανίζει η διαδοχολογία, που κάθε ημέρα παίρνει και νεές διαστάσεις, καθώς και οι κινήσεις του Γ.Μανώλη. Ο βουλευτής Αργολίδας της ΝΔ αναμένεται να αποφασίσει σήμερα εάν θα παραιτηθεί ή όχι, μετά τη δημόσια αποδοκιμασία των δηλώσεών του για την Ντόρα Μπακογιάννη από τον γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ Γ.Τραγάκη.
Την ίδια ώρα, νέα διάσταση στη διαδοχολογία δίνει σήμερα δημοσίευμα της εφημερίδας Το Ποντίκι, σύμφωνα με το οποίο ο πρωθυπουργός έχει εκμυστηρευθεί σε στενούς φίλους και συνεργάτες ότι εφόσον χάσει τις εκλογές θα αποχωρήσει από την ηγεσία της ΝΔ.
Η μάχη στη Βουλή
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει την απόφασή του να μην ανεχθεί άλλες κοινωνικές εντάσεις και πόλωση που δεν θα του επιτρέψουν να εφαρμόσει την οικονομική πολιτική του και την προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης. Παράλληλα θα αφήσει σαφώς να εννοηθεί ότι δεν θα διστάσει να καταφύγει σε εκλογές εφόσον κλιμακωθούν οι κινητοποιήσεις κοινωνικών ομάδων, όπως σημειώνει η εφημερίδα Το Βήμα.
Απαντώντας στο αίτημα του ΠΑΣΟΚ για πρόωρες εκλογές, ο Κ.Καραμανλής θα υπογραμμίσει πως η κυβέρνηση δεν ασχολείται με σενάρια εκλογολογίας και δεν μελετά το ενδεχόμενο εκλογών, αφήνοντας όμως ένα ανοικτό παράθυρο στις κάλπες, όπως έπραξε και την προηγούμενη Πέμπτη με το τηλεοπτικό διάγγελμά του, απαιτώντας κοινωνική ειρήνη και ήρεμο κοινωνικό περιβάλλον, επισημαίνει η εφημερίδα. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, τόσο ο κ. Καραμανλής όσο και ο υπουργός Οικονομίας Γ.Παπαθανασίου, ο οποίος θα παρέμβει σήμερα στη συζήτηση στη Βουλή, θα τονίσουν ότι οι πρόσφατες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν δημιουργούν επιπλέον προβλήματα στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης και πως σταθερή επιλογή της κυβέρνησης είναι η εξυγίανση της οικονομίας, αλλά και η στήριξη των οικονομικά αδυνάτων σε μια περίοδο πρωτοφανούς κρίσης.
Ταυτόχρονα, ο κ. Καραμανλής θα ανεβάσει τους τόνους της αντιπαράθεσης απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, κατηγορώντας τον Γ.Παπανδρέου ότι καλλιεργεί την ένταση και υποδαυλίζει τις κινητοποιήσεις κοινωνικών ομάδων για να επωφεληθεί πολιτικά.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γ.Παπανδρέου θα επαναλάβει την πρότασή του για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, με στόχο την ανάδειξη κυβέρνησης που θα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την οικονομική κρίση και θα εφαρμόσει «πρόγραμμα ανάταξης» της ελληνικής οικονομίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Βήματος, δεν θα λείψουν πάντως οι εκ μέρους του αναφορές στην εικόνα διάλυσης που παρουσιάζει η κυβέρνηση. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναμένεται να τονίσει ότι τα διλήμματα δεν είναι αυτά που θέτει ο Κ.Καραμανλής, αλλά ως μείζον ζήτημα αναμένεται να υπογραμμίσει την ανάδειξη μιας κυβέρνησης η οποία θα διαθέτει την απαιτούμενη αξιοπιστία για την εξεύρεση λύσεων, ενώ την ίδια στιγμή θα μπορεί να καθησυχάσει τις διεθνείς αγορές με τα μέτρα που θα λάβει.
«Αν χάσω, φεύγω»
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδα Το Ποντίκι, ο πρωθυπουργός φέρεται να έχει εξομολογηθεί σε στενούς φίλους και λίγους συνεργάτες ότι: «Αν χάσω τις εκλογές θα αποχωρήσω από την ενεργό πολιτική. Δεν με ενδιαφέρουν ούτε οι βέρες, ούτε τα δαχτυλίδια της διαδοχής στην ΝΔ».
Κατά το ίδιο δημοσίευμα, ο πρωθυπουργός φέρεται να επισημαίνει ότι έχει εκλεγεί δύο φορές πρωθυπουργός, έχει διατελέσει αρκετά χρόνια στην αξιωματική αντιπολίτευση και πως είναι πολύ νέος και μπορεί να κάνει κι άλλα πράγματα.
Ειδικότερα, φέρεται να έχει κατά νου να διδάξει σε πανεπιστήμιο των ΗΠΑ, κάτι που θα αποτελέσει ευκαιρία για τον ίδιο και την οικογένειά του να εμπλουτίσουν τα ενδιαφέροντά τους με νέες εμπειρίες.
Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2009
«Μπλακ άουτ» στα νοσοκο΅εία
Για τις περισσότερες εφημερίες του μήνα δεν θα υπάρχουν πλέον εφημερεύοντες, αφού οι γιατροί έχουν εξαντλήσει τον αριθμό των εφημεριών που προβλέπει το νέο ωράριο. Μετά την προβληματική προχτεσινή εφημερία στον «Αγιο Παύλο», χτες το μεσημέρι η γενική εφημερία του «Γ. Γεννηματάς» ξεκίνησε και αυτή επεισοδιακά. «Oι παθολόγοι είχαν συμπληρώσει το χρόνο εργασίας τους μέχρι τις 8 του μήνα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν διαθέσιμοι εφημερεύοντες. Η διοίκηση, όμως, με ανυπόγραφη ανακοίνωση που ανήρτησε, κάλεσε τρεις γιατρούς για να εφημερεύσουν. Oι γιατροί της ΜΕΘ και του Ακτινολογικού ζήτησαν άρση του προγράμματος εφημεριών καθ’ υπέρβαση του ωραρίου, αλλά κλήθηκαν να εφημερεύσουν κανονικά χτες. Oσο για τα υπόλοιπα τμήματα καλύπτονται ακόμα, αν και ο διοικητής παραδέχτηκε ενώπιον γιατρών, κατά την παράσταση διαμαρτυρίας που κάναμε χτες έξω από το γραφείο του, ότι από σήμερα θα υπάρχει πρόβλημα», τόνισε ο πρόεδρος της ΕΝΙΘ, Χρήστος Παπαστεργίου. Πάντως, ο διοικητής Γρηγόρης Στάμκος ανέφερε στον «Α» ότι υπήρχαν κατατεθειμένα προγράμματα στα τμήματα και το νοσοκομείο εφημέρευσε κανονικά. Επεκτείνεται το «μπλακ άουτ» Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της Ενωσης Νοσοκομειακών Ιατρών Θεσσαλονίκης (ΕΝΙΘ), θα ακολουθήσει «λουκέτο» κλινικών και σοβαρά προβλήματα και σε άλλα νοσοκομεία. Oπως κατήγγειλαν χτες σε συνέντευξη Τύπου, στο χορό της... υπολειτουργίας μπαίνουν το Ιπποκράτειο, ο «Αγιος Δημήτριος» και το ΑΧΕΠΑ, ενώ σε άσχημη κατάσταση είναι και τα νοσηλευτικά ιδρύματα της περιφέρειας, που ήδη λειτουργούν οριακά. Το «μπλακ άουτ» αναμένεται να επεκταθεί σε Χαλκιδική, Πέλλα, Ημαθία και σε πολλές ακόμη περιοχές όπου ειδικά τη νύχτα και τα Σαββατοκύριακα η φροντίδα των ασθενών είναι μετέωρη, λόγω έλλειψης προσωπικού. «Στον “Αγιο Παύλο”, η προχτεσινή εφημερία δεν είχε εφημερεύοντες γιατρούς σε 5 κλινικές και τμήματα, ενώ μετά τις 5 το απόγευμα η διοίκηση επιστράτευσε γιατρούς, αφού έβγαλε πρόγραμμα εφημεριών παρανόμως, κατά την άποψή μας. Αντίστοιχα προβλήματα, σύμφωνα με την ΕΝΙΘ, λόγω της ελαττωμένης ή καμίας σύνθεσης εφημερίας, αντιμετωπίζουν πλέον όλα σχεδόν τα νοσοκομεία: χτες το “Γ. Γεννηματάς”, ενώ σήμερα το Ιπποκράτειο, που συνεφημερεύει με το “Παναγία”, την Πέμπτη ο “Αγιος Δημήτριος”, που εφημερεύει με το “Γ. Παπανικολάου” και την Παρασκευή ο “Αγιος Παύλος” που εφημερεύει μαζί με το ΑΧΕΠΑ. Στις περιπτώσεις που οι εφημερίες δεν έχουν γιατρούς, οι ασθενείς θα αναγκάζονται να απευθύνονται στο νοσοκομείο που συνεφημερεύει...», υπογράμμισε ο κ. Παπαστεργίου. Η ΕΝΙΘ αποφάσισε, στη χτεσινή της γενική συνέλευση στο «Γ. Γεννηματάς», να πραγματοποιεί παραστάσεις διαμαρτυρίας σε κάθε νοσοκομείο που έχει γενική εφημερία τις επόμενες ημέρες της εβδομάδας. Σήμερα, στις 2: 30 μ.μ. γιατροί θα αποκλείσουν συμβολικά την πύλη του Ιπποκρατείου στην Κ. Καραμανλή. Μηνύσεις και εξώδικα Μέχρι σήμερα η ΕΝΙΘ θα έχει αποστείλει εξώδικες δηλώσεις σε όλες τις διοικήσεις των νοσοκομείων της Θεσσαλονίκης, διευκρινίζοντας ότι όσες ωθούν τους γιατρούς να εργαστούν υπερωριακά παραβιάζοντας το νόμο θα έρθουν αντιμέτωπες με τη Δικαιοσύνη. «Θα καταθέσουμε μηνυτήρια αναφορά κατά του διοικητή του “Αγίου Παύλου” με την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος. Μέχρι σήμερα όλοι οι διοικητές θα έχουν ενημερωθεί με εξώδικα ότι οι γιατροί δεν είναι διατεθειμένοι να εργαστούν υπερωριακά. Εξάλλου, ακόμη και σήμερα δεν έχουν πληρωθεί δεδουλευμένα από το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο στους γιατρούς πολλών νοσοκομείων. Αυτό καθιστά ορατό το ενδεχόμενο να προχωρήσουμε σύντομα σε επισχέσεις εργασίας, κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα να διαταραχθεί και η πρωινή λειτουργία των νοσοκομείων», επεσήμανε ο κ. Παπαστεργίου.
