Το μέλλον των τραπεζών

Το θέμα των τραπεζών κυριαρχεί διεθνώς. Παντού στην προηγμένη Δύση οι πιστώσεις παραμένουν μέγα και άλυτο για την ώρα πρόβλημα. Τα κυρίαρχα πιστωτικά ιδρύματα μοιάζουν με κλονισμένους και αναξιόπιστους γίγαντες, που δεν δύνανται να ξεπεράσουν το σοκ των απωλειών και της απώλειας εμπιστοσύνης. Καταδιώκονται από τις λεγόμενες τοξικές και ζημιογόνες επενδύσεις, κανένας δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τι κρύβουν τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών και ουδείς αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, ακριβώς γιατί δεν ξέρει τι αγοράζει. Οποιοι το επιχείρησαν το πλήρωσαν ακριβά. Ακόμη και θεωρούμενα υγιή πιστωτικά, που επιχείρησαν διασωστικές κινήσεις, μολύνθηκαν και κινδύνευσαν επειδή δεν ήταν σε θέση να ανιχνεύσουν την έκταση και το βάθος των ζημιών. Κάπως έτσι οι διατραπεζικές αγορές έχουν ακινητοποιηθεί από τον περασμένο Οκτώβριο, συναλλαγές μεταξύ των εμπορικών τραπεζών δεν εκτελούνται, η ρευστότητα εξασφαλίζεται σε βραχυπρόθεσμη βάση από τις κεντρικές τράπεζες, οι πιστώσεις δεν ρέουν όπως πρέπει στις οικονομίες, ο λεγόμενος πολλαπλασιαστής του χρήματος, αυτός που μετατρέπει το ένα ευρώ σε δέκα, δεν δουλεύει, δεν προσφέρει την κυκλοφορία χρηματοδοτικών πόρων που έχουν ανάγκη οι επιχειρήσεις. Είναι σαν το κυκλοφορικό σύστημα των οικονομιών να έχει υποστεί έμφραγμα και να βρισκόμαστε στη φάση ανάνηψης, χωρίς όμως ακόμη αποτέλεσμα. Διεθνώς πάντως γίνεται συζήτηση μεγάλη για το πώς μπορεί να υπάρξει έξοδος από αυτή την πρωτοφανή κρίση αξιοπιστίας. Στην Αμερική πρώτα και τώρα στην Ευρώπη μιλούν για τη δημιουργία μιας «κακής τράπεζας» που θα απορροφήσει όλες τις τοξικές επενδύσεις και θα αποδώσει τα πιστωτικά ιδρύματα καθαρά και αμόλυντα. Τούτο όμως έχει κόστος, που πρέπει να αναληφθεί από τις κυβερνήσεις. Αλλού συζητούν τη σουηδική λύση, της ευθείας εμπλοκής του κράτους στο τραπεζικό σύστημα. Εδώ, στην Ελλάδα, μάλλον δεν συζητούμε τίποτε, εκτός και αν παρασκηνιακώς αξιολογούνται λύσεις και σενάρια που αγνοούμε οι περισσότεροι. Δημοσίως πάντως δεν γίνεται καμία συζήτηση επί του θέματος. Ωστόσο στις παρούσες ιδιαίτερες πολιτικές και οικονομικές συνθήκες η συζήτηση για το μέλλον του πιστωτικού συστήματος οφείλει να έλθει στο προσκήνιο. Να καταγραφεί επαρκώς το πρόβλημα, να αποτυπωθούν οι προοπτικές, ο ρόλος των τραπεζών στη νέα εποχή να περιγραφεί, η έκταση και το βάθος της εμπλοκής του κράτους επίσης και αναλόγως να παρουσιασθούν τα νέα επιθυμητά και δυνατά σχήματα και κυρίως να αναδειχθεί με σαφήνεια της Εθνικής Τράπεζας η θέση και η παρουσία στην οικονομία.