Ο Καλβίνος και η υπομονή

O θεολόγος John Calvin (1509-1564) κήρυττε την ειμαρμένη και φαίνεται σχεδόν νομοτελειακό ότι τώρα, ακριβώς 500 χρόνια μετά τη γέννησή του, ο κόσμος αντιμετωπίζει τη νέμεση των χρόνων της «σπατάλης» και του αντιθέτου προς τον «καλβινικό» τρόπο ζωής σε ό,τι αφορά την οικονομική δραστηριότητα, ανέφερε ο Αd van Τiggelen, στρατηγικός αναλυτής της ΙΝG ΙΜ Εurope, σε ένα πρόσφατο σχόλιό του. Εισερχόμαστε εξάλλου σε μια περίοδο κατά την οποία η αυτοσυγκράτηση θα έχει σημαντικό ρόλο ξανά, με τη μείωση του χρέους από τις τράπεζες και τους καταναλωτές να απειλεί τον κόσμο με την ισχυρότερη ύφεση από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι απώλειες του χρηματοοικονομικού τομέα εκτιμώνται μάλιστα σήμερα μεταξύ 2,2 τρισ. δολαρίων και 3,6 τρισ. δολαρίων, με τις τράπεζες να χρειάζονται νέα κεφάλαια 800 δισ. δολαρίων, ενώ η συρρίκνωση του παγκόσμιου δανεισμού κατά 4 τρισ. δολάρια περιπλέκει το οικονομικό σκηνικό, την ώρα που τα διάφορα σχέδια αποκατάστασης του χρηματοπιστωτικού συστήματος αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό. Σε αυτό το πλαίσιο οι μετοχές προεξοφλούν τη μεγαλύτερη μεταπολεμικά πτώση των εταιρικών κερδών, ενώ οι αγορές εταιρικών ομολόγων προεξοφλούν αύξηση των χρεοκοπιών που ξεπερνούν αυτές του «κραχ» του 1929. Οι οικονομολόγοι είτε προβλέπουν σήμερα μια δειλή ανάκαμψη της οικονομίας το 2010, η οποία θα τροφοδοτηθεί από την άνευ προηγουμένου δημοσιονομική και νομισματική στήριξη, είτε θεωρούν ότι η επίδραση της περιστολής του χρέους θα απαιτεί αρκετά χρόνια και ο κόσμος θα αργήσει να βγει από τη στενωπό. Έτσι, καθώς σήμερα κυριαρχεί η μειωμένη ορατότητα σχετικά με τη μελλοντική οικονομική κατάσταση, ριψοκίνδυνες αξίες όπως οι μετοχές θα σημειώνουν μόνο ανοδικές αντιδράσεις, εν μέσω όμως πτωτικών αγορών. Αυτό σημαίνει ότι θα κερδίζουν μόνο αυτοί που θα προβλέπουν σωστά τη χρονική στιγμή εισόδου και εξόδου από την αγορά, πράγμα που φαντάζει πολύ δύσκολο. Εναλλακτικά η αποχή και η αναμονή της επόμενης μακροπρόθεσμης ανοδικής φάσης αποτελεί μια καλή λύση. Άλλωστε σε ένα τέτοιο περιβάλλον η υπομονή είναι αρετή, λένε οι αναλυτές, ενώ οι επενδύσεις κατά την περίοδο της αναμονής θα μπορούσαν να έχουν ως στόχο απλά ένα καλό εισόδημα.