Εκλογολογία με πρωτοβουλία Μαξίμου
Την ημέρα που η φιλονεοδημοκρατική εφημερίδα «Απογευματινή» κυκλοφόρησε με τίτλο «Επιτέλους σωπάστε και δουλέψτε», η Κυβερνητική Επιτροπή συνεδρίασε για να εγκρίνει το νομοσχέδιο για την ψήφο των αποδήμων.
Αποδεικνύεται έτσι ότι το ίδιο το Μαξίμου δίνει τροφή στην εκλογολογία, την οποία στη συνέχεια αποδίδει στα κόμματα της αντιπολίτευσης και στα ΜΜΕ.
Ηγετική κόπωση
Αρκετά κορυφαία στελέχη της Νέας Δημοκρατίας έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο κ. Καραμανλής δεν έχει την πολιτική βούληση να διαχειριστεί τη μεγάλη οικονομική και κοινωνική κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη. Θεωρούν ότι αναζητά πολιτική έξοδο κινδύνου μέσα από πρόωρες εκλογές, που δεν θα εξασφαλίσουν βέβαια την αυτοδυναμία στη Νέα Δημοκρατία, αλλά θα αλλάξουν το πολιτικό σκηνικό.
Θα μπορούσε, για παράδειγμα, η αδυναμία των κομμάτων εξουσίας να σχηματίσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση να οδηγήσει στην κυβερνητική συνεργασία τους. Σε αυτή την περίπτωση ο κ. Καραμανλής θα μοιραζόταν την ευθύνη της διαχείρισης της κρίσης και θα περνούσε στην αντίληψη της κοινής γνώμης ως ο ηγέτης που βοήθησε τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ να περάσουν από τη στείρα αντιπαράθεση στην κυβερνητική συνεργασία.
Αναταραχή
Αυτού του είδους οι εκτιμήσεις εξηγούν το πέρασμα της κυβερνητικής παράταξης σε φάση διαρκούς πολιτικής αναταραχής. Οι «δελφίνοι» ξεδιπλώνουν τις προσωπικές τους στρατηγικές για να αποφύγουν τον πολιτικό αιφνιδιασμό και αρκετοί βουλευτές και στελέχη εκφράζουν απόψεις που δεν συμβάλλουν στην κυβερνητική σταθερότητα. Ο πρώην γραμματέας πολιτικού σχεδιασμού της Νέας Δημοκρατίας κ. Καραχάλιος τάσσεται δημόσια υπέρ των πρόωρων εκλογών για να προλάβει η Νέα Δημοκρατία αρνητικές γι' αυτήν εξελίξεις, ενώ ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Γιάννης Μανώλης καταγγέλλει αυτό που θεωρεί προετοιμασία διαδοχής από την πλευρά της κ. Μπακογιάννη και των συνεργατών της.
Εάν η κυβερνητική ηγεσία ενδιαφέρεται πραγματικά να ασχοληθεί με τη διαχείριση της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, θα πρέπει να βάλει ένα τέλος στις συζητήσεις για αλλαγή εκλογικού νόμου, συμμετοχή των αποδήμων στην εκλογική διαδικασία και να απαιτήσει από τα κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας να βάλουν στο «ψυγείο» τις προσωπικές στρατηγικές τους. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να διολισθήσει η κυβέρνηση σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές εξαιτίας της επιδείνωσης της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, χωρίς κατ' ανάγκη να υπάρχει πλήρης πολιτικός σχεδιασμός για πρόωρη εκλογική αναμέτρηση.
Αποδεικνύεται έτσι ότι το ίδιο το Μαξίμου δίνει τροφή στην εκλογολογία, την οποία στη συνέχεια αποδίδει στα κόμματα της αντιπολίτευσης και στα ΜΜΕ.
Ηγετική κόπωση
Αρκετά κορυφαία στελέχη της Νέας Δημοκρατίας έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο κ. Καραμανλής δεν έχει την πολιτική βούληση να διαχειριστεί τη μεγάλη οικονομική και κοινωνική κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη. Θεωρούν ότι αναζητά πολιτική έξοδο κινδύνου μέσα από πρόωρες εκλογές, που δεν θα εξασφαλίσουν βέβαια την αυτοδυναμία στη Νέα Δημοκρατία, αλλά θα αλλάξουν το πολιτικό σκηνικό.
Θα μπορούσε, για παράδειγμα, η αδυναμία των κομμάτων εξουσίας να σχηματίσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση να οδηγήσει στην κυβερνητική συνεργασία τους. Σε αυτή την περίπτωση ο κ. Καραμανλής θα μοιραζόταν την ευθύνη της διαχείρισης της κρίσης και θα περνούσε στην αντίληψη της κοινής γνώμης ως ο ηγέτης που βοήθησε τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ να περάσουν από τη στείρα αντιπαράθεση στην κυβερνητική συνεργασία.
Αναταραχή
Αυτού του είδους οι εκτιμήσεις εξηγούν το πέρασμα της κυβερνητικής παράταξης σε φάση διαρκούς πολιτικής αναταραχής. Οι «δελφίνοι» ξεδιπλώνουν τις προσωπικές τους στρατηγικές για να αποφύγουν τον πολιτικό αιφνιδιασμό και αρκετοί βουλευτές και στελέχη εκφράζουν απόψεις που δεν συμβάλλουν στην κυβερνητική σταθερότητα. Ο πρώην γραμματέας πολιτικού σχεδιασμού της Νέας Δημοκρατίας κ. Καραχάλιος τάσσεται δημόσια υπέρ των πρόωρων εκλογών για να προλάβει η Νέα Δημοκρατία αρνητικές γι' αυτήν εξελίξεις, ενώ ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Γιάννης Μανώλης καταγγέλλει αυτό που θεωρεί προετοιμασία διαδοχής από την πλευρά της κ. Μπακογιάννη και των συνεργατών της.
Εάν η κυβερνητική ηγεσία ενδιαφέρεται πραγματικά να ασχοληθεί με τη διαχείριση της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, θα πρέπει να βάλει ένα τέλος στις συζητήσεις για αλλαγή εκλογικού νόμου, συμμετοχή των αποδήμων στην εκλογική διαδικασία και να απαιτήσει από τα κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας να βάλουν στο «ψυγείο» τις προσωπικές στρατηγικές τους. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να διολισθήσει η κυβέρνηση σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές εξαιτίας της επιδείνωσης της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, χωρίς κατ' ανάγκη να υπάρχει πλήρης πολιτικός σχεδιασμός για πρόωρη εκλογική αναμέτρηση.
Ροζέ κρασί, η νέα τάση. Υιοθετείστε τη
Σε όλο τoν κόσμο, οι φίλοι του ροζέ κρασιού αυξάνονται συνεχώς. Πρόσφατα διεθνή στοιχεία πωλήσεων (ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία κοκ) αναδεικνύουν τη νέα τάση των καταναλωτών. Βασικοί παράγοντες που προκαλούν αυτή την ανερχόμενη «μόδα» είναι: η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών, το θερμότερο κλίμα, αλλά και η απόλυτη αναβάθμιση της ποιότητας του κρασιού.
Ο Μικρός Βοριάς Ροζέ του Άγγελου Ρούβαλη αποτελεί την ιδανική πρόταση για τους λάτρεις του ροζέ κρασιού αλλά και για αυτούς που δεν έχουν τολμήσει ακόμη να το δοκιμάσουν. Ανήκει στη κατηγορία των καινούριων ροζέ κρασιών, τα οποία στην πλειοψηφία τους δεν προέρχονται από ανάμειξη άσπρου & κόκκινου κρασιού αλλά από ξεχωριστή ειδική οινοποίηση, διακρίνεται για το ελκυστικό ζωηρό χρώμα του και την ανάλαφρη αρωματική του γεύση, που του δίνει τη δυνατότητα να ταιριάζει εξαιρετικά με διαφορετικές κουζίνες όπως η Μεσογειακή και η Ασιατική.
Ο Μικρός Βοριάς Ροζέ παράγεται στο ιδιόκτητο αμπέλι στα 840 μ υψόμετρο των ορεινών πλαγιών της Αιγιαλείας. Χαρακτηρίζεται από το λαμπρό ρουμπινί χρώμα του, και διακρίνεται από τα κυρίαρχα αρώματα μικρών κόκκινων φρούτων. Δροσερό στη γεύση, αποτελεί ιδανικό απεριτίφ. Συνδυάζεται με ορεκτικά και αλλαντικά, με λαδερά φαγητά, και με πιάτα μαγειρεμένα στον ατμό. Έχει λάβει ασημένιο μετάλλιο στον Δ.Δ Θεσσαλονίκης 2008.
Ο Μικρός Βοριάς Ροζέ του Άγγελου Ρούβαλη αποτελεί την ιδανική πρόταση για τους λάτρεις του ροζέ κρασιού αλλά και για αυτούς που δεν έχουν τολμήσει ακόμη να το δοκιμάσουν. Ανήκει στη κατηγορία των καινούριων ροζέ κρασιών, τα οποία στην πλειοψηφία τους δεν προέρχονται από ανάμειξη άσπρου & κόκκινου κρασιού αλλά από ξεχωριστή ειδική οινοποίηση, διακρίνεται για το ελκυστικό ζωηρό χρώμα του και την ανάλαφρη αρωματική του γεύση, που του δίνει τη δυνατότητα να ταιριάζει εξαιρετικά με διαφορετικές κουζίνες όπως η Μεσογειακή και η Ασιατική.
Ο Μικρός Βοριάς Ροζέ παράγεται στο ιδιόκτητο αμπέλι στα 840 μ υψόμετρο των ορεινών πλαγιών της Αιγιαλείας. Χαρακτηρίζεται από το λαμπρό ρουμπινί χρώμα του, και διακρίνεται από τα κυρίαρχα αρώματα μικρών κόκκινων φρούτων. Δροσερό στη γεύση, αποτελεί ιδανικό απεριτίφ. Συνδυάζεται με ορεκτικά και αλλαντικά, με λαδερά φαγητά, και με πιάτα μαγειρεμένα στον ατμό. Έχει λάβει ασημένιο μετάλλιο στον Δ.Δ Θεσσαλονίκης 2008.
Αναζητούνται εμπρηστές στην Αυστραλία
Την πεποίθησή τους ότι θα εντοπίσουν και θα συλλάβουν τους «εμπρηστές» που είναι υπεύθυνοι για τις καταστροφικότερες πυρκαγιές στην ιστορία της Αυστραλίας εκφράζουν οι αστυνομικές Αρχές της πολιτείας της Βικτόρια, στα νοτιοανατολικά, όπου σημειώθηκε το μεγαλύτερο μέρος της καταστροφής. Τα θύματα των πυρκαγιών ανέρχονται ως τώρα στα 181, οι τραυματίες ξεπέρασαν τους 500, ενώ πάνω από 100 είναι οι αγνοούμενοι.
«Προχωρούμε δρόμο-δρόμο, σπίτι-σπίτι» δήλωσε η επίτροπος της Αστυνομίας της Βικτόρια Κριστίν Νίξον, η οποία προειδοποίησε ότι «δυστυχώς περιμένουμε πως ο αριθμός των θυμάτων θα αυξηθεί». Είναι ενδεικτικό ότι ο μεγάλος αριθμός των θυμάτων ανάγκασε τις Αρχές να δημιουργήσουν ένα προσωρινό νεκροτομείο στη Μελβούρνη, προκειμένου να καλύψουν τις έκτακτες ανάγκες. Πάντως, ως τώρα δεν έχουν καταγραφεί μέλη της ελληνικής ομογένειας μεταξύ των νεκρών.
Καταστροφές
Εξάλλου, η πύρινη λαίλαπα κατάστρεψε περίπου 1.000 σπίτια, άφησε χιλιάδες άστεγους, έκαψε 900.000 στρέμματα δασικών και άλλων εκτάσεων, ενώ εκτιμάται ότι 20 πόλεις έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες ζημιές στις υποδομές τους. Ο Αυστραλός πρωθυπουργός Κέβιν Ραντ δήλωσε στο Κοινοβούλιο πως θα ξαναχτιστεί «τούβλο-τούβλο» ό,τι καταστράφηκε και ότι δεν θα υπάρξει όριο στη χορήγηση κρατικής βοήθειας για το σκοπό αυτό. Απηύθυνε, πάντως, έκκληση για παροχή δωρεών από οπουδήποτε, εντός και εκτός της χώρας. Μεταξύ των πρώτων που ανταποκρίθηκε ήταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, που τηλεφώνησε προσωπικά στον Αυστραλό πρωθυπουργό.
Μαζική δολοφονία
Εν τω μεταξύ, σε εξέλιξη βρίσκεται από χθες η «επιχείρηση Φοίνικας» της πολιτειακής Αστυνομίας, στην οποία συμμετέχουν 100 στελέχη της, αναζητώντας τους ενόχους «της μαζικής δολοφονίας», όπως χαρακτηρίζεται. Μία από τις περιοχές όπου επικεντρώνονται οι έρευνες είναι το Γκίπσλαντ, ανατολικά της Μελβούρνης. Μάλιστα, ο γενικός εισαγγελέας της Αυστραλίας Ρόμπερτ Μακλίλαντ δήλωσε ότι δεν αποκλείεται οι ύποπτοι που θα συλληφθούν να αντιμετωπίσουν την κατηγορία της δολοφονίας.
Το μόνο θετικό που ενδέχεται να προκύψει από την καταστροφή στην Αυστραλία είναι η ενίσχυση της ευαισθησίας για τους κινδύνους από την κλιματική αλλαγή. «Αυτό που θα μπορούσαν να καταφέρουν οι πυρκαγιές είναι να "πνίξουν" το θέμα. Νομίζω τώρα ότι η προσοχή της κοινής γνώμης έχει επικεντρωθεί πάλι στις κλιματικές αλλαγές. Ξέραμε τι έχουν προβλέψει οι επιστήμονες, αλλά τώρα το βλέπουμε στην πράξη» λέει ο Μάθιου Κλαρκ του Πανεπιστημίου Ντίκιν της Μελβούρνης.
«Προχωρούμε δρόμο-δρόμο, σπίτι-σπίτι» δήλωσε η επίτροπος της Αστυνομίας της Βικτόρια Κριστίν Νίξον, η οποία προειδοποίησε ότι «δυστυχώς περιμένουμε πως ο αριθμός των θυμάτων θα αυξηθεί». Είναι ενδεικτικό ότι ο μεγάλος αριθμός των θυμάτων ανάγκασε τις Αρχές να δημιουργήσουν ένα προσωρινό νεκροτομείο στη Μελβούρνη, προκειμένου να καλύψουν τις έκτακτες ανάγκες. Πάντως, ως τώρα δεν έχουν καταγραφεί μέλη της ελληνικής ομογένειας μεταξύ των νεκρών.
Καταστροφές
Εξάλλου, η πύρινη λαίλαπα κατάστρεψε περίπου 1.000 σπίτια, άφησε χιλιάδες άστεγους, έκαψε 900.000 στρέμματα δασικών και άλλων εκτάσεων, ενώ εκτιμάται ότι 20 πόλεις έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες ζημιές στις υποδομές τους. Ο Αυστραλός πρωθυπουργός Κέβιν Ραντ δήλωσε στο Κοινοβούλιο πως θα ξαναχτιστεί «τούβλο-τούβλο» ό,τι καταστράφηκε και ότι δεν θα υπάρξει όριο στη χορήγηση κρατικής βοήθειας για το σκοπό αυτό. Απηύθυνε, πάντως, έκκληση για παροχή δωρεών από οπουδήποτε, εντός και εκτός της χώρας. Μεταξύ των πρώτων που ανταποκρίθηκε ήταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, που τηλεφώνησε προσωπικά στον Αυστραλό πρωθυπουργό.
Μαζική δολοφονία
Εν τω μεταξύ, σε εξέλιξη βρίσκεται από χθες η «επιχείρηση Φοίνικας» της πολιτειακής Αστυνομίας, στην οποία συμμετέχουν 100 στελέχη της, αναζητώντας τους ενόχους «της μαζικής δολοφονίας», όπως χαρακτηρίζεται. Μία από τις περιοχές όπου επικεντρώνονται οι έρευνες είναι το Γκίπσλαντ, ανατολικά της Μελβούρνης. Μάλιστα, ο γενικός εισαγγελέας της Αυστραλίας Ρόμπερτ Μακλίλαντ δήλωσε ότι δεν αποκλείεται οι ύποπτοι που θα συλληφθούν να αντιμετωπίσουν την κατηγορία της δολοφονίας.
Το μόνο θετικό που ενδέχεται να προκύψει από την καταστροφή στην Αυστραλία είναι η ενίσχυση της ευαισθησίας για τους κινδύνους από την κλιματική αλλαγή. «Αυτό που θα μπορούσαν να καταφέρουν οι πυρκαγιές είναι να "πνίξουν" το θέμα. Νομίζω τώρα ότι η προσοχή της κοινής γνώμης έχει επικεντρωθεί πάλι στις κλιματικές αλλαγές. Ξέραμε τι έχουν προβλέψει οι επιστήμονες, αλλά τώρα το βλέπουμε στην πράξη» λέει ο Μάθιου Κλαρκ του Πανεπιστημίου Ντίκιν της Μελβούρνης.
Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2009
Το δίλημμα των κυβερνήσεων: Χρέος ή ύφεση;
Η τολμηρή απόφαση των Δυτικών κυβερνήσεων, να ξεφύγουν από την ύφεση με τη βοήθεια των κρατικών δαπανών, διογκώνει τα ήδη μεγάλα τους χρέη, αν και η πολιτική αυτή αποτελεί τη μόνη αποτελεσματική βραχυπρόθεσμη λύση στο φαινόμενο της παγκόσμιας επιβράδυνσης.
Σε μία προσπάθεια να μετριάσουν τις επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης, που πλήττει την παγκόσμια οικονομία, οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης έσπευσαν να διοχετεύσουν κεφάλαια στην αγορά, με τη μορφή πακέτων στήριξης και διάσωσης. Τα μέτρα οικονομικής τόνωσης στις ΗΠΑ έχουν αυξήσει μέχρι στιγμής το δημόσιο χρέος μεταξύ 65% και 70% του ΑΕΠ.
Στις αρχές του 2008, αμέσως μετά το ξέσπασμα της καταστροφικής πιστωτικής κρίσης στις ΗΠΑ, ο πρώην πρόεδρος Τζορτζ Μπους εγκαινίασε ευρύτατο πακέτο έκτακτων οικονομικών μέτρων, ύψους 168 δισ. δολαρίων. Καθώς η κατάσταση χειροτέρευε στα τέλη του έτους, ο πρόεδρος συμφώνησε σε πακέτο διάσωσης ύψους 700 δισ. δολαρίων (547 δισ. ευρώ) για τις τράπεζες της χώρας.
Σήμερα, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα σχεδιάζει νέο ευρύ πακέτο οικονομικής στήριξης ύψους 825 δισ. δολαρίων σε φοροαπαλλαγές και νέες επενδύσεις. «Ο κ. Ομπάμα πρέπει να διευρύνει το σχέδιό του. Πρότασή μου είναι να εγκαταλείψει τις εταιρικές φοροαπαλλαγές και -ακόμη σημαντικότερο- να πράξει όσα περισσότερα μπορεί», έγραψε στην εβδομαδιαία στήλη του στην εφημερίδα «New York Times», ο βραβευμένος με βραβείο Νόμπελ Οικονομικών, Πολ Κρούγκμαν.
«Αν και οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να δανεισθούν ακόμη περισσότερο, το ερώτημα τίθεται κατά πόσον αυτό είναι καλή ιδέα», λέει ο οικονομολόγος Μάρκος Ποπλάσκι, του γαλλικού ινστιτούτου CEPII.
Η γερμανική κυβέρνηση ολοκλήρωσε την περασμένη εβδομάδα τη διοχέτευση του πακέτου οικονομικής τόνωσης, ύψους 50 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει και σημαντικές κρατικές δαπάνες, αλλά και φοροαπαλλαγές. Το περασμένο έτος, το Βερολίνο εγκαινίασε πρόγραμμα διάσωσης των προβληματικών του τραπεζών, ύψους 480 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, η Γαλλία ανακοίνωνε το δικό της πρόγραμμα -ύψους 26 δισ. ευρώ- για την ενίσχυση της ανάπτυξης, ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν έλαβε και αυτός ανάλογη πρωτοβουλία στήριξης του τραπεζικού τομέα.
Ο δανεισμός, στον οποίο προχώρησαν, όμως, τα ευρωπαϊκά κράτη δημιούργησε ανησυχίες ότι ενδεχόμενες πιέσεις στις αγορές ομολόγων θα μπορούσαν να διασπάσουν ακόμη και την ίδια την ευρωζώνη. Οι αμφιβολίες για τις αντοχές των λιγότερο ισχυρών οικονομιών της ευρωζώνης οδήγησαν τα «σπρεντ» των ομολόγων σε ποσοστά ρεκόρ. Τα υψηλότερα επιτόκια που βαρύνουν τα δάνεια των υπερχρεωμένων κρατών αντικατοπτρίζουν τους αυξημένους κινδύνους πτώχευσης που αντιμετωπίζουν τα κράτη αυτά.
Μετά την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ισπανίας, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας τις τελευταίες εβδομάδες, η Standard and Poor's αφήνει τώρα να εννοηθεί ότι ίσως ήλθε η σειρά της Ιρλανδίας. «Κερδοσκόποι ποντάρουν ήδη στην πιθανότητα διάσπασης της ευρωζώνης. Αυτό, όμως, είναι παράλογο, καθώς κανένας δεν έχει συμφέρον να φύγει κάποια χώρα από τη ζώνη του ευρώ. Μετά την κρίση, όμως, τα κράτη της Ευρώπης θα πρέπει να εγκαινιάσουν πολιτική περιορισμού του χρέους», λέει ο Ελί Κοέν, επικεφαλής οικονομικών ερευνών του γαλλικού ινστιτούτου CNRS.
Σε μία προσπάθεια να μετριάσουν τις επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης, που πλήττει την παγκόσμια οικονομία, οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης έσπευσαν να διοχετεύσουν κεφάλαια στην αγορά, με τη μορφή πακέτων στήριξης και διάσωσης. Τα μέτρα οικονομικής τόνωσης στις ΗΠΑ έχουν αυξήσει μέχρι στιγμής το δημόσιο χρέος μεταξύ 65% και 70% του ΑΕΠ.
Στις αρχές του 2008, αμέσως μετά το ξέσπασμα της καταστροφικής πιστωτικής κρίσης στις ΗΠΑ, ο πρώην πρόεδρος Τζορτζ Μπους εγκαινίασε ευρύτατο πακέτο έκτακτων οικονομικών μέτρων, ύψους 168 δισ. δολαρίων. Καθώς η κατάσταση χειροτέρευε στα τέλη του έτους, ο πρόεδρος συμφώνησε σε πακέτο διάσωσης ύψους 700 δισ. δολαρίων (547 δισ. ευρώ) για τις τράπεζες της χώρας.
Σήμερα, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα σχεδιάζει νέο ευρύ πακέτο οικονομικής στήριξης ύψους 825 δισ. δολαρίων σε φοροαπαλλαγές και νέες επενδύσεις. «Ο κ. Ομπάμα πρέπει να διευρύνει το σχέδιό του. Πρότασή μου είναι να εγκαταλείψει τις εταιρικές φοροαπαλλαγές και -ακόμη σημαντικότερο- να πράξει όσα περισσότερα μπορεί», έγραψε στην εβδομαδιαία στήλη του στην εφημερίδα «New York Times», ο βραβευμένος με βραβείο Νόμπελ Οικονομικών, Πολ Κρούγκμαν.
«Αν και οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να δανεισθούν ακόμη περισσότερο, το ερώτημα τίθεται κατά πόσον αυτό είναι καλή ιδέα», λέει ο οικονομολόγος Μάρκος Ποπλάσκι, του γαλλικού ινστιτούτου CEPII.
Η γερμανική κυβέρνηση ολοκλήρωσε την περασμένη εβδομάδα τη διοχέτευση του πακέτου οικονομικής τόνωσης, ύψους 50 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει και σημαντικές κρατικές δαπάνες, αλλά και φοροαπαλλαγές. Το περασμένο έτος, το Βερολίνο εγκαινίασε πρόγραμμα διάσωσης των προβληματικών του τραπεζών, ύψους 480 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, η Γαλλία ανακοίνωνε το δικό της πρόγραμμα -ύψους 26 δισ. ευρώ- για την ενίσχυση της ανάπτυξης, ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν έλαβε και αυτός ανάλογη πρωτοβουλία στήριξης του τραπεζικού τομέα.
Ο δανεισμός, στον οποίο προχώρησαν, όμως, τα ευρωπαϊκά κράτη δημιούργησε ανησυχίες ότι ενδεχόμενες πιέσεις στις αγορές ομολόγων θα μπορούσαν να διασπάσουν ακόμη και την ίδια την ευρωζώνη. Οι αμφιβολίες για τις αντοχές των λιγότερο ισχυρών οικονομιών της ευρωζώνης οδήγησαν τα «σπρεντ» των ομολόγων σε ποσοστά ρεκόρ. Τα υψηλότερα επιτόκια που βαρύνουν τα δάνεια των υπερχρεωμένων κρατών αντικατοπτρίζουν τους αυξημένους κινδύνους πτώχευσης που αντιμετωπίζουν τα κράτη αυτά.
Μετά την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ισπανίας, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας τις τελευταίες εβδομάδες, η Standard and Poor's αφήνει τώρα να εννοηθεί ότι ίσως ήλθε η σειρά της Ιρλανδίας. «Κερδοσκόποι ποντάρουν ήδη στην πιθανότητα διάσπασης της ευρωζώνης. Αυτό, όμως, είναι παράλογο, καθώς κανένας δεν έχει συμφέρον να φύγει κάποια χώρα από τη ζώνη του ευρώ. Μετά την κρίση, όμως, τα κράτη της Ευρώπης θα πρέπει να εγκαινιάσουν πολιτική περιορισμού του χρέους», λέει ο Ελί Κοέν, επικεφαλής οικονομικών ερευνών του γαλλικού ινστιτούτου CNRS.
Υπάρχει περίπτωση να πτωχεύσει η Ελλάδα;
«Δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Ευτυχώς, δεν είναι φράση του σημερινού πρωθυπουργού αλλά του Χαρίλαου Τρικούπη τον Δεκέμβριο του 1893. Ωστόσο, μια σειρά δημοσιευμάτων του ξένου τύπου αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμβεί κάτι τέτοιο στη χώρα μας, την οποία χαρακτηρίζουν την «Αχίλλειο Πτέρνα» της Ευρώπης. Η γερμανική εφημερίδα Handelsblatt τονίζει ότι «η Ελλάδα είναι η χώρα της Ευρωζώνης με τις μεγαλύτερες πιθανότητες να πτωχεύσει».
Πάντως, τραπεζικά στελέχη, μιλώντας στο kathimerini.gr, εκτιμούν πως δεν θα συμβεί αυτό στην Ελλάδα, καθώς αυτό θα απειλούσε την πολιτική και οικονομική σταθερότητα της Ζώνης του Ευρώ. Εξάλλου δεν είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα δέχεται τις επικρίσεις, αφού στο παρελθόν έχει χαρακτηριστεί πολλές φορές το «μαύρο πρόβατο» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η περίπτωση της Ελλάδας, μαζί με εκείνη της Ιρλανδίας, έχει αποδοκιμαστεί από μερίδα του Τύπου σχετικά με την επιβίωση της στη Ζώνη του Ευρώ και του κοινού νομίσματος. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Χοακίν Αλμούνια, δήλωσε πως δεν υφίσταται κίνδυνος χρεοκοπίας της Ελλάδας αλλά και ως πλήρες μέλος της Ευρωζώνης δεν χρειάζεται να προσφύγει σε κανένα διεθνή οργανισμό.
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Ζαν Κλοντ Τρισέ, έχει δηλώσει ότι είναι «αβάσιμες» οι εικασίες περί επικείμενης διάλυσης της Ζώνης Ευρώ με αποχώρηση κάποιου ή κάποιων από τα μέλη της. Αντίθετα, ο Γενικός Διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Ντομινίκ Στρος-Καν ανησυχεί για τη συνοχή της ζώνης του ευρώ μπροστά στη χρηματοπιστωτική κρίση και καλεί την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να κάνει περισσότερα για το θέμα.
Ωστόσο, οι απαισιόδοξες διαπιστώσεις του ξένου τύπου, οι εφιαλτικές προβλέψεις της Κομισιόν, οι υπάρχουσες δυσμενείς εξελίξεις σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας, το υψηλό δημόσιο χρέος αλλά και μη αισιόδοξες προβλέψεις από τους ξένους οίκους, δημιουργούν ανησυχίες για το μέλλον της Ελλάδας. Εξάλλου, κ. Αλμούνια έχει ενημερώσει τον υπουργό Οικονομίας, Γιάννη Παπαθανασίου, ότι η ΕΕ στις 18 Φεβρουαρίου θα προτείνει στο Ecofin τη διαδικασία επιτήρησης εις βάρος της Ελλάδας.
Ύφεση και στη ναυτιλία«Το όνειρο τελείωσε, ξεκίνησε ο εφιάλτης», δήλωσε ο Έλληνας εφοπλιστής, Τεντ Πετρόπουλος στο Der Spiegel. Με τη δήλωση αυτή το γερμανικό περιοδικό υπογραμμίζει τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική ναυτιλία εξαιτίας της διεθνούς οικονομικής κρίσης. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο δημοσίευμα, οι υψηλές τιμές του πετρελαίου επέφερε κέρδη ρεκόρ στους Έλληνες εφοπλιστές και η ζήτηση για εμπορικά πλοία, τάνκερ και ειδικά ερευνητικά πλοία είχε φτάσει στο ναδίρ. «Το όνειρο τελείωσε όμως τώρα», υπογραμμίζει Το γερμανικό περιοδικό αναφέρει ότι η κρίση αγγίζει και τα ναυπηγεία καθώς μόνο οι Έλληνες εφοπλιστές έχουν στα σκαριά 836 νέα πλοία. Ωστόσο, τα οικονομικά προβλήματα οδηγούν στην ακύρωση κάθε πέμπτης παραγγελίας.
Financial TimesΣε χθεσινό δημοσίευμα της εφημερίδας Financial Times, ο αρθογράφος (Γκίντεον Ράχμαν) εξιστορεί μια σύντομη εμπειρία του με κάποιον παλαιότερο αξιωματούχο της ΕΕ, ο οποίος υιοθετεί ακραίες - στην καλλίτερη περίπτωση - αντιλήψεις για την Ελλάδα. Αναφέρεται ότι ο εν λόγω αξιωματούχος της ΕΕ, από την Αυστρία, υποστήριζε ότι η Ελλάδα δεν έχει θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, λέγοντας ότι «η Ελλάδα δεν είναι στην ουσία μια πολιτιστικά ευρωπαϊκή χώρα, αποτελεί τμήμα της Μέσης Ανατολής… απλά ακούστε τη μουσική τους».
Der SpiegelΤο γερμανικό περιοδικό εμφανίζεται απαισιόδοξο για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Στο ρεπορτάζ αναφέρονται τα προβλήματα που έχουν εμφανιστεί ήδη στον τουρισμό μετά τα επεισόδια που σημειώθηκαν το Δεκέμβριο στην πρωτεύουσα και άλλες ελληνικές πόλεις. Ξενοδοχεία όπως η Μεγάλη Βρετάνια, το King George και το Plaza είναι άδεια από επισκέπτες και θαμώνες, ενώ ο σύνδεσμος των Ξενοδόχων κάνει λόγο για μείωση 70% των κρατήσεων για τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο το 2008.
HandelsblattH γερμανική εφημερίδα Handelsblatt τονίζει ότι «η Ελλάδα είναι η χώρα της Ευρωζώνης με τις μεγαλύτερες πιθανότητες να πτωχεύσει. Ωστόσο, κάτι τέτοιο πρέπει να αποφευχθεί προς όφελος της οικονομικής και πολιτικής σταθερότητας της ζώνης του Ευρώ. Η βοήθεια από την Ε.Ε. θα πρέπει να συνδεθεί με ριζικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις, ακόμη και εάν αυτές είναι οδυνηρές».
Η Handelsblatt επισημαίνει ότι «μπορεί η Ελλάδα να βρίσκεται στην γεωγραφική περιφέρεια της Ευρωζώνης, ωστόσο είναι πολύ σημαντική για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα της χρεωκοπίας. Το πόσο άσχημη θα είναι η κατάσταση και το πως θ'αντιδράσει η Ε.Ε., θα έχει μεγάλη σημασία για τις υπόλοιπες προβληματικές οικονομίες της περιοχής.
Προβλέψεις Κομισιόν-Merrill Lynch-JPMorganΗ Κομισιόν προβλέπει επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης στο 0,2%, αύξηση της ανεργίας στο 9% που σημαίνει ότι θα προστεθούν 80.000, περίπου, νέοι άνεργοι στους ήδη υπάρχοντες, αλλά και υπέρβαση του ορίου του 3% του ΑΕΠ για το έλλειμμα για τρίτο συνεχόμενο έτος το 2009. Αντίθετα, η Merrill Lynch εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία δεν θα μπει σε επιτήρηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ διάφοροι οίκοι αξιολόγησης εκτιμούν ότι δεν θα προσφύγει η Ελλάδα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Από την πλευρά τους, πάντως, αναλυτές της JPMorgan, που βρέθηκαν πρόσφατα στην Ελλάδα, εκτιμούν πως το γεγονός ότι το 50% των εργαζομένων -ένα υψηλό ποσοστό σε σχέση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα- απασχολείται στο Δημόσιο και δεν απειλείται από την ανεργία, θα στηρίξει την κατανάλωση σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.
Πάντως, τραπεζικά στελέχη, μιλώντας στο kathimerini.gr, εκτιμούν πως δεν θα συμβεί αυτό στην Ελλάδα, καθώς αυτό θα απειλούσε την πολιτική και οικονομική σταθερότητα της Ζώνης του Ευρώ. Εξάλλου δεν είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα δέχεται τις επικρίσεις, αφού στο παρελθόν έχει χαρακτηριστεί πολλές φορές το «μαύρο πρόβατο» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η περίπτωση της Ελλάδας, μαζί με εκείνη της Ιρλανδίας, έχει αποδοκιμαστεί από μερίδα του Τύπου σχετικά με την επιβίωση της στη Ζώνη του Ευρώ και του κοινού νομίσματος. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Χοακίν Αλμούνια, δήλωσε πως δεν υφίσταται κίνδυνος χρεοκοπίας της Ελλάδας αλλά και ως πλήρες μέλος της Ευρωζώνης δεν χρειάζεται να προσφύγει σε κανένα διεθνή οργανισμό.
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Ζαν Κλοντ Τρισέ, έχει δηλώσει ότι είναι «αβάσιμες» οι εικασίες περί επικείμενης διάλυσης της Ζώνης Ευρώ με αποχώρηση κάποιου ή κάποιων από τα μέλη της. Αντίθετα, ο Γενικός Διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Ντομινίκ Στρος-Καν ανησυχεί για τη συνοχή της ζώνης του ευρώ μπροστά στη χρηματοπιστωτική κρίση και καλεί την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να κάνει περισσότερα για το θέμα.
Ωστόσο, οι απαισιόδοξες διαπιστώσεις του ξένου τύπου, οι εφιαλτικές προβλέψεις της Κομισιόν, οι υπάρχουσες δυσμενείς εξελίξεις σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας, το υψηλό δημόσιο χρέος αλλά και μη αισιόδοξες προβλέψεις από τους ξένους οίκους, δημιουργούν ανησυχίες για το μέλλον της Ελλάδας. Εξάλλου, κ. Αλμούνια έχει ενημερώσει τον υπουργό Οικονομίας, Γιάννη Παπαθανασίου, ότι η ΕΕ στις 18 Φεβρουαρίου θα προτείνει στο Ecofin τη διαδικασία επιτήρησης εις βάρος της Ελλάδας.
Ύφεση και στη ναυτιλία«Το όνειρο τελείωσε, ξεκίνησε ο εφιάλτης», δήλωσε ο Έλληνας εφοπλιστής, Τεντ Πετρόπουλος στο Der Spiegel. Με τη δήλωση αυτή το γερμανικό περιοδικό υπογραμμίζει τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική ναυτιλία εξαιτίας της διεθνούς οικονομικής κρίσης. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο δημοσίευμα, οι υψηλές τιμές του πετρελαίου επέφερε κέρδη ρεκόρ στους Έλληνες εφοπλιστές και η ζήτηση για εμπορικά πλοία, τάνκερ και ειδικά ερευνητικά πλοία είχε φτάσει στο ναδίρ. «Το όνειρο τελείωσε όμως τώρα», υπογραμμίζει Το γερμανικό περιοδικό αναφέρει ότι η κρίση αγγίζει και τα ναυπηγεία καθώς μόνο οι Έλληνες εφοπλιστές έχουν στα σκαριά 836 νέα πλοία. Ωστόσο, τα οικονομικά προβλήματα οδηγούν στην ακύρωση κάθε πέμπτης παραγγελίας.
Financial TimesΣε χθεσινό δημοσίευμα της εφημερίδας Financial Times, ο αρθογράφος (Γκίντεον Ράχμαν) εξιστορεί μια σύντομη εμπειρία του με κάποιον παλαιότερο αξιωματούχο της ΕΕ, ο οποίος υιοθετεί ακραίες - στην καλλίτερη περίπτωση - αντιλήψεις για την Ελλάδα. Αναφέρεται ότι ο εν λόγω αξιωματούχος της ΕΕ, από την Αυστρία, υποστήριζε ότι η Ελλάδα δεν έχει θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, λέγοντας ότι «η Ελλάδα δεν είναι στην ουσία μια πολιτιστικά ευρωπαϊκή χώρα, αποτελεί τμήμα της Μέσης Ανατολής… απλά ακούστε τη μουσική τους».
Der SpiegelΤο γερμανικό περιοδικό εμφανίζεται απαισιόδοξο για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Στο ρεπορτάζ αναφέρονται τα προβλήματα που έχουν εμφανιστεί ήδη στον τουρισμό μετά τα επεισόδια που σημειώθηκαν το Δεκέμβριο στην πρωτεύουσα και άλλες ελληνικές πόλεις. Ξενοδοχεία όπως η Μεγάλη Βρετάνια, το King George και το Plaza είναι άδεια από επισκέπτες και θαμώνες, ενώ ο σύνδεσμος των Ξενοδόχων κάνει λόγο για μείωση 70% των κρατήσεων για τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο το 2008.
HandelsblattH γερμανική εφημερίδα Handelsblatt τονίζει ότι «η Ελλάδα είναι η χώρα της Ευρωζώνης με τις μεγαλύτερες πιθανότητες να πτωχεύσει. Ωστόσο, κάτι τέτοιο πρέπει να αποφευχθεί προς όφελος της οικονομικής και πολιτικής σταθερότητας της ζώνης του Ευρώ. Η βοήθεια από την Ε.Ε. θα πρέπει να συνδεθεί με ριζικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις, ακόμη και εάν αυτές είναι οδυνηρές».
Η Handelsblatt επισημαίνει ότι «μπορεί η Ελλάδα να βρίσκεται στην γεωγραφική περιφέρεια της Ευρωζώνης, ωστόσο είναι πολύ σημαντική για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα της χρεωκοπίας. Το πόσο άσχημη θα είναι η κατάσταση και το πως θ'αντιδράσει η Ε.Ε., θα έχει μεγάλη σημασία για τις υπόλοιπες προβληματικές οικονομίες της περιοχής.
Προβλέψεις Κομισιόν-Merrill Lynch-JPMorganΗ Κομισιόν προβλέπει επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης στο 0,2%, αύξηση της ανεργίας στο 9% που σημαίνει ότι θα προστεθούν 80.000, περίπου, νέοι άνεργοι στους ήδη υπάρχοντες, αλλά και υπέρβαση του ορίου του 3% του ΑΕΠ για το έλλειμμα για τρίτο συνεχόμενο έτος το 2009. Αντίθετα, η Merrill Lynch εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία δεν θα μπει σε επιτήρηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ διάφοροι οίκοι αξιολόγησης εκτιμούν ότι δεν θα προσφύγει η Ελλάδα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Από την πλευρά τους, πάντως, αναλυτές της JPMorgan, που βρέθηκαν πρόσφατα στην Ελλάδα, εκτιμούν πως το γεγονός ότι το 50% των εργαζομένων -ένα υψηλό ποσοστό σε σχέση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα- απασχολείται στο Δημόσιο και δεν απειλείται από την ανεργία, θα στηρίξει την κατανάλωση σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.
Παιδιά «πρεσβευτές» εταιριών, προωθούν τα προϊόντα τους
Πολυεθνικές κατασκευάστριες παιχνιδιών, όπως οι Mattel, Nike και Wrigley's, χρησιμοποιούν εταιρίες δημοσκοπήσεων και ερευνών αγοράς, που με τη σειρά τους στρατολογούν παιδιά δημοτικού σε Ευρώπη, Αμερική και τον αναπτυσσόμενο κόσμο, για την προώθηση των προϊόντων τους, σύμφωνα με νέο βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε.
Τα παιδιά που στρατολογούνται για το στόχο αυτό ονομάζονται «πρεσβευτές της μάρκας» και πληρώνονται σε είδος, με δωρεάν γκάτζετς, παιχνίδια, βίντεο ή κινητά τηλέφωνα, αφού τελειοποιήσουν την τέχνη των πωλήσεων, ασκώντας πίεση στους συνομήλικούς τους να αποκτήσουν τα νέα προϊόντα.
«Για ποιον δουλεύει το παιδί σας;» αναρωτιούνται οι συγγραφείς του βιβλίου «Παιδιά Καταναλωτές» στον πρόλογό τους. Αν και το ερώτημα τίθεται για λόγους εντυπωσιασμού και δεν περιγράφει κατάσταση, ανάλογη με εκείνη που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια σκληρά εργαζόμενα παιδιά στον Τρίτο Κόσμο, οι απαντήσεις σε αυτό παραμένουν τρομακτικές. «Τα στοιχεία προκαλούν σοκ», λέει ένας από τους συγγραφείς του βιβλίου, ο Εντ Μάγιο, που περιγράφει την ιστορία της Σάρα, ενός έξυπνου και δραστήριου 7χρονου κοριτσιού.
Η Σάρα «στρατολογήθηκε» από την ειδικευμένη εταιρία στο μάρκετινγκ παιδικών ειδών Dubit, μέσω ιστοχώρου συζήτησης (chatroom) και προσελήφθη για την προώθηση της νέας συσκευής Barbie Mp3 της εταιρίας Mattel. Η προκαταβολή της, όπως αναμενόταν, ήταν μία τέτοια συσκευή Mp3, ενώ όσες περισσότερες φωτογραφίες της με τη συσκευή δημοσίευε η Σάρα στο Ίντερνετ και όσο περισσότερο μιλούσε για τη συσκευή με τις φίλες της στο Διαδίκτυο, τόσους περισσότερους πόντους μπορούσε να αποκτήσει. Οι συγγραφείς του βιβλίου πραγματοποίησαν συνεντεύξεις με 3.000 παιδιά και 300 ενήλικες και έδειξαν σε πιο βαθμό τα παιδιά βομβαρδίζονται από σλόγκαν και διαφημιστικά μηνύματα που «εκμεταλλεύονται τα όνειρά τους και αξιοποιούν τις αδυναμίες τους».
«Η επικράτηση των παιδιών-καταναλωτών δεν αποτελεί βρετανικό ή αμερικανικό φαινόμενο. Κάθε ευρωπαϊκή χώρα έχει ανάλογες ιστορίες. Ακόμη και η Κίνα διαθέτει 312 εκατομμύρια νέους καταναλωτές ηλικίας κάτω των 15 ετών», αναφέρει η μελέτη των δύο Οικονομoλόγων
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι ο κόσμος των παιδικών παιχνιδιών διαθέτει πληθώρα θετικών στοιχείων και εμπνέει τα παιδιά, ενώ επιμένουν ότι δεν υποστηρίζουν την οπισθοδρόμηση σε παλιότερη μη-καταναλωτική εποχή.
Οργίζονται, όμως, από και φοβούνται τον τρόπο με τον οποίο οι «απαγωγείς παιδιών», όπως τους ονομάζουν, χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να παρακάμψουν τον γονεϊκό έλεγχο και να «καλλιεργήσουν» στα παιδιά τις έμφυτες εμπορικές και διαφημιστικές τους ικανότητες. Η καθηγήτρια Μάρκετινγκ Ανιές Νερν, που συνεργάσθηκε στη συγγραφή του βιβλίου, υπογραμμίζει την εντυπωσιακή αύξηση του αριθμού παιδιών που έχουν δική τους συσκευή τηλεόρασης και δικό τους υπολογιστή, όπως και προσωπικό αριθμό κινητού τηλεφώνου.
Σχεδόν 33% των παιδιών ηλικίας 5 με 16 ετών στη Βρετανία έχουν πρόσβαση στο Ίντερνετ από το δωμάτιό τους, ενώ 80% από τα παιδιά της χώρας έχουν τηλεόραση στο δωμάτιό τους. «Η στρατολόγηση πρεσβευτών προϊόντων γίνεται μέσω Ίντερνετ. Η τακτική αυτή, όμως, ξεπερνά τα όρια, καθώς παρεμβαίνει στις φιλίες και επηρεάζει τη δημοτικότητα και την ίδια την ψυχοσύνθεση του παιδιού», λέει η κ. Νερν.
Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι το βιβλίο τους πρέπει να λειτουργήσει προειδοποιητικά σε γονείς και εκπαιδευτικούς, δίνοντας αφορμή για συζήτηση των επιτρεπτών μεθόδων εμπλοκής των παιδιών στις διεργασίες της καταναλωτικής κοινωνίας.
Η Dubit, που στρατολογεί κορίτσια 7 με 11 ετών για λογαριασμό της Mattel στη Βρετανία για την προώθηση της συσκευής MP3 Barbie, διαθέτει σήμερα βάση δεδομένων 37.000 ονομάτων κοριτσιών. Η εταιρία προασπίζεται τις μεθόδους της, τις οποίες χαρακτηρίζει: «υπεύθυνη και ηθική προσέγγιση στην καταναλωτική εκπαίδευση των παιδιών, που εγγυάται ότι οι απόψεις των νέων μελών της κοινωνίας μας θα ακούγονται καθαρά».
Τα παιδιά που στρατολογούνται για το στόχο αυτό ονομάζονται «πρεσβευτές της μάρκας» και πληρώνονται σε είδος, με δωρεάν γκάτζετς, παιχνίδια, βίντεο ή κινητά τηλέφωνα, αφού τελειοποιήσουν την τέχνη των πωλήσεων, ασκώντας πίεση στους συνομήλικούς τους να αποκτήσουν τα νέα προϊόντα.
«Για ποιον δουλεύει το παιδί σας;» αναρωτιούνται οι συγγραφείς του βιβλίου «Παιδιά Καταναλωτές» στον πρόλογό τους. Αν και το ερώτημα τίθεται για λόγους εντυπωσιασμού και δεν περιγράφει κατάσταση, ανάλογη με εκείνη που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια σκληρά εργαζόμενα παιδιά στον Τρίτο Κόσμο, οι απαντήσεις σε αυτό παραμένουν τρομακτικές. «Τα στοιχεία προκαλούν σοκ», λέει ένας από τους συγγραφείς του βιβλίου, ο Εντ Μάγιο, που περιγράφει την ιστορία της Σάρα, ενός έξυπνου και δραστήριου 7χρονου κοριτσιού.
Η Σάρα «στρατολογήθηκε» από την ειδικευμένη εταιρία στο μάρκετινγκ παιδικών ειδών Dubit, μέσω ιστοχώρου συζήτησης (chatroom) και προσελήφθη για την προώθηση της νέας συσκευής Barbie Mp3 της εταιρίας Mattel. Η προκαταβολή της, όπως αναμενόταν, ήταν μία τέτοια συσκευή Mp3, ενώ όσες περισσότερες φωτογραφίες της με τη συσκευή δημοσίευε η Σάρα στο Ίντερνετ και όσο περισσότερο μιλούσε για τη συσκευή με τις φίλες της στο Διαδίκτυο, τόσους περισσότερους πόντους μπορούσε να αποκτήσει. Οι συγγραφείς του βιβλίου πραγματοποίησαν συνεντεύξεις με 3.000 παιδιά και 300 ενήλικες και έδειξαν σε πιο βαθμό τα παιδιά βομβαρδίζονται από σλόγκαν και διαφημιστικά μηνύματα που «εκμεταλλεύονται τα όνειρά τους και αξιοποιούν τις αδυναμίες τους».
«Η επικράτηση των παιδιών-καταναλωτών δεν αποτελεί βρετανικό ή αμερικανικό φαινόμενο. Κάθε ευρωπαϊκή χώρα έχει ανάλογες ιστορίες. Ακόμη και η Κίνα διαθέτει 312 εκατομμύρια νέους καταναλωτές ηλικίας κάτω των 15 ετών», αναφέρει η μελέτη των δύο Οικονομoλόγων
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι ο κόσμος των παιδικών παιχνιδιών διαθέτει πληθώρα θετικών στοιχείων και εμπνέει τα παιδιά, ενώ επιμένουν ότι δεν υποστηρίζουν την οπισθοδρόμηση σε παλιότερη μη-καταναλωτική εποχή.
Οργίζονται, όμως, από και φοβούνται τον τρόπο με τον οποίο οι «απαγωγείς παιδιών», όπως τους ονομάζουν, χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να παρακάμψουν τον γονεϊκό έλεγχο και να «καλλιεργήσουν» στα παιδιά τις έμφυτες εμπορικές και διαφημιστικές τους ικανότητες. Η καθηγήτρια Μάρκετινγκ Ανιές Νερν, που συνεργάσθηκε στη συγγραφή του βιβλίου, υπογραμμίζει την εντυπωσιακή αύξηση του αριθμού παιδιών που έχουν δική τους συσκευή τηλεόρασης και δικό τους υπολογιστή, όπως και προσωπικό αριθμό κινητού τηλεφώνου.
Σχεδόν 33% των παιδιών ηλικίας 5 με 16 ετών στη Βρετανία έχουν πρόσβαση στο Ίντερνετ από το δωμάτιό τους, ενώ 80% από τα παιδιά της χώρας έχουν τηλεόραση στο δωμάτιό τους. «Η στρατολόγηση πρεσβευτών προϊόντων γίνεται μέσω Ίντερνετ. Η τακτική αυτή, όμως, ξεπερνά τα όρια, καθώς παρεμβαίνει στις φιλίες και επηρεάζει τη δημοτικότητα και την ίδια την ψυχοσύνθεση του παιδιού», λέει η κ. Νερν.
Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι το βιβλίο τους πρέπει να λειτουργήσει προειδοποιητικά σε γονείς και εκπαιδευτικούς, δίνοντας αφορμή για συζήτηση των επιτρεπτών μεθόδων εμπλοκής των παιδιών στις διεργασίες της καταναλωτικής κοινωνίας.
Η Dubit, που στρατολογεί κορίτσια 7 με 11 ετών για λογαριασμό της Mattel στη Βρετανία για την προώθηση της συσκευής MP3 Barbie, διαθέτει σήμερα βάση δεδομένων 37.000 ονομάτων κοριτσιών. Η εταιρία προασπίζεται τις μεθόδους της, τις οποίες χαρακτηρίζει: «υπεύθυνη και ηθική προσέγγιση στην καταναλωτική εκπαίδευση των παιδιών, που εγγυάται ότι οι απόψεις των νέων μελών της κοινωνίας μας θα ακούγονται καθαρά».
Ηθικά κριτήρια καθορίζουν τη γκαρνταρόμπα του σύγχρονου Δυτικού ανθρώπου
«Στην άκρη οι μοδάτοι! Έρχεται η μόδα της κρίσης»
Η νέα τάση στη μόδα του Λος Άντζελες ονομάζεται «recessionista» (μόδα της ύφεσης) και αφορά όσες θα επιλέξουν να δαπανήσουν 70 ευρώ, αντί 700, για να αγοράσουν πουλόβερ κασμίρι ή θα προτιμήσουν να αγοράσουν τρία φρέσκα ακτινίδια για ένα ευρώ και να φτιάξουν από αυτά κρέμα προσώπου, αντί να καταβάλουν 100 ευρώ για μία επίσκεψη σε σπα με περιποίηση προσώπου.
Την ώρα που η παγκόσμια οικονομία πλήττεται από την κρίση, οι recessionistas ανακαλύπτουν τις χαρές των εκπτώσεων και της οικονομίας.
«Στην παρούσα συγκυρία, η επιδειξιομανής κατανάλωση αποτελεί πρόκληση. Αντίθετα είναι πολύ σικ να κάνεις οικονομία και να αναζητάς τις ευκαιρίες», λέει η Μάντι Νόργουντ, πρώην εκδότρια του περιοδικού «Vogue».
Την ίδια στιγμή, ο όρος recessionistas έχει εξαπλωθεί, για να ενσωματώσει τον τομέα της εστίασης, της ψυχαγωγίας και της ομορφιάς. Ο όρος ανακηρύχθηκε μάλιστα «λέξη της εβδομάδας» από την ιστοσελίδα του λεξικού Macmillan.
Οι recessionistas προτιμούν να ψάχνουν για ευκαιρίες σε ειδικευμένες ιστοσελίδες και σε καταστήματα στοκ και αποφεύγουν τα παραδοσιακά καταστήματα. Η 30χρονη κάτοικος του Λος Άντζελες, Μαίρη Χολ, δημιούργησε δημοφιλές μπλογκ, με τίτλο «recessionistas», που ειδικεύεται σε συμβουλές φθηνότερης διαβίωσης.
«Το μπλογκ μου γνωρίζει μεγάλη επιτυχία, καθώς πολλοί αντιμετωπίζουν το δίλημμα της καλής ένδυσης, με όσο το δυνατόν λιγότερα έξοδα. Ξέρω ότι τις συμβουλές μου ακολουθούν ακόμη και κυρίες του Μπέβερλι Χιλς, που αισθάνονται ότι ο καιρός δεν είναι κατάλληλος για ακριβά ψώνια», λέει η κ. Χολ, που έχει 20.000 πιστούς αναγνώστες από 80 κράτη του κόσμου.
Το μπλογκ προσφέρει επίσης χρήσιμες συμβουλές για φθηνή γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου (φτιάξτε μόνος την κάρτα σας), μέχρι και για την επιλογή του κατάλληλου δείπνου (μαγειρέψτε σπάνιες γαλλικές συνταγές στο σπίτι σας).
Το περιοδικό ShopSmart, ακολουθεί και αυτό την τάση, αφιερώνοντας το τεύχος Μαρτίου στο κίνημα recessionista, με συμβουλές για τον εντοπισμό καλών καταστημάτων μεταχειρισμένων ειδών.
Η νέα τάση στη μόδα του Λος Άντζελες ονομάζεται «recessionista» (μόδα της ύφεσης) και αφορά όσες θα επιλέξουν να δαπανήσουν 70 ευρώ, αντί 700, για να αγοράσουν πουλόβερ κασμίρι ή θα προτιμήσουν να αγοράσουν τρία φρέσκα ακτινίδια για ένα ευρώ και να φτιάξουν από αυτά κρέμα προσώπου, αντί να καταβάλουν 100 ευρώ για μία επίσκεψη σε σπα με περιποίηση προσώπου.
Την ώρα που η παγκόσμια οικονομία πλήττεται από την κρίση, οι recessionistas ανακαλύπτουν τις χαρές των εκπτώσεων και της οικονομίας.
«Στην παρούσα συγκυρία, η επιδειξιομανής κατανάλωση αποτελεί πρόκληση. Αντίθετα είναι πολύ σικ να κάνεις οικονομία και να αναζητάς τις ευκαιρίες», λέει η Μάντι Νόργουντ, πρώην εκδότρια του περιοδικού «Vogue».
Την ίδια στιγμή, ο όρος recessionistas έχει εξαπλωθεί, για να ενσωματώσει τον τομέα της εστίασης, της ψυχαγωγίας και της ομορφιάς. Ο όρος ανακηρύχθηκε μάλιστα «λέξη της εβδομάδας» από την ιστοσελίδα του λεξικού Macmillan.
Οι recessionistas προτιμούν να ψάχνουν για ευκαιρίες σε ειδικευμένες ιστοσελίδες και σε καταστήματα στοκ και αποφεύγουν τα παραδοσιακά καταστήματα. Η 30χρονη κάτοικος του Λος Άντζελες, Μαίρη Χολ, δημιούργησε δημοφιλές μπλογκ, με τίτλο «recessionistas», που ειδικεύεται σε συμβουλές φθηνότερης διαβίωσης.
«Το μπλογκ μου γνωρίζει μεγάλη επιτυχία, καθώς πολλοί αντιμετωπίζουν το δίλημμα της καλής ένδυσης, με όσο το δυνατόν λιγότερα έξοδα. Ξέρω ότι τις συμβουλές μου ακολουθούν ακόμη και κυρίες του Μπέβερλι Χιλς, που αισθάνονται ότι ο καιρός δεν είναι κατάλληλος για ακριβά ψώνια», λέει η κ. Χολ, που έχει 20.000 πιστούς αναγνώστες από 80 κράτη του κόσμου.
Το μπλογκ προσφέρει επίσης χρήσιμες συμβουλές για φθηνή γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου (φτιάξτε μόνος την κάρτα σας), μέχρι και για την επιλογή του κατάλληλου δείπνου (μαγειρέψτε σπάνιες γαλλικές συνταγές στο σπίτι σας).
Το περιοδικό ShopSmart, ακολουθεί και αυτό την τάση, αφιερώνοντας το τεύχος Μαρτίου στο κίνημα recessionista, με συμβουλές για τον εντοπισμό καλών καταστημάτων μεταχειρισμένων ειδών.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
Αναρτήσεις